रणबहादुर शाह
रणबहादुर शाहको जन्म वि.सं. १८१३ असार १५ (सन् १७५६) मा नेपालका राजा प्रतापसिंह शाह र महारानी राजराजेश्वरी देवीका पुत्रका रूपमा भएको थियो। उनी प्रसिद्ध शाह वंशका सदस्य थिए र पृथ्वीनारायण शाहका नाति थिए, जसले नेपाल एकीकरणको ऐतिहासिक अभियान आरम्भ गरेका थिए। यसैले रणबहादुर शाह जन्मदेखि नै नेपालको राजपरिवारमा राजनीतिक महत्त्व बोकेको व्यक्तित्वका रूपमा परिचित थिए। बाल्यकालदेखि नै उनी दरबारभित्र चलिरहेका राजनीतिक गुटबन्दी र सत्ता संघर्षको वातावरणमा हुर्किए, जसले उनको व्यक्तिगत र राजनीतिक जीवनमा गहिरो प्रभाव पार्यो।
रणबहादुर शाहले वि.सं. १८३४ (सन् १७७७) मा करिब दुई वर्षको अल्प उमेरमा आफ्नो पिता प्रतापसिंह शाहको निधनपछि गद्दी सम्हाले। बालक भएका कारण उनी स्वयं शासन चलाउन सक्षम थिएनन्। त्यसैले वास्तविक सत्ता दरबारका ठूला पदाधिकारीहरू, विशेष गरी उनकी आमा महारानी राजराजेश्वरी देवी र दरबारका शक्तिशाली सदस्यहरूले नियन्त्रण गर्थे। यस अवस्थामा दरबारभित्र सत्ता र प्रभावको लागि गम्भीर प्रतिस्पर्धा चल्न थाल्यो। रणबहादुरको शासनकालको शुरुवात राजनीतिक अस्थिरता, शक्ति संघर्ष र गुटबन्दीको माहोलमा बित्यो जसले नेपालमा शासन व्यवस्था कमजोर बनायो।
रणबहादुर शाहको शासनकालमा दरबारभित्र विभिन्न गुटहरूबीच निरन्तर सत्ता संघर्ष चलिरह्यो। उनकी आमा राजराजेश्वरी देवी र अन्य उच्च पदाधिकारीहरूबीच प्रभाव जमाउने प्रतिस्पर्धाले दरबारको राजनीतिक वातावरण तनावपूर्ण बनायो। युवावस्थामा पुगेपछि रणबहादुर शाहले तान्त्रिक साधनामा रुचि देखाए, जुन परम्परागत धार्मिक मान्यताहरू र जनसमुदायका लागि विवादास्पद थियो। यस कारणले उनलाई आलोचना र शंका गर्नेहरूले कम थिएनन्।
उनले आफ्नो लोकप्रियता बढाउन निम्न जातीय ललित त्रिपुरा सुन्दरीसँग विवाह गरे, जसलाई पनि सामाजिक र राजनीतिक तहमा विवादको विषय बनाइयो। यो विवाहले राजपरिवारमा नयाँ तहमा असन्तुष्टि र विरोध सिर्जना गर्यो। रणबहादुरले आफ्नो पद त्यागेर सन्न्यास लिन चाहने इच्छा देखाए, जसले उनलाई “सन्न्यास लिन सक्ने राजा” को उपाधि दिलायो। यो निर्णयले उनी आफ्नो शासनबाट टाढा हुन खोजेका रहेछन् भन्ने धारणा निर्माण गर्यो।
वि.सं. १८५५ (सन् १८०६) मा रणबहादुर शाहको हत्या दरबारभित्र भएका गुप्त षड्यन्त्र र सत्ता संघर्षका कारण भयो। उनको मृत्युले तत्काल नेपालमा ठूलो राजनैतिक अस्थिरता ल्यायो र दरबारमा नयाँ शक्ति सन्तुलनको खोजी सुरु गरायो। यो घटना दरबारभित्र रहेका विभिन्न गुटहरूको प्रभाव र नियन्त्रणका लागि भइरहेको द्वन्द्वको प्रतिनिधित्व गर्यो। रणबहादुर शाहको शासनकाल विवादास्पद भए पनि नेपाली इतिहासमा महत्वपूर्ण थियो, किनकि यसले दरबारमा शक्ति संघर्षको प्रकृति र नेपालमा शासन प्रणालीमा आएका चुनौतीहरूको स्पष्ट चित्र प्रस्तुत गर्दछ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
