काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
डोटी विमानस्थल
डोटी विमानस्थल
डोटी विमानस्थल, जसलाई "सिलगढी विमानस्थल" को नामले पनि चिनिन्छ, नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशको डोटी जिल्लामा अवस्थित एक महत्वपूर्ण घरेलु विमानस्थल हो। यो विमानस्थल डोटी जिल्ला र आसपासका क्षेत्रहरूका लागि आवागमन, व्यापार, स्वास्थ्य, शिक्षा तथा पर्यटनको लागि मुख्य प्रवेशद्वारको रूपमा कार्य गरिरहेको छ। नेपाल सरकारको स्वामित्वमा रहेको र नागरिक उड्डयन प्राधिकरणद्वारा सञ्चालित यस विमानस्थलले क्षेत्रीय यातायातमा ठुलो योगदान पुर्याउँदै आएको छ। स्थानीय बासिन्दा, सरकारी अधिकारी, व्यवसायी तथा पर्यटकहरूका लागि यो विमानस्थलले सस्तो, सुरक्षित र छिटो यात्रा सुविधा उपलब्ध गराउँछ।
भौगोलिक स्थिति र पहुँच
भौगोलिक दृष्टिकोणले डोटी विमानस्थलको अवस्थिति रणनीतिक रूपमा निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो विमानस्थल समुद्री सतहबाट १,८९३ फिट (५७७ मिटर) उचाइमा, २९°१५′४७″ उत्तर अक्षांश र ८०°५६′१०″ पूर्व देशान्तरमा रहेको छ। विमानस्थल डोटी जिल्लाको प्रशासकीय केन्द्र सिलगढी नजिकै रहेकोले गर्दा स्थानीय जनतालाई अत्यन्तै सहज पहुँच प्राप्त छ। सडक सञ्जाल कमजोर भएका कारण दुर्गम ग्रामीण बस्तीहरूका लागि हवाई मार्ग सहज विकल्पको रूपमा स्थापित भइरहेको छ। सुदूरपश्चिममा औद्योगिक विकासको सम्भावना भएका क्षेत्रहरूलाई पनि यो विमानस्थलले देशका अन्य शहरसँग जोड्ने सेतुको काम गरिरहेको छ।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
डोटी विमानस्थलको स्थापना सन् १९७३ सेप्टेम्बर २४ मा गरिएको हो। प्रारम्भिक चरणमा विमानस्थलमा कच्ची धावनमार्ग (रनवे) मात्र थियो, जसले गर्दा उडानहरूको नियमितता र सुरक्षामा समस्या देखा पर्दथ्यो। प्राविधिक सुविधाको अभाव, मौसमजन्य समस्या र साना विमानहरूको सीमित क्षमताले गर्दा लामो समयसम्म विमानस्थलले औपचारिक सेवा दिन सकेन। दशकौंसम्म थलिएको अवस्थाको अन्त्य गर्दै नेपाल सरकारले २०२० मा यस विमानस्थललाई पूर्णरूपमा सुधार गर्ने निर्णय गर्यो। करिब ५० करोड रुपैयाँको लागतमा रनवे कालोपत्रे गरिएको थियो, जुन कार्यको समापनसँगै ३ अक्टोबर २०२० मा विमानस्थललाई औपचारिक रूपमा पुनः उद्घाटन गरियो।
रनवे र प्राविधिक संरचना
डोटी विमानस्थलको रनवे १४/३२ दिशामा अवस्थित छ र यसको लम्बाइ ४९० मिटर (१६०८ फिट) छ। कालोपत्रे गरिएको यो रनवे साना आकारका STOL (Short Takeoff and Landing) क्षमताका विमानहरूका लागि उपयुक्त छ। हालको धावनमार्गले यत्रा सहज भए पनि यो लम्बाइ ठूला विमानका लागि पर्याप्त छैन। मौसम प्रतिकूल हुँदा रनवेमा पानी जम्ने समस्या, धुंवा र कुहिरो जस्ता अवस्था अझै चुनौती बनेका छन्। यद्यपि, आगामी दिनहरूमा रनवे लम्ब्याउने, पक्की पार्किङ स्थल र प्रविधियुक्त नियन्त्रण टावर जस्ता पूर्वाधार थप्ने योजना निर्माणाधीन अवस्थामा छन्।
