बुद्धि बहादुर तामाङ
कीर्तिपुर निवासी ४१ वर्षीय बुद्धि बहादुर तामाङ पनि थिए। उनी आन्दोलनमा सक्रिय सहभागिता जनाउँदै आएका थिए। सेप्टेम्बर ८ को दिन गोली लागेर गम्भीर घाइते भएपछि उनलाई तुरुन्तै राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर पुर्याइएको थियो। तर उनको अवस्था अत्यन्त गम्भीर भएकाले चिकित्सकहरूले जीवन बचाउन सकेनन्। परिवार, साथी र सहकर्मीहरूले उनलाई न्यायका लागि लड्ने साहसी नागरिकको रूपमा सम्झिए। तामाङको मृत्यु व्यक्तिगत मात्र नभई सामूहिक पीडाको कारण बन्यो। उनको शहादतले आन्दोलनमा नयाँ ऊर्जा थप्यो। हजारौं युवाहरूले उनलाई आदर्शका रूपमा लिँदै "न्याय नपाएसम्म आन्दोलन जारी राख्ने" प्रतिज्ञा गरे। यसरी, तामाङको मृत्यु आन्दोलनको प्रतीकात्मक शक्ति बन्न पुग्यो।
चिकित्सकहरूको रिपोर्टअनुसार, बुद्धि बहादुर तामाङको टाउकोमा प्रत्यक्ष गोली लागेको थियो। यो गोली सुरक्षाकर्मीहरूको फायरिङबाट आएको पुष्टि भएको थियो। यस्तो प्रत्यक्ष गोली प्रयोगले आन्दोलनलाई ‘राज्य हिंसा’ को आरोपमा परिणत गरिदियो।
त्यो दिन राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा डजनौं घाइतेहरू ल्याइएका थिए। धेरैलाई अश्रुग्याँस, रबरको गोली र लाठीचार्जले चोट पुगेको थियो। तर तामाङजस्ता केहीलाई प्रत्यक्ष गोली प्रहारका कारण ज्यान गुमाउनुपर्यो। चिकित्सकहरूले यस्तो घाइते अवस्थालाई "अत्यन्तै गम्भीर" भन्दै तत्कालै आपतकालीन घोषणा गरेका थिए।
यस घटनाले राज्य संयन्त्रको दमनकारी चरित्रलाई अझ उजागर गर्यो। एक साधारण नागरिकले आफ्ना माग राख्दा जीवन गुमाउनुपर्ने अवस्था आएको तथ्यले आमनागरिकलाई गहिरो आघात पुर्यायो।
बुद्धि बहादुर तामाङलाई आन्दोलनकारीहरूले शहिदको मान्यता दिएका छन्। उनको नामले आन्दोलनलाई नै बल प्रदान गर्यो। विभिन्न ठाउँमा श्रद्धाञ्जली सभा, स्मृति कार्यक्रम र समर्थन अभियानहरू सञ्चालन भए।
उनको परिवारलाई सहयोगका लागि नागरिकस्तरबाट चन्दा संकलन र राहत कार्यक्रमहरू सुरु भए। यसैबीच, आन्दोलनकारीहरूले पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसहित उच्च पदस्थ नेताहरूविरुद्ध हत्या मुद्दा दर्ता गर्ने घोषणा गरे। यसले आन्दोलनलाई केवल सामाजिक मात्र होइन, राजनीतिक मोर्चातर्फ पनि उन्मुख बनायो।
तामाङको शहादतले आन्दोलनलाई अझ गहिरो बनायो। उनको बलिदान अब केवल व्यक्तिगत पीडा मात्र नभई सम्पूर्ण नेपालमा न्याय, समानता र स्वतन्त्रताको प्रतीक बनेको छ। यसले आन्दोलनलाई दीर्घकालीन संघर्षको स्वरुप दिने सम्भावना देखाएको छ।
८ सेप्टेम्बरमा भएको भिडन्तले नेपालभर जनजीवन अस्तव्यस्त बनायो। सरकारी तथ्यांकअनुसार सो दिन मात्रै १९ जनाको ज्यान गयो भने सयौँ घाइते भए। तर स्वतन्त्र अनुगमन समूहहरूले मृतक संख्या अझ बढी हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरे।
काठमाडौंमा मात्रै होइन, अन्य सहरहरूमा पनि आन्दोलन हिंसात्मक भयो। पोखरा, धरान, चितवन, नेपालगञ्जजस्ता क्षेत्रमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच ठूला भिडन्त भए। स्थानीय प्रशासनले कतिपय क्षेत्रमा कर्फ्यू लगाउनुपर्यो। यातायात अवरुद्ध भयो र विद्यालय, बजारसमेत बन्द भए।
यी घटनाले देशभर शोक र आक्रोशको वातावरण सिर्जना गर्यो। मारिएका प्रत्येक प्रदर्शनकारीलाई जनताले शहिदको दर्जा दिन थाले। तिनीहरूको सम्झनामा श्रद्धाञ्जली कार्यक्रमहरू, विरोधसभा र समर्थन अभियानहरू सञ्चालन भए। यसले आन्दोलनलाई अझ मजबुत बनायो।
२०२५ मा नेपालमा सुरु भएको जेन-जेड आन्दोलन केवल सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने सरकारी निर्णयको प्रतिक्रिया मात्र थिएन। फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टिकटक जस्ता प्लेटफर्महरू युवापुस्ताको जीवनशैलीसँग प्रत्यक्ष जोडिएका थिए। सरकारको प्रतिबन्धले युवाहरूको दैनिक संवाद, आत्मअभिव्यक्ति र व्यवसायिक अवसरमा ठुलो अवरोध पुर्यायो। यसले तत्कालै असन्तोष फैलायो र आन्दोलनको चिंगारी भड्कियो।
तर आन्दोलनको वास्तविक कारण झन् गहिरो थियो। लामो समयदेखि मुलुकमा जरा गाडेर बसेको भ्रष्टाचार, नातावाद र राजनीतिक परिवारवादप्रति जनताको आक्रोश उच्चतम स्तरमा पुगेको थियो। "#NepoBaby" भन्ने ह्यासट्यागमार्फत जनताले सत्तासीन नेताहरूका सन्तानहरूलाई विशेषाधिकार र विलासितामय जीवन जिउनुको कारण प्रश्न गर्न थाले। यो केवल युवाहरूको असन्तोष होइन, आमनागरिकको निराशा र असमानताको अनुभव थियो।
यही कारण जेन-जेड आन्दोलनले एकैपटक दुईवटा मुद्दा उठायो— अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता सुरक्षित राख्ने र भ्रष्ट शासनविरुद्ध नयाँ राजनीतिक संस्कृतिको माग गर्ने। युवाहरूले आफूहरूको भविष्य खोस्ने प्रवृत्तिलाई अस्वीकार गर्दै सडकमा उत्रनैपर्ने बाध्यता महसुस गरे। यसरी, सानो निर्णय देखिए पनि यसको पृष्ठभूमिमा गहिरो राजनीतिक र सामाजिक असन्तोष लुकेको थियो।
जेन-जेड आन्दोलन प्रारम्भिक दिनहरूमा शान्तिपूर्ण थियो। विद्यार्थीहरू, बौद्धिक वर्ग, श्रमिक र सामान्य नागरिकसम्मले सडकमा उत्रिएर गीत, नाराबाजी र प्लेकार्डमार्फत आफ्नो असन्तोष प्रकट गरे। धेरै ठाउँमा विरोधसभामा कविता, कला र संगीतमार्फत असन्तोष प्रकट गरिएको थियो। यसले आन्दोलनलाई सांस्कृतिक स्वरुप पनि दिएको थियो।
तर आन्दोलन व्यापक हुनासाथ राज्य संयन्त्रले नियन्त्रण गर्ने प्रयास बढायो। प्रहरीको बल प्रयोग, धरपकड र प्रदर्शनस्थल बन्देजका घटनाले जनताको असन्तोष झन् बढ्यो। सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाइए पनि VPN र अन्य प्रविधि प्रयोग गरेर आन्दोलनको सन्देश देशभर फैलाइयो। यही कारण ग्रामीण क्षेत्रका युवाहरूले पनि आन्दोलनलाई साथ दिए।
यस्तो निरन्तर जनसहभागिताले आन्दोलन केवल राजधानीमा सीमित रहेन। पोखरा, विराटनगर, धरान, चितवन लगायतका शहरहरूमा समेत हजारौंको सहभागितामा विरोध प्रकट गरियो। यसरी, सुरुमा काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन चाँडै राष्ट्रिय स्वरुप लिन पुग्यो।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
