काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
मेघौली विमानस्थल
मेघौली विमानस्थल
नेपालको राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन क्षेत्रहरूमा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि हवाई मार्ग एक महत्वपूर्ण माध्यम हो। यस्ता मार्गहरूले गन्तव्य स्थानहरूलाई सजिलो, छिटो र प्रभावकारी रूपमा जोड्ने काम गर्छन्। यसै सन्दर्भमा, नेपालको बागमती प्रदेशमा अवस्थित मेघौली विमानस्थलले विशेष स्थान ओगटेको छ। यो विमानस्थलले विशेषगरी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र वरपरका क्षेत्रमा पर्यटक र स्थानीय नागरिकहरूलाई सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
मेघौली विमानस्थल नेपालको छोटो-धावक घरेलु विमानस्थलहरू मध्ये एक हो, जसले ऐतिहासिक, पर्यटकीय र स्थानीय स्तरमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यसको भौगोलिक अवस्थिति र इतिहासले यस विमानस्थललाई मात्र होइन, वरिपरिका क्षेत्रहरूलाई पनि परिचित बनाएको छ।
मेघौली विमानस्थलको इतिहास र स्थापना
मेघौली विमानस्थलको स्थापना सन् १९६१ मा भएको थियो। त्यस समयमा यो क्षेत्र एकदमै पातलो सडक जडान र गाह्रो यातायातको कारणले अविकसित मानिन्थ्यो। यस विमानस्थललाई बनाउनुको मुख्य कारण थियो बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीय र प्रिन्स फिलिपको चितवन भ्रमणको सहजता सुनिश्चित गर्नु। विमानस्थलको निर्माणले चितवन क्षेत्रमा पर्यटन प्रवर्द्धन र प्रशासनिक पहुँचमा ठूलो फड्को मारेको थियो।
१९८२ मा मेघौली विमानस्थलले विश्वमै एक अनौठो खेलको मेजबानी गर्यो—पहिलो 'हाथ्ती पोलो विश्वकप'। यो खेल विश्वभर लोकप्रिय भयो र चितवनलाई एक खेल र पर्यटकीय केन्द्रको रूपमा स्थापित गर्यो। विमानस्थलले सो समयमा विभिन्न विदेशी पर्यटक र खेलकुद टोलीहरूलाई सजिलैसँग सेवा पुर्याउन सक्षम भयो।
भौगोलिक अवस्थिति र भौतिक संरचना
मेघौली विमानस्थलको उचाइ समुद्र सतहबाट ६०० फिट (१८३ मिटर) छ। यो विमानस्थलको भौगोलिक स्थान २७°३४′३८″ उत्तर अक्षांश र ८४°१३′४४″ पूर्व देशान्तरमा अवस्थित छ। विमानस्थलको मुख्य रनवे ०८/२६ दिशामा रहेको छ र यसको लम्बाइ १,०८५ मिटर (३,५६० फिट) छ। सुरक्षाको लागि रनवे सतह हालसम्म घाँसको छ, तर सन् २०२४ देखि यसलाई एस्फाल्टले पुनःनिर्माण गर्ने कार्य सुरु भइसकेको छ।
यो घाँस रनवे प्रयोगमा केही चुनौतीपूर्ण भएकोले यसलाई सुधार गरेर एस्फाल्ट रनवे बनाउनुले विमानस्थलको सञ्चालनलाई थप सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले बिमा सञ्चालनको निरन्तरता, मौसम प्रतिरोधी क्षमता, र विमानहरूको संख्या वृद्धि गर्न मद्दत गर्नेछ।
सञ्चालन र सेवा
मेघौली विमानस्थल सरकारको स्वामित्वमा रहेको छ र यसको सञ्चालन नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (CAAN) मार्फत व्यवस्थापन गरिन्छ। यस विमानस्थलले मुख्य रूपमा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सेवा गर्दछ जसले देशभित्रका पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ।
हालसालैको इतिहासमा, सन् २०१६ मा केही वर्ष बन्द भएर पछि विमानस्थल पुनः खुल्यो र चार्टर उडानका लागि उपलब्ध भयो। त्यसपछि, सन् २०१७ देखि २०२० सम्म नेपाल एयरलाइन्सले नियमित उडानहरू सञ्चालन गर्यो, खासगरी काठमाडौंसँग सम्बन्धित। तर विभिन्न कारणहरूले गर्दा सन् २०२० पछि नियमित सेवा स्थगित गरिएको छ।
हालसम्म, मेघौली विमानस्थलमा कुनै पनि अन्य एयरलाइन्सले नियमित उडान सञ्चालन गरेको छैन र यो मुख्यतया चार्टर उडान र विशेष कार्यक्रमहरूमा सीमित छ। तर नयाँ रनवे सुधार कार्यपछि आगामी वर्षहरूमा यसमा नियमित उडानहरु बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
मेघौली विमानस्थलको पर्यटकीय महत्त्व
