सीता वादी
सीता वादी नेपालकी एक समाजसेवी तथा राजनीतिज्ञ हुन्, जसले २०८२ चैत १४ (मार्च २७, २०२६) मा नेपालको मन्त्रिपरिषद्मा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रीका रूपमा इतिहास रचेकी हुन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी प्रतिनिधि हुन् र वादी समुदायबाट संघीय मन्त्री बन्ने पहिलो व्यक्ति बनेकी हुन्। उनको उदयलाई नेपालको समावेशी लोकतन्त्र र सामाजिक न्यायको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ।
उनको उमेर करिब ३० वर्ष (मार्च २०२६ अनुसार) हो र उनी राजनीतिक रूपमा युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्छिन्। बुढानिलकण्ठ–८, काठमाडौंमा हाल बसोबास गर्ने उनी सुरुवातमा सुर्खेतको जुप्राखोला क्षेत्रबाट आएका हुन्। उनी राजनीतिक रूपमा मात्र होइन, सामाजिक आन्दोलन र समुदाय सशक्तीकरणमा पनि सक्रिय व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छिन्।
सीता वादीको जन्म अत्यन्तै गरिब तथा भूमिहीन परिवारमा भएको थियो। उनका आमाबुबा गोपाल र पार्वती वादीले बबई र भेरी नदी किनारमा बालुवा–गिट्टी चालेर परिवार चलाएका थिए। बाल्यकालदेखि नै उनी गरिबी, सामाजिक विभेद र अवसरको अभावबीच हुर्किन बाध्य भएकी थिइन्।
अत्यन्त कठिन परिस्थितिका कारण उनले प्रारम्भिक शिक्षामा बीचमै पढाइ छोड्नुपरेको थियो। पछि १२ वर्षको उमेरमा एक गैरसरकारी संस्थाको सहयोगमा उनी काठमाडौं आएर पुनः शिक्षा निरन्तर गर्न सफल भइन्। यस अवसरले उनको जीवनलाई नयाँ दिशा दियो र उनी उच्च शिक्षासम्म पुग्न सक्षम भइन्।
सीता वादीले राजनीतिक विज्ञानमा स्नातकोत्तर हासिