विराटनगर विमानस्थल
विराटनगर विमानस्थल (IATA: BIR, ICAO: VNVT) नेपालका प्रमुख घरेलु विमानस्थलहरूमध्ये एक हो। यो विमानस्थल विराटनगर शहर, मोरङ जिल्ला, कोशी प्रदेशमा अवस्थित छ। सरकारको स्वामित्वमा रहेको यो विमानस्थल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण नेपाल द्वारा सञ्चालित छ। २३६ फिट (७२ मिटर) उचाइमा रहेको विराटनगर विमानस्थल नेपालको काठमाडौ र पोखराको पछि तेस्रो सबैभन्दा बढी व्यस्त विमानस्थल हो। यसले दैनिक रूपमा धेरै घरेलु उडानहरू सञ्चालन गर्दछ र आगामी समयमा अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि स्तरोन्नति गर्ने योजना छ।
विराटनगर विमानस्थलले ६ जुलाई १९५८ मा आफ्नो सेवा सुरु गरेको थियो। त्यो समय नेपालमा उड्डयन सेवा प्रारम्भिक अवस्थामा थियो र विराटनगर विमानस्थलले पूर्वी नेपालका लागि आधुनिक हवाई सेवा उपलब्ध गराउँदै क्षेत्रीय उड्डयनको महत्वपूर्ण केन्द्रको रुपमा आफूलाई स्थापित गर्यो। यसले व्यापार, पर्यटन, र जनजीवनमा सहजता ल्याउने काम गर्यो। तर, २०१७ को अगस्त महिनामा नेपाल र भारत दुवै ठाउँमा आएको विनाशकारी बाढीले विराटनगर विमानस्थललाई पनि ठूलो क्षति पुर्यायो। रनवे पूरै डुबानमा परेको कारण विमानस्थलका सबै उडानहरू रोक्नुपर्यो र केही दिनसम्म बन्द रहनुपर्यो, जसले स्थानीय र क्षेत्रीय यातायातमा ठूलो असर पर्यो। यस प्रकोपले विमानस्थलको अवस्थालाई पुनः मूल्यांकन गर्ने अवसर दियो। त्यसपछि, २०१९ मा सरकारले विराटनगर विमानस्थललाई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा उन्नत गर्ने घोषणा गर्यो। यस अन्तर्गत रनवे विस्तार, आधुनिक सुविधाहरू थप्ने र विमानस्थलको क्षमता बढाउने योजना तयार गरियो। तथापि, २०२२ मा विमानस्थल विस्तारका लागि आवश्यक जमिन सरकारले किनेर स्थानीय बासिन्दाहरुलाई क्षतिपूर्ति दिन नसक्दा उनीहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए, जसले विस्तार कार्यमा केही अवरोध उत्पन्न गर्यो।
विराटनगर विमानस्थलमा एउटा मात्र रनवे छ जुन ०९/२७ दिशामा अवस्थित छ। यो रनवे १,५०५ मिटर (४,९३८ फिट) लामो र ३० मिटर चौडाइ भएको एस्फाल्ट सतहयुक्त छ, जसले मध्यम आकारका विमानहरूलाई सहज रूपमा सेवा दिन सक्षम बनाउँछ। रनवेको यो लम्बाइ विस्तारको मुख्य लक्ष्य हो जसले ठूलो विमानहरूको उडान र अवतरण सम्भव बनाउनेछ। विराटनगर विमानस्थलको अर्को विशेषता यसको आफ्नै एभिएसन इन्धन डिपो हो। यसले विमानहरूलाई तत्काल ईन्धन भरिने सुविधा प्रदान गर्दछ, जसले विमानहरूको टर्नअराउन्ड समय कम गरी उड्डयन सेवा अधिक प्रभावकारी बनाउँछ। नेपालका धेरै विमानस्थलहरूमा यस्तो सुविधा नभएकोले विराटनगर विमानस्थललाई उड्डयन सेवा क्षेत्रमा अग्रणी स्थान दिन्छ। त्यसमाथि, यात्रुहरूको सुविधाका लागि टर्मिनल भवनमा आधारभूत सेवा र सुविधा उपलब्ध छन्, यद्यपि ती थप आधुनिक र विस्तारित गर्ने योजना अगाडि बढिरहेको छ।