उड्डयन सेवा र गन्तव्य
डोटी विमानस्थलबाट हाल नियमित रूपमा नेपाल एयरलाइन्सले डोटी–धनगढी उडान सेवा सञ्चालन गर्दै आएको छ। धनगढी सुदूरपश्चिमको प्रमुख क्षेत्रीय हब हो, जहाँबाट अन्य शहरहरूमा सजिलै उडान गर्न सकिन्छ। यस सेवाले डोटी जिल्लाबाट काठमाडौं वा पोखरासम्मको यात्रा समय अत्यधिक घटाएको छ। भविष्यमा नेपाल वायु सेवा निगम तथा निजी उड्डयन कम्पनीहरूले अन्य गन्तव्यहरू, जस्तै काठमाडौं, पोखरा, नेपालगञ्ज, दिपायल र बैतडीसम्म सीधा उडान सञ्चालन गर्ने योजना बनाइरहेका छन्।
पर्यटनमा योगदान
डोटी जिल्ला ऐतिहासिक, धार्मिक र प्राकृतिक सम्पदाले भरिएको क्षेत्र हो। यहाँका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरूमा बदिकेदार, सहस्रलिङ्ग, दीपायल दरबार, खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज प्रवेशद्वार, र विभिन्न आदिवासी सांस्कृतिक केन्द्रहरू पर्छन्। विमानस्थलको विकाससँगै यिनी स्थलहरूमा सजिलै पुग्न सकिने भएकोले घरेलु तथा विदेशी पर्यटकहरूको आकर्षण बढ्ने अनुमान गरिएको छ। पर्यटन व्यवसायसँग सम्बन्धित गाइड, होटल व्यवसायी, तथा हस्तकला उत्पादकहरूलाई प्रत्यक्ष फाइदा पुगेको छ। यदि राज्यले उचित प्रवर्द्धन नीति अवलम्बन गर्यो भने डोटीलाई पर्यटकहरूको लागि नयाँ गन्तव्यको रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ।
स्वास्थ्य सेवामा योगदान
अत्यन्तै दुर्गम र पहाडी भूगोल भएको डोटी जिल्लामा स्वास्थ्य सेवा पहुँच अभावको मुख्य कारण यातायातको समस्या हो। गम्भीर अवस्थाका बिरामीहरूलाई धनगढी वा काठमाडौं पुर्याउन डोटी विमानस्थल हवाई उद्धार सेवा (air rescue) को महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ। हरेक वर्ष दर्जनौं जीवनरक्षक उडानहरू सञ्चालन हुने गरेका छन्। हवाई यात्राबाट रक्तदान, औषधि आपूर्ति, चिकित्सकहरूको भ्रमण, र आपतकालीन राहत सेवा अझ प्रभावकारी बन्न पुगेको छ।
पूर्वाधार र यात्रु सुविधा
हाल डोटी विमानस्थलमा सुविधाजनक टर्मिनल भवन छैन। यात्रुहरूको लागि पर्याप्त प्रतीक्षालय, स्वच्छ शौचालय, टिकट काउन्टर, सूचना डिस्प्ले, सुरक्षा चेकपोइन्ट लगायत पूर्वाधारको कमी छ। आन्तरिक उडान भए पनि आधारभूत सुविधा हराउनुले यात्रुहरूलाई असहज बनाउने गर्दछ। नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले विमानस्थललाई डिजिटल प्रणालीमा लैजाने, स्वचालित बोर्डिङ पास, र CCTV निगरानी प्रणाली जडान गर्ने तयारी गरेको छ। यस्ता सुविधाले यात्रु अनुभवमा गुणात्मक सुधार ल्याउनेछ।
सरकारको नीति र योजना
