काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।
वाङ यी
वाङ यी
वाङ यी चीनका शीर्ष कूटनीतिज्ञ तथा वर्तमान विदेशमन्त्री हुन्। उनी चीनको कम्युनिस्ट पार्टी (सी.पी.सी.) केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्यूरोका सदस्य, विदेश मामिला सम्बन्धी केन्द्रीय आयोगको कार्यालयका निर्देशक तथा चीनको विदेशमन्त्रीका रूपमा कार्यरत छन्। उनको जन्म सन् १९५३ अक्टोबर १९ मा चीनको बेइजिङमा भएको हो। उनी हान जातीय समुदायसँग सम्बन्धित छन् र बहुभाषी कूटनीतिज्ञका रूपमा परिचित छन्।
सन् १९६९ देखि १९७७ सम्म सांस्कृतिक क्रान्तिको समयमा उनी “डाउन टु द कन्ट्रीसाइड मुभमेन्ट” अन्तर्गत ग्रामीण क्षेत्रमा पठाइएका “सेन्ट–डाउन युथ” मध्ये एक थिए। उनले Heilongjiang अर्थात् हइलोङजियाङ प्रान्तमा आठ वर्षसम्म श्रम र निर्माण कार्यमा भाग लिए। यस अनुभवले उनलाई कठिन परिस्थितिमा नेतृत्व र अनुशासन सिकायो।
पछि उनले सन् १९७८ मा बेइजिङ अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन विश्वविद्यालय (पहिले बेइजिङ दोस्रो विदेशी भाषा संस्थान) मा अध्ययन सुरु गरे। उनले जापानी भाषा र इतिहासमा स्नातक गरे। त्यसपछि उनले चिनियाँ परराष्ट्र मामिला विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा पीएचडी प्राप्त गरे।
प्रारम्भिक कूटनीतिक करियर
वाङ यीले सन् १९८२ मा चीनको विदेश मन्त्रालयमा आफ्नो कूटनीतिक करियर सुरु गरे। प्रारम्भमा उनी विभागीय कर्मचारी, पछि अटेचे र विभाग प्रमुखका रूपमा काम गरे। उनले विशेष गरी एशिया मामिला विभागमा काम गर्दै क्षेत्रीय कूटनीतिमा विशेषज्ञता हासिल गरे।
सन् १९८९ देखि १९९४ सम्म उनी चीनको टोकियोस्थित दूतावासमा काउन्सेलर र मिनिस्टर काउन्सेलरका रूपमा कार्यरत रहे। यहाँ उनले जापानसँगको जटिल कूटनीतिक सम्बन्ध व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। जापानी भाषा र संस्कृतिमा उनको दक्षताले उनलाई प्रभावशाली वार्ताकार बनायो।
सन् १९९७ देखि १९९८ सम्म उनले संयुक्त राज्य अमेरिकाको जर्जटाउन विश्वविद्यालयमा विजिटिङ स्कलरको रूपमा अध्ययन गरे, जसले उनलाई पश्चिमी कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय रणनीतिबारे थप अनुभव दियो।
उच्च पदहरू र कूटनीतिक उदय
सन् २००१ मा उनी चीनका सबैभन्दा युवा उप–विदेशमन्त्रीमध्ये एक बने। त्यसपछि सन् २००४ देखि २००७ सम्म उनी जापानका लागि चीनका राजदूत बने। यो भूमिका उनका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण थियो, किनकि चीन–जापान सम्बन्ध तनावपूर्ण अवस्थाबाट गुज्रिरहेको थियो।
सन् २००८ देखि २०१३ सम्म उनी ताइवान मामिला कार्यालयका निर्देशक बने। यहाँ उनले चीन र ताइवानबीचको आर्थिक तथा राजनीतिक सम्बन्ध व्यवस्थापन गरे।
उनको कूटनीतिक दक्षता, वार्ता क्षमता र रणनीतिक सोचका कारण उनलाई चीनको “एशिया विशेषज्ञ” कूटनीतिज्ञको रूपमा चिनिन थाल्यो।
विदेशमन्त्री र राष्ट्रिय नेतृत्व
सन् २०१३ मा वाङ यीलाई चीनको विदेशमन्त्री नियुक्त गरियो। यससँगै उनले चीनको अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक संरचनाको प्रमुख जिम्मेवारी सम्हाले। सन् २०१८ मा उनी राज्य परिषद्का सदस्य पनि बने, जसले उनलाई प्रशासनिक मात्र होइन, नीति–निर्माण स्तरमा पनि अझ ठूलो प्रभाव दियो। यस चरणमा उनले चीनको वैश्विक कूटनीति, व्यापार सम्बन्ध र रणनीतिक साझेदारीलाई समन्वय गर्ने मुख्य भूमिकामा आफूलाई स्थापित गरे।
