स्याङबोचे विमानस्थल
नेपालको स्याङबोचे विमानस्थल देशको सबैभन्दा रोचक र चुनौतीपूर्ण विमानस्थलहरूमध्ये एक हो। यो विमानस्थल सोलुखुम्बु जिल्लाको नाम्चे बजारमा अवस्थित छ, जुन हिमालहरूको काखमा रहेको एक प्रसिद्ध पर्यटकीय गन्तव्य हो। उच्च पहाडी भू-भागमा अवस्थित यो विमानस्थलले भौगोलिक, जलवायु, र प्राविधिक दृष्टिले अनेकौं चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्छ। यद्यपि यसको उपयोगिता सीमित भए पनि, स्याङबोचे विमानस्थल स्थानीय समुदाय र पर्यटकहरूका लागि महत्वपूर्ण पहुँचको माध्यमको रूपमा रहिरहेको छ।
स्याङबोचे विमानस्थल १९७१ मा निर्माण गरिएको थियो। यस परियोजनाको नेतृत्व जापानी नागरिक ताकाशी मियाहारा (Takashi Miyahara) ले गरेका थिए। विमानस्थलको मुख्य उद्देश्य नाम्चे बजारमा रहेको होटल एभरेष्ट भ्यूको सेवा गर्नका लागि हो, जुन त्यो समयमा विश्वकै सबैभन्दा उच्च स्थानमा अवस्थित होटल थियो। १९७३ को जुन १ तारिखमा रोयल नेपाल एयरलाइन्सले यस विमानस्थलमा पहिलो परीक्षण उडान भरेर यसको औपचारिक उद्घाटन गर्यो।
निर्माणको समयमा उच्च उचाइ र अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण मौसमका कारण निर्माण कार्य कठिन भयो। विमानस्थलको रनवे केवल ४०५ मिटर लामो थियो र त्यसमा असतह संरचना रहेकोले ठूलो प्रकारका विमानहरूलाई संचालन गर्न सक्दैन। त्यसैले, यसले सानो र हल्का विमानहरूको लागि मात्रै सेवा दिन सक्यो।
स्याङबोचे विमानस्थल करिब ३,७८० मिटर (१२,४०२ फिट) उचाइमा रहेको छ, जुन विश्वकै सबैभन्दा उच्च उचाइमा रहेको विमानस्थलहरूमध्ये एक हो। यस उचाइमा, विमानस्थल धेरै कडा मौसमीय परिस्थितिहरूको सामना गर्छ। त्यहाँ घना हावा, धुवाँ, हिउँको भारी वर्षा र कडा हिमपात हुने गर्दछ। यी मौसमीय अवस्थाहरूले विमानहरूको उडानलाई अक्सर अवरुद्ध बनाउँछन् र सवारीसाधनका लागि जोखिम बढाउँछन्।
त्यसका साथै, नाम्चे बजारको भौगोलिक अवस्थिति पनि विमानस्थलको सञ्चालनलाई कठिन बनाउँछ। यहा पर्वतहरूको वरिपरि सानो भौगोलिक स्थान छ, जसले विमानहरूको अवतरण र उडानका मार्गहरूलाई सीमित बनाउँछ। त्यस्तै, उच्च हिमाली क्षेत्र भएकाले हवाई मार्गहरूमा टेकअफ र ल्यान्डिङका लागि विशेष दक्षता र अनुभवी पाइलटहरूको आवश्यक पर्दछ।
स्याङबोचे विमानस्थलमा एउटा मात्र रनवे छ जुन १३/३१ दिशामा अवस्थित छ। यसको लम्बाइ ४०५ मिटर (१,३२९ फिट) मात्र छ र रनवेको सतह असतह (unpaved) रहेको छ। यस कारणले ठूलो र भारी विमानहरूले यहाँ सेवा दिन सक्दैनन्। सामान्यतया साना हल्का विमानहरू र हेलिकप्टरहरूको लागि यो विमानस्थल उपयुक्त मानिन्छ।
विमानस्थलमा आधुनिक सुविधा सीमित छन्। टर्मिनल भवन सानो छ र यात्रीहरूको सुविधाका लागि न्यूनतम मात्रामा सुविधा उपलब्ध छन्। मौसमको अनुकूलता नहुँदा लामो समयसम्म उडानहरू रोकिँदा यात्रुहरूको लागि असुविधा हुने गर्दछ।
स्याङबोचे विमानस्थलको सञ्चालन नेपाल सरकारको नागर विमानन प्राधिकरण (Civil Aviation Authority of Nepal) को जिम्मेवारीमा छ। यहाँ नियमित उडानहरू नभए पनि, विगतमा नेपाल एयरलाइन्स र तार एयरले काठमाडौँ लगायतका गन्तव्यहरूमा उडान सेवा सञ्चालन गरेका थिए। अहिले विमानस्थल पूर्ण रूपमा बन्द छैन, तर यहाँ नियमित उडानहरू छैनन्।