विराटनगर विमानस्थलबाट विभिन्न घरेलु गन्तव्यहरूका लागि नियमित उडानहरू सञ्चालन भइरहेका छन्। बुद्ध एयर यो विमानस्थलको मुख्य सेवा प्रदायक हो जसले काठमाडौं, पोखरा (अन्तर्राष्ट्रिय सेवा सहित) र तुम्लिङटार जस्ता महत्त्वपूर्ण गन्तव्यहरूमा उडानहरू चलाउँछ। सूर्य एयरले काठमाडौं र सिद्घार्थनगर तर्फ सेवा प्रदान गर्दछ भने श्री एयर र यती एयरले पनि काठमाडौं जस्तो मुख्य शहरतर्फ उडान चलाउने गर्छन्। यी उडानहरूले पूर्वी नेपालका मानिसहरूलाई काठमाडौ लगायत देशका अन्य महत्वपूर्ण शहरहरूसँग जोड्ने काम गर्छन्। यसले पर्यटन, व्यापार, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा पहुँचलाई सहज बनाएको छ। विमानस्थलबाट उड्ने र अवतरण गर्ने विमानहरूको संख्या वृद्धिले यहाँको यात्री आवागमनमा वृद्धि गरेको छ, जसले विमानस्थलको अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाएको छ।
विराटनगर विमानस्थलको इतिहासमा केही गम्भीर र स्मरणीय घटनाहरू भएका छन्। १० जुन १९७३ मा विराटनगरबाट काठमाडौं जाँदै गरेको रॉयल नेपाल एयरलाइन्सको डि.एच.सी.-६ ट्विन ओटर विमानमा तीन जना नेपाली कांग्रेसका विद्रोहीहरूले अपहरण गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनीहरूले विमानमा भएको यात्रुहरूलाई जोखिममा नपारी आर्थिक लाभका लागि अपहरण गरेको यो घटना नेपालको उड्डयन इतिहासमा पहिलो प्रकारको राजनीतिक घटना मानिन्छ। अपहरणकर्ताहरूले भारतको बिहारमा विमानलाई अवतरण गराएर फरार भएका थिए र त्यसमा कुनै व्यक्ति घाइते भएनन्।
अर्को दुखद घटना १८ नोभेम्बर १९८१ मा भयो, जब रॉयल नेपाल एयरलाइन्सको पिलाटस PC-6 विमानले उडान पछिको पहिलो चढाइमा उचाइ गुमाउँदै दुर्घटना गर्यो र त्यसमा १ चालक दल र ९ यात्रुहरूको मृत्यु भयो। यसले विमानस्थलको सुरक्षामा सुधारको आवश्यकता देखायो। यस्तै, अक्टोबर २०२१ मा विराटनगर विमानस्थल फेरि भारी वर्षाका कारण रनवे डुबानमा आएकोले चार दिनसम्म उडान सेवा बन्द रहनुपर्यो, जसले यहाँको मौसम र पूर्वाधार व्यवस्थापनमा सुधार गर्नुपर्ने देखाएको छ।
विराटनगर विमानस्थललाई भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य सरकारको प्रमुख योजनामा छ। यस योजनामा रनवेको लम्बाइ र चौडाइ विस्तार गरी ठूलो विमानहरूको आवतजावत सम्भव बनाउने, आधुनिक यात्री टर्मिनल निर्माण गर्ने, सुरक्षा र सेवा सुविधाहरू आधुनिक बनाउने तथा विभिन्न पूर्वाधारहरू जस्तै पार्किङ, सूचना प्रणाली, र आपतकालीन सेवाहरू सुधार गर्ने समावेश छन्। यसले विराटनगरलाई नेपालका पूर्वी भागको उड्डयन केन्द्र मात्र नभएर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा पनि परिचित गराउनेछ। तथापि, स्थानीय बासिन्दाहरूको जमिन क्षतिपूर्ति विवादले विस्तार कार्यलाई केही चुनौती दिएको छ, जसलाई समाधान गर्न सरकार र स्थानीय समुदायबीच सहमति आवश्यक छ। सफल विस्तार पश्चात् विराटनगर विमानस्थलले पूर्वी नेपालमा पर्यटन, व्यापार र आर्थिक गतिविधिहरूमा ठूलो योगदान पुर्याउने विश्वास गरिन्छ, जसले क्षेत्रको समग्र विकासलाई तीव्रता दिनेछ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज देशका विभिन्न जिल्लाबाट बग्ने साना नदीमा आकस्मिक बाढी (फ्ल्यास फ्लड) को मध्यम जोखिम रहने भएकाले नदी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।झापा, उदयपुर, मकवानपुर, गोरखा, लमजुङ, जाजरकोट, दैलेख, कालीकोट, डोटी, डडेलधुरा र बैतडी तथा आसपासका जिल्लाबाट बग्ने साना नदीको