यस अवधिमा उनले बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभको कूटनीतिक विस्तारमा निर्णायक भूमिका खेले। यो पहल अन्तर्गत एशिया, अफ्रिका र युरोपका धेरै देशहरूसँग पूर्वाधार, व्यापार र लगानी सम्बन्ध विस्तार गरियो। साथै उनले अमेरिका, युरोपेली संघ र अन्य पश्चिमी देशहरूसँग बिग्रँदै गएको राजनीतिक र आर्थिक सम्बन्धलाई सन्तुलनमा ल्याउने प्रयास गरे। व्यापार तनाव, भू–राजनीतिक प्रतिस्पर्धा र सुरक्षा विवादका बीच उनले संवाद र वार्तालाई निरन्तरता दिँदै चीनको हित संरक्षण गर्ने रणनीति अपनाए।
उनको कूटनीतिक शैलीलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा “सिल्भर फक्स” भनेर चिनिन्छ, जसको अर्थ चतुर, अनुभवी र रणनीतिक रूपमा कुशल वार्ताकार हो। यो उपनाम उनले कठिन वार्ताहरूलाई संयम, रणनीति र दृढतासहित व्यवस्थापन गर्ने क्षमताका कारण पाएका हुन्।
शीर्ष कूटनीतिक नियन्त्रण
सन् २०२२ मा उनलाई चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको २४ सदस्यीय पोलिटब्युरोमा समावेश गरियो। यो निर्णय सामान्य अवकाश वा उमेर–सीमा परम्पराबाट बाहिर गएर गरिएको मानिन्छ, जसले उनको कूटनीतिक अनुभव र रणनीतिक महत्वलाई झल्काउँछ। यसले उनलाई पार्टी संरचनाभित्र अझ उच्च स्तरको राजनीतिक शक्ति प्रदान गर्यो।
त्यसपछि उनी विदेश मामिला सम्बन्धी केन्द्रीय आयोगको कार्यालयका निर्देशक बने। यो पद चीनको सम्पूर्ण विदेश नीतिको निर्देशन गर्ने सर्वोच्च रणनीतिक संरचना हो। यस भूमिकाले उनलाई केवल कार्यान्वयनकर्ता होइन, बरु नीति निर्माण गर्ने प्रमुख रणनीतिक व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित गर्यो।
यस व्यवस्थाले उनलाई औपचारिक विदेशमन्त्रीभन्दा पनि माथिल्लो स्तरको निर्णय–निर्माण शक्तिमा पुर्यायो, जहाँ उनले चीनको दीर्घकालीन कूटनीतिक दिशा, सुरक्षा रणनीति र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको समग्र ढाँचा निर्धारण गर्न भूमिका खेले।
पुनः विदेशमन्त्री र वर्तमान भूमिका
सन् २०२३ मा अघिल्लो विदेशमन्त्रीको आकस्मिक हटाइपछि वाङ यीलाई पुनः विदेशमन्त्री नियुक्त गरियो। उनले यससँगै पोलिटब्युरो सदस्य र उच्च कूटनीतिक निर्देशकको भूमिका पनि निरन्तर राखे। यसले उनलाई चीनको कूटनीतिक प्रणालीमा “डुअल पावर स्ट्रक्चर” जस्तै प्रभावशाली बनायो।
उनको वर्तमान भूमिकामा उनले अमेरिका, युरोप, मध्यपूर्व र एशियाका प्रमुख देशहरूसँग उच्चस्तरीय वार्ता सञ्चालन गर्छन्। विशेष गरी उनले साउदी अरेबिया र इरानबीचको कूटनीतिक सम्बन्ध पुनःस्थापना जस्ता ऐतिहासिक कूटनीतिक सम्झौताहरूमा मध्यस्थता र समर्थनको भूमिका खेलेका छन्, जसले मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलनमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएको मानिन्छ।
उनी आज चीनको सबैभन्दा शक्तिशाली कूटनीतिज्ञमध्ये एक मानिन्छन्, जसले व्यापार, सुरक्षा, प्रविधि र कूटनीति सबै क्षेत्रमा चीनको अन्तर्राष्ट्रिय रणनीति निर्धारण गर्छन्।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