चेतवन राष्ट्रिय निकुञ्ज, जसलाई मेघौली विमानस्थलले सेवा दिन्छ, नेपालको सबैभन्दा पुरानो र विश्वविख्यात निकुञ्ज हो। यस निकुञ्जमा बाघ, गैंडा, हात्ती लगायत थुप्रै दुर्लभ वन्यजन्तुहरू पाइन्छन्। यसले देशको जैविक विविधता र संरक्षणमा योगदान पुर्याउँछ।
पर्यटकहरूको लागि मेघौली विमानस्थल एक प्रमुख प्रवेशद्वार हो। यसले पर्यटकहरूलाई सहज र छिटो निकुञ्जसम्म पुर्याउँछ, जसले गर्दा पर्यटन क्षेत्रको विकासमा ठूलो योगदान पुर्याएको छ। साथै, स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत यो विमानस्थलले ठूलो योगदान पुर्याएको छ। पर्यटकहरूले होटल, गाइड सेवा, ट्राभल कम्पनीहरूलाई प्रयोग गरेपछि यसले स्थानीय रोजगारी र आम्दानीमा वृद्धि गरेको छ।
सुरक्षा र दुर्घटना इतिहास
मेघौली विमानस्थलले लामो समयदेखि सञ्चालन गर्दै आएको भए तापनि यहाँ केही सुरक्षा चुनौतीहरू पनि आएका छन्। सबैभन्दा चर्चित घटना सन् १९९६ को अप्रिल २५ मा भयो, जब एक रायल नेपाल एयरलाइन्सको BAe 748 सीरीज २B विमान काठमाडौंबाट उडान गरी मेघौलीमा अवतरण गर्दा रनवेबाट बाहिर निस्कियो। त्यो दिन भारी वर्षा भइरहेको थियो र घाँस रनवेले विमानलाई राम्रोसँग सम्हाल्न सकेन।
यो दुर्घटनामा विमानको नाक्गियर क्षतिग्रस्त भयो तर विमानमा सवार चालक दलका चार सदस्य र २७ यात्रुहरू कुनै पनि प्रकारको चोटपटकबाट जोगिए। यस दुर्घटनाले मेघौली विमानस्थलमा रनवे सुधार र सुरक्षा मापदण्डमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दियो।
वर्तमान र भावी योजनाहरू
सन् २०२४ मा मेघौली विमानस्थलमा ठूलो सुधार कार्य सुरु भएको छ, जसमा मुख्यतया घाँस रनवेलाई एस्फाल्ट रनवेमा परिवर्तन गर्ने योजना छ। यसले विमानस्थलको सुरक्षा, सञ्चालन क्षमता र मौसम प्रतिरोधी क्षमतालाई उल्लेखनीय रूपमा सुधार गर्नेछ। यस सुधार कार्यले चितवन क्षेत्रको पर्यटन र वाणिज्यिक उड्डयनमा नयाँ आयाम थप्नेछ।
यस्ता सुधारहरूले मेघौली विमानस्थललाई मात्र नभई वरिपरिका क्षेत्रका विकासमा पनि योगदान पुर्याउने छन्। यसले विमानस्थलमा नियमित उडानहरूको पुनरावृत्ति सम्भावना बढाउनेछ र नयाँ एयरलाइन्सहरूलाई समेत आकर्षित गर्नेछ। यसले स्थानीय जनजीवनमा सुधार ल्याउने साथै पर्यटन, व्यापार र प्रशासनिक पहुँचमा थप सहजीकरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
निष्कर्ष
मेघौली विमानस्थल नेपालको ऐतिहासिक, पर्यटकीय र आर्थिक दृष्टिले महत्वपूर्ण घरेलु विमानस्थल हो। यसको स्थापना १९६१ मा बेलायती राजपरिवारको भ्रमणसँग जोडिएको छ र यसले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज जस्तो महत्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्यको पहुँचलाई सहज बनाएको छ।
विगतका चुनौतीहरू र दुर्घटना घटनाहरूका बावजुद यस विमानस्थलले स्थानीय विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ। हालको सुधार र विकास परियोजनाले यसको क्षमता र सुरक्षा स्तरलाई उच्च बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। आगामी दिनहरूमा मेघौली विमानस्थलले पुनः नियमित उडानहरू सञ्चालन गर्दै नेपालका लागि एक प्रभावकारी घरेलु हवाई मार्गको रूपमा आफूलाई स्थापित गर्नेछ।
पर्यटन, वातावरणीय संरक्षण र स्थानीय आर्थिक विकासका लागि मेघौली विमानस्थलको योगदान निरन्तर रहनेछ र यसले नेपालको आन्तरिक उड्डयन क्षेत्रलाई थप बलियो बनाउन मद्दत गर्नेछ।
- ●रुकुम चौरजहारी विमानस्थल
- ●मनाङ्ग विमानस्थल
- ●खिजी चण्डेश्वरी विमानस्थल
- ●डोटी विमानस्थल
- ●पालुङटार विमानस्थल
- ●स्याङबोचे विमानस्थल
- ●रोल्पा विमानस्थल
- ●महेन्द्रनगर विमानस्थल
- ●बाग्लुङ विमानस्थल
- ●साँफेबगर विमानस्थल
- ●पोखरा विमानस्थल (घरेलु)
- ●गुल्मी रेसुङ्गा विमानस्थल
- ●रुम्जाटार विमानस्थल
- ●सिमिकोट विमानस्थल
- ●फाप्लु विमानस्थल
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
