हे लिफेङ

हे लिफेङ

हे लिफेङ चीनका उपप्रधानमन्त्री तथा देशको प्रमुख आर्थिक नीति निर्माता हुन्। उनलाई प्रायः चीनको “आर्थिक प्रमुख रणनीतिकार” (इकोनोमिक जार) भनेर पनि चिनिन्छ। उनको जन्म सन् १९५५ जनवरीमा चीनको योंगडिङ काउन्टी, फुजियान प्रान्तमा भएको हो। उनी हक्का अल्पसंख्यक समुदायसँग सम्बन्धित परिवारमा जन्मिएका थिए, जसले उनलाई ग्रामीण चीनको सामाजिक–आर्थिक वास्तविकतासँग नजिक बनायो।

सांस्कृतिक क्रान्तिको समयमा उनले “सेन्ट-डाउन युथ” को रूपमा ग्रामीण श्रम गर्नुपर्‍यो। सन् १९७३ देखि १९७८ सम्म उनले कडा कृषि श्रम र शीश्याङ ताङ जलविद्युत बाँध निर्माण परियोजनामा काम गरे। यो अनुभवले उनलाई राज्य विकास, पूर्वाधार निर्माण र श्रम अर्थतन्त्रको गहिरो व्यवहारिक ज्ञान दियो।

पछि उनले चीनको सियामेन विश्वविद्यालयमा उच्च शिक्षा लिए। त्यहाँबाट उनले सार्वजनिक वित्त (पब्लिक फाइनान्स) विषयमा स्नातक (१९८२) र स्नातकोत्तर (१९८४) उपाधि प्राप्त गरे। पछि उनले सोही विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा पीएचडी पनि पूरा गरे। उनले सन् १९८१ जुनमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) मा औपचारिक रूपमा प्रवेश गरे।

फुजियान र तियानजिनमा राजनीतिक उदय

हे लिफेङले करिब २५ वर्षभन्दा बढी समय फुजियान प्रान्त र नगर प्रशासनमा आर्थिक व्यवस्थापनमा काम गरे। सियामेन आर्थिक विशेष क्षेत्र (Special Economic Zone) मा उनले प्रारम्भिक रूपमा अनुसन्धानकर्ता र वित्तीय अधिकारीको रूपमा काम सुरु गरे। यही क्रममा उनको चिनियाँ नेता सि जिनपिङसँग पहिलो पटक कार्य सम्बन्ध स्थापित भयो, जुन पछि दीर्घकालीन राजनीतिक साझेदारीमा परिणत भयो।

त्यसपछि उनले क्वानझाउ र फुजौ जस्ता शहरहरूमा मेयर र पार्टी सचिवको रूपमा काम गरे। उनले यी क्षेत्रहरूमा औद्योगिक विकास, पूर्वाधार विस्तार र आर्थिक वृद्धि रणनीति लागू गरे। सियामेनमा पनि उनले पार्टी सचिवको रूपमा नेतृत्व गर्दै स्थानीय अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाए।

सन् २००९ देखि २०१४ सम्म उनी तियानजिन नगरपालिकामा उप–पार्टी सचिव र बिनहाइ नयाँ क्षेत्रका प्रमुख बने। यहाँ उनले ठूलो स्तरको शहरी पुनर्निर्माण र ऋण–आधारित पूर्वाधार परियोजनाहरू सञ्चालन गरे। यस कारण उनलाई अनौपचारिक रूपमा “हे सँग विध्वंसकर्ता” भनेर चिनिन थालियो।

आर्थिक योजना नेतृत्व

सन् २०१४ मा उनलाई राष्ट्रिय विकास र सुधार आयोगमा उपाध्यक्षको रूपमा बेइजिङ बोलाइयो। यो संस्था चीनको दीर्घकालीन आर्थिक योजना निर्माण गर्ने सबैभन्दा शक्तिशाली निकाय हो। सन् २०१७ मा उनी यस संस्थाका अध्यक्ष बने, जसले उनलाई चीनको सम्पूर्ण म्याक्रो–अर्थतन्त्र नियन्त्रण गर्ने प्रमुख व्यक्तित्व बनायो।

यस अवधिमा उनले बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ कार्यान्वयनमा मुख्य भूमिका खेले। साथै उनले चीनको १३औँ र १४औँ पञ्चवर्षीय योजनाको आर्थिक रूपरेखा निर्माणमा नेतृत्व गरे।

उनको कार्यले चीनको औद्योगिक विस्तार, पूर्वाधार विकास र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार रणनीतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पारेको मानिन्छ। उनी राज्य–केन्द्रित आर्थिक विकास मोडेलका मुख्य योजनाकार बने।

उपप्रधानमन्त्री र “आर्थिक प्रमुख” भूमिका

सन् २०२३ मार्चमा हे लिफेङलाई चीनको उपप्रधानमन्त्री नियुक्त गरियो। उनले यस पदमा पूर्व उपप्रधानमन्त्री Liu He को स्थान लिएका हुन्। यससँगै उनी चीनको “आर्थिक प्रमुख” अर्थात् आर्थिक नीति संयोजक बने।

उनी चीनको राज्य परिषद अन्तर्गत उद्योग, व्यापार, वित्तीय प्रणाली र म्याक्रो–अर्थनीति सबै क्षेत्रमा प्रत्यक्ष नियन्त्रण राख्छन्। साथै उनी चीनको वित्तीय र आर्थिक नीति निर्देशन गर्ने सबैभन्दा उच्चस्तरीय निकायहरूमा सक्रिय छन्।

उनले चीनको बैंकिङ प्रणाली, पूँजी बजार र नियामक संरचनामा कडा नियन्त्रण कायम गरेका छन्। यसले उनलाई चीनको वित्तीय प्रणालीको केन्द्रीय रणनीतिक नेतृत्वकर्ता बनाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय भूमिका र आर्थिक रणनीति

हे लिफेङको आर्थिक दृष्टिकोण राज्य–केन्द्रित र उत्पादनमुखी मानिन्छ। उनी बजार स्वतन्त्रता भन्दा पनि राज्य नियन्त्रित औद्योगिक विस्तार र आपूर्ति श्रृंखला सुरक्षामा जोड दिन्छन्। विशेष गरी उच्च प्रविधि उत्पादन र औद्योगिक आत्मनिर्भरता उनको प्राथमिकता हो।

उनी चीनको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नीति पनि सञ्चालन गर्छन्। यस अन्तर्गत अमेरिका, युरोप र अन्य देशहरूसँग हुने आर्थिक वार्ता, ट्यारिफ विवाद र प्रविधि सम्बन्धी छलफलमा उनी प्रमुख प्रतिनिधि हुन्छन्। यस कारण उनलाई चीनको “ट्रेड जार” पनि भनिन्छ।

उनले विश्वव्यापी आर्थिक मञ्चमा पनि सक्रिय भूमिका खेलेका छन्। विशेष रूपमा विश्व आर्थिक मञ्चमा उनले चीनको हरित ऊर्जा, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र वैश्विक आर्थिक समन्वयबारे चीनको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका छन्।

निष्कर्ष

हे लिफेङ चीनको आधुनिक आर्थिक शासन संरचनाका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तित्वमध्ये एक हुन्। ग्रामीण श्रमिक जीवनबाट सुरु भएको उनको यात्रा चीनको शीर्ष आर्थिक नीति निर्माणसम्म पुगेको छ। उनले फुजियान, तियानजिन र राष्ट्रिय स्तरमा आर्थिक विकासको संरचना निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।

आज उनी चीनको उपप्रधानमन्त्रीका रूपमा विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको नीति निर्देशन गरिरहेका छन्। राज्य–केन्द्रित विकास मोडेल, औद्योगिक विस्तार र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक रणनीतिमा उनको भूमिका निर्णायक मानिन्छ।

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।

सामग्रीको तालिका