मार्को रुबियो

मार्को एन्टोनियो रुबियो अमेरिकाका प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ हुन्, जसले हाल अमेरिकाको ७२औँ विदेश मन्त्रीका रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनको जन्म सन् १९७१ मे २८ मा फ्लोरिडा राज्यको मियामी शहरमा भएको थियो। उनी क्युबाबाट आएका आप्रवासी अभिभावक मारियो रुबियो रेइना र ओरियालेस गार्सिया रुबियोका छोरा हुन्। उनका बुबा बारटेन्डरका रूपमा काम गर्थे भने आमा होटलमा हाउसकिपर तथा स्टक क्लर्कको रूपमा काम गर्थिन्। आप्रवासी परिवारमा हुर्किएका रुबियोको जीवनमा कडा परिश्रम, संघर्ष र अवसरप्रतिको विश्वास प्रमुख रूपमा देखिन्छ।

बाल्यकालमा उनी मियामी र नेभाडाको लस भेगासमा हुर्किए। उनको जीवन क्युबाली निर्वासित समुदायको कम्युनिज्मविरोधी राजनीतिक संस्कृतिबाट अत्यन्त प्रभावित थियो। यही वातावरणले उनलाई राजनीतिक चेतना र राष्ट्रिय सुरक्षाप्रतिको रुचि विकास गर्न प्रेरित गर्‍यो। उनी सानैदेखि भाषण, बहस र नेतृत्वमा सक्रिय थिए, जसले पछि उनको राजनीतिक यात्राको आधार तयार गर्‍यो।

उनले आफ्नो प्रारम्भिक जीवनमा खेलकुद छात्रवृत्तिबाट तार्कियो कलेजमा अध्ययन सुरु गरे र पछि फ्लोरिडा विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा स्नातक उपाधि हासिल गरे। त्यसपछि उनले मियामी विश्वविद्यालयबाट कानूनमा स्नातक (ज्यूरिस डाक्टर) उपाधि प्राप्त गरे। शिक्षाले उनलाई कानूनी संरचना, सार्वजनिक नीति र शासन प्रणालीबारे गहिरो बुझाइ प्रदान गर्‍यो।

प्रारम्भिक राजनीतिक यात्रा

मार्को रुबियोको राजनीतिक यात्रा कानून अध्ययनकै समयमा सुरु भयो। उनले अमेरिकी प्रतिनिधि इलेना रोस–लेह्टिनेनसँग इन्टर्नका रूपमा काम गरे, जसले उनलाई अमेरिकी राजनीति बुझ्न महत्वपूर्ण अवसर दियो। त्यसपछि उनले वेस्ट मियामी नगर परिषद् सदस्यका रूपमा सेवा गर्दै स्थानीय सरकारमा प्रवेश गरे। यही अनुभवले उनलाई जनस्तरको समस्या र प्रशासनिक चुनौती बुझ्न सहयोग गर्‍यो।

सन् १९९९ मा उनी फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भए। उनले सन् २००० देखि २००८ सम्म लगातार सेवा गरे। यस अवधिमा उनी तीव्र गतिमा राजनीतिक नेतृत्वमा उभिए र सन् २००३ देखि २००६ सम्म बहुमत नेता बने। त्यसपछि उनी २००६ देखि २००८ सम्म फ्लोरिडा हाउसका सभामुख बने। यो उपलब्धि उनको राजनीतिक करियरको महत्वपूर्ण मोड थियो, जसले उनलाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनायो।

राज्य राजनीतिमा काम गर्दा उनले शिक्षा सुधार, कर नीति र आर्थिक विकासमा विशेष ध्यान दिए। उनले सानो सरकार र कर कटौतीको पक्षमा स्पष्ट विचार राख्थे। उनको नेतृत्व शैली दृढ, विचारशील र रणनीतिक मानिन्थ्यो, जसले उनलाई रिपब्लिकन पार्टीभित्र उदाउँदो नेताका रूपमा स्थापित गर्‍यो।

अमेरिकी सिनेट करियर

सन् २०१० मा मार्को रुबियोले अमेरिकी सिनेटका लागि चुनाव जिते। उनले टि पार्टी समर्थित उम्मेदवारका रूपमा स्वतन्त्र उम्मेदवार चार्ली क्रिस्टलाई पराजित गरे। सन् २०११ देखि २०२५ सम्म उनले फ्लोरिडाबाट सिनेटरका रूपमा सेवा गरे। सिनेटमा उनी विदेश नीति र राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी समितिहरूमा सक्रिय रहे।

उनले सिनेट विदेश सम्बन्ध समिति र गुप्तचरसम्बन्धी समितिमा उपाध्यक्षको भूमिका निर्वाह गरे। रुबियोले विश्व राजनीति, मानव अधिकार र राष्ट्रिय सुरक्षा सम्बन्धी नीतिहरूमा सक्रिय भूमिका खेले। उनले चीन, क्युबा र भेनेजुएलाजस्ता देशहरूविरुद्ध कडा प्रतिबन्धको पक्षमा वकालत गरे। उनको विदेश नीति दृष्टिकोणलाई “कडा र सुरक्षा केन्द्रित” मानिन्छ।