नेपाल सरकारले आफ्नो "सन्तुलित क्षेत्रीय विकास" नीतिअन्तर्गत सुदूरपश्चिममा विशेष प्राथमिकता दिइरहेको छ। त्यसअन्तर्गत डोटी विमानस्थललाई पनि विकासको केन्द्र बनाउने योजना अगाडि सारिएको छ। आगामी वर्षहरूमा विमानस्थल स्तरीकरण गरी अन्तरजिल्ला तथा अन्तरप्रदेशीय उडान सेवा सञ्चालन गर्ने, टर्मिनल भवन विस्तार गर्ने, आधुनिक नेभिगेशन प्रविधि जडान गर्ने, र निजी क्षेत्रलाई लगानी आकर्षित गर्ने नीति अवलम्बन गरिएको छ। यसबाहेक, नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले स्थानीय प्रशासन र समुदायसँग मिलेर दीर्घकालीन रणनीति निर्माण गरिरहेको छ।
आर्थिक प्रभाव र रोजगारी
विमानस्थलको विकासले डोटी जिल्लामा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गरेको छ। होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात सेवा, र खुद्रा व्यवसायहरू विस्तार भएको देखिन्छ। स्थानिय कृषि तथा हस्तकला उत्पादनलाई बाहिरी बजारमा पुर्याउन विमानस्थल उपयोगी बन्न थालेको छ। भविष्यमा वस्तु ढुवानी सेवा (cargo handling) सुरु गरिएमा व्यवसाय विस्तारमा थप टेवा पुग्नेछ। यसले डोटीलाई एक सानो आर्थिक केन्द्रको रूपमा समेत उभ्याउने सम्भावना देखिन्छ।
आगामी सम्भावना र सुधारका क्षेत्रहरू
डोटी विमानस्थलको भविष्य उज्यालो देखिन्छ। आगामी योजनाहरूमा रनवे लम्ब्याउने, टर्मिनल भवनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउने, वातावरणमैत्री ऊर्जा प्रविधि प्रयोग गर्ने, र इलेक्ट्रोनिक टिकट प्रणाली लागू गर्ने छन्। निजी कम्पनीहरूको सहकार्यमा चार्टर्ड उडान, कार्गो सेवा, हेलिकप्टर र एम्बुलेन्स सेवा विस्तारका सम्भावनाहरू पनि छन्। पर्यटन र व्यवसायका लागि सुविधाजनक प्याकेजहरू निर्माण गर्ने योजना अगाडि सारिएको छ।
निष्कर्ष
डोटी विमानस्थलले सुदूरपश्चिम नेपालको एक सम्भावनायुक्त हवाई नोडको रूपमा आफ्नो पहिचान बनाउँदै गएको छ। यसको विकासले यात्रुहरूको जीवनमा सहजता ल्याउनुका साथै आर्थिक, सामाजिक, स्वास्थ्य तथा पर्यटन क्षेत्रमा सुधार ल्याएको छ। पूर्वाधार विस्तार, सेवा सुधार र नीति समन्वय मार्फत यस विमानस्थललाई एक क्षेत्रीय ‘हब’को रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यले डोटीलाई देशको आर्थिक, प्रशासनिक र सांस्कृतिक केन्द्रहरूसँग अझ मजबूतीका साथ जोड्नेछ। यसले नेपाली समृद्धिको नयाँ आयाम खोल्ने भूमिका निर्वाह गर्ने निश्चित छ।
- ●रुकुम चौरजहारी विमानस्थल
- ●मनाङ्ग विमानस्थल
- ●खिजी चण्डेश्वरी विमानस्थल
- ●पालुङटार विमानस्थल
- ●स्याङबोचे विमानस्थल
- ●रोल्पा विमानस्थल
- ●मेघौली विमानस्थल
- ●महेन्द्रनगर विमानस्थल
- ●बाग्लुङ विमानस्थल
- ●साँफेबगर विमानस्थल
- ●पोखरा विमानस्थल (घरेलु)
- ●गुल्मी रेसुङ्गा विमानस्थल
- ●रुम्जाटार विमानस्थल
- ●सिमिकोट विमानस्थल
- ●फाप्लु विमानस्थल
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
