जुम्लाको समाज जातीय, भाषिक, र सांस्कृतिक दृष्टिले विविधतायुक्त छ। यहाँ मुख्यतः खस आर्य समुदायको बाहुल्यता रहेको भए पनि दलित, जनजाति, र अन्य विभिन्न समुदायहरूको बसोबासले गर्दा यो क्षेत्र बहुजातीय समाजको रूपमा स्थापित भएको छ। भाषाको हिसाबले नेपाली प्रमुख भाषा हो, तर स्थानीय तहमा कर्नाली भाषिक समूह, थारु, र आदिवासी भाषाहरूको प्रयोग समेत पाइन्छ।
यहाँका मानिसहरू परम्परागत कृषि, पशुपालन, र हस्तकला व्यवसायमा निर्भर छन्। सामाजिक संरचना सामूहिकतामूलक छ, जहाँ मेलापात, परम्परागत ज्ञान र अनुभवको आदानप्रदानले सामुदायिक एकता बलियो बनाएको छ। त्यस्तै, चाडपर्व (जस्तै माघी, तिहार, दशैं) हरू सामाजिक सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने मुख्य माध्यम हुन्।
पछिल्लो केही दशकमा शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सञ्चार र अन्य आधारभूत सेवाहरूमा विकास भए तापनि अझै ग्रामीण क्षेत्रहरूमा सेवा पहुँचको असमानता देखिन्छ। जुम्लामा अझै पनि बालबालिका र महिलाको शिक्षामा सुधार आवश्यक छ, र स्वास्थ्य सेवा गुणस्तरसमेत सुधारको खाँचोमा छ।
यद्यपि, सरकारले चालु गरेका योजना—जस्तै ‘स्मार्ट गाउँपालिका कार्यक्रम’, ‘स्थानीय कृषि प्रवर्द्धन परियोजना’ र ‘दिगो पर्यटन विकास योजना’—ले जुम्लामा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने सम्भावना देखिन्छ। साथै, स्थानीय बासिन्दाहरूको श्रमशीलता, प्राकृतिक स्रोतहरूको उपयोग क्षमता, र सांस्कृतिक गहिराइले गर्दा जुम्लालाई भविष्यमा कृषि, पर्यटन, र सांस्कृतिक धरोहरको नमुना जिल्लाको रूपमा विकास गर्न सकिन्छ। दीगो विकासको दिशामा सामूहिक प्रयासले जुम्लालाई आत्मनिर्भर र समृद्ध जिल्लामा रूपान्तरण गर्न सक्नेछ।