स्याङबोचे विमानस्थलको सामाजिक र आर्थिक महत्वलाई नकार्न सकिँदैन। यो विमानस्थल विशेष गरी नाम्चे बजार र आसपासका क्षेत्रका लागि एक जीवनरेखा हो। स्थानीय जनजीवनमा आवतजावतको सहजताको लागि यसको भूमिका महत्त्वपूर्ण छ। हिमाली क्षेत्र भएकाले बाटोबाट आवतजावत निकै कठिन र जोखिमपूर्ण छ। यसले स्वास्थ्य सेवा, आपतकालीन उद्धार कार्य, र सामान ढुवानीका लागि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।
पर्यटन क्षेत्रमा पनि यसको योगदान थियो। नाम्चे बजार सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रवेशद्वार हो र विश्वभरका हिमाल आरोहण गर्ने र ट्रेकिङ गर्ने पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। पूर्वमा स्याङबोचे विमानस्थलबाट उडान भई पर्यटकहरूले ट्रेकिङको सुरुवात गर्न सजिलो हुन्थ्यो। तथापि, २००० दशकको सुरुवातमा विस्तार योजनाले स्थानिय व्यवसायीहरूमा असन्तुष्टि निम्त्यायो। लुक्ला विमानस्थलबाट नाम्चे बजारसम्मको ट्रेड (ट्रेक) को आयमा गिरावट हुने डरले विस्तार योजनालाई अवरुद्ध गरियो।
२००० दशकमा स्याङबोचे विमानस्थललाई विस्तार गर्ने योजना तयार पारियो, जसले पर्यटकहरूलाई लुक्लाबाट नाम्चे बजारसम्मको लामो ट्रेक नपारी सिधै विमानबाट नाम्चे बजार पुग्ने सुविधा दिन सक्ने थियो। यो योजनाले पर्यटकहरूको लागि समय र श्रम बचत गर्थ्यो, साथै स्थानीय पर्यटन उद्योगलाई थप प्रवर्द्धन गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो।
तर, यो योजना स्थानीय व्यवसायीहरूले अस्विकार गरे। लुक्लामा बस्ने व्यापारीहरूले यसले उनीहरूको व्यवसायलाई नकारात्मक प्रभाव पार्ने डर देखाए। लुक्लामा पर्यटकहरूको आवागमन घट्दा उनीहरूको व्यापार प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता थियो। यस विरोधका कारण विस्तार योजना अघि बढ्न सकेन र अन्ततः त्यहाँ कुनै विकास कार्य गरिएको छैन।
वर्तमानमा स्याङबोचे विमानस्थलमा कुनै नियमित उडानहरू सञ्चालनमा छैनन्। पर्यटक र स्थानीयले अझै पनि मुख्यतया लुक्ला विमानस्थल मार्फत सगरमाथा क्षेत्र प्रवेश गर्छन्। स्याङबोचे विमानस्थल प्रयोगमा नआएको कारण यसको पूर्वाधार जर्जर हुँदै गइरहेको छ। साथै, हवाई उडानका लागि आवश्यक सुरक्षित र सुविधा सम्पन्न वातावरण निर्माण नगरी यसलाई व्यावसायिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याउन सकिने अवस्था छैन।
तर, भविष्यमा स्याङबोचे विमानस्थलको सम्भावना अझै बाँकी छ। उच्च हिमाली क्षेत्रको पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्ने, स्वास्थ्य सेवा पु-याउने र आपतकालीन उद्धारका लागि यसलाई सुधार गर्ने विषयमा सरकार र निजी क्षेत्रको ध्यानाकर्षण आवश्यक छ। उन्नत प्रविधिको प्रयोग र राम्रो पूर्वाधार विकासले यस विमानस्थललाई फेरि सक्रिय बनाउने सम्भावना छ।
स्याङबोचे विमानस्थल नेपालको एभरेष्ट क्षेत्रको एक महत्वपूर्ण तर चुनौतीपूर्ण हवाई सेवा केन्द्र हो। यसको उच्च उचाइ, कठोर मौसम, र सीमित पूर्वाधारका कारण व्यावसायिक रूपमा विकासमा चुनौतीहरू छन्। तर, यसको सामाजिक, आर्थिक र पर्यटनको दृष्टिले अझै ठूलो महत्व छ। उपयुक्त योजनाक्रम र लगानीका साथ यो विमानस्थललाई पुनः जीवित पार्न सकिन्छ, जसले हिमाल क्षेत्रका मानिसहरू र पर्यटकहरूलाई सहज पहुँच प्रदान गर्नेछ।
नेपाल जस्तो पर्वतीय देशका लागि यस्ता उचाइमा अवस्थित विमानस्थलहरू राष्ट्रिय विकास र भौगोलिक एकता स्थापित गर्न अतिआवश्यक छन्। त्यसैले स्याङबोचे विमानस्थलको अस्तित्व र विकासमा सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूले विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