कोभिड–१९ महामारीका बेला उनले पेचेक प्रोटेक्सन कार्यक्रम (पीपीपी) निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। उनले उइघुर जबरजस्ती श्रम रोकथाम ऐन र हङकङ मानव अधिकार तथा लोकतन्त्र ऐन जस्ता विधेयकहरूमा सहलेखन गरे। यी कार्यहरूले उनलाई अमेरिकी विदेश नीतिमा प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित गर्‍यो।

राष्ट्रपति आकांक्षा र राजनीतिक परिवर्तन

सन् २०१६ मा मार्को रुबियोले अमेरिकी राष्ट्रपति पदका लागि रिपब्लिकन पार्टीको उम्मेदवारीका लागि प्रतिस्पर्धा गरे। उनले मिनेसोटा राज्यमा प्राथमिक चुनाव जिते पनि आफ्नो गृह राज्य फ्लोरिडामा डोनाल्ड ट्रम्पसँग पराजित भएपछि उनले अभियान फिर्ता लिए। यसपछि उनले राष्ट्रपति पदको दौडबाट पछि हटे।

समयसँगै उनको राजनीतिक दृष्टिकोण परिवर्तन हुँदै गयो। पहिले उनी परम्परागत रिपब्लिकन नेताका रूपमा चिनिन्थे, तर पछि उनी “अमेरिका फर्स्ट” नीतिसँग नजिकिए। उनले कामदार वर्गको हित, राष्ट्रिय उत्पादन र कडा आप्रवासन नीतिमा जोड दिन थाले। यसले उनलाई पार्टीको नयाँ राजनीतिक धारसँग जोड्यो।

सिनेटमा उनले सन् २०१६ र २०२२ मा पुनः निर्वाचन जिते। यसले उनको राजनीतिक प्रभाव र लोकप्रियता निरन्तर रहेको देखायो। उनले आफ्नो करियरमा सन्तुलित तर कडा विदेश नीति दृष्टिकोण राख्दै आफूलाई राष्ट्रिय स्तरको प्रभावशाली नेताका रूपमा स्थापित गरे।

विदेश मन्त्री पद र कूटनीतिक भूमिका

सन् २०२५ मा उनलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा विदेश मन्त्रीका रूपमा मनोनयन गरियो। उनी सन् २०२५ जनवरी २० मा अमेरिकी सिनेटद्वारा सर्वसम्मत रूपमा पुष्टि भए। उनी यस पदमा पुग्ने पहिलो ल्याटिनो अमेरिकी बने। यसले अमेरिकी इतिहासमा महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिन्छ।

विदेश मन्त्री बनेपछि उनले अमेरिकी कूटनीति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र विश्व सुरक्षा नीतिमा नेतृत्व सम्हाले। साथै, उनलाई अस्थायी रूपमा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारको जिम्मेवारी पनि दिइयो। यसले उनको भूमिका अझ व्यापक बनायो। उनले अमेरिका–चीन सम्बन्ध, युक्रेन युद्ध र मध्यपूर्व नीतिमा सक्रिय भूमिका खेले।

उनको नेतृत्वमा अमेरिकी विदेश नीति अझ रणनीतिक र सुरक्षा केन्द्रित बनाइएको मानिन्छ। उनी अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा कठोर तर व्यावहारिक दृष्टिकोण राख्ने नेताका रूपमा चिनिन्छन्। उनका निर्णयहरूले विश्व राजनीति र अमेरिकी विदेश सम्बन्धमा ठूलो प्रभाव पार्ने गरेको छ।

व्यक्तिगत जीवन र धार्मिक पृष्ठभूमि

मार्को रुबियोको विवाह सन् १९९८ मा जीनिट डुसेदेससँग भएको हो। उनीहरूका चार सन्तान छन्—अमाण्डा, डानिएला, एन्टोनी र डोमिनिक। उनी पारिवारिक जीवनलाई अत्यन्त महत्व दिने व्यक्ति मानिन्छन्। राजनीतिक व्यस्तताका बीच पनि उनले परिवारलाई प्राथमिकता दिने प्रयास गर्छन्।

उनको धार्मिक जीवन पनि विविध छ। बाल्यकालमा उनी रोमन क्याथोलिक परम्परामा हुर्किए। पछि लस भेगासमा बस्दा केही समय उनीलाई एलडीएस चर्च (मर्मन धर्म) मा बप्तिस्मा दिइएको थियो। तर पछि उनी पुनः क्याथोलिक धर्ममा फर्किए।

उनको जीवन आप्रवासी संघर्ष, शिक्षा र राजनीतिक सफलताको मिश्रण हो। कडा परिश्रम, विश्वास र नेतृत्व क्षमताका कारण उनी अमेरिकी राजनीति तथा विदेश नीतिमा अत्यन्त प्रभावशाली व्यक्तित्व बनेका छन्।

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।

सामग्रीको तालिका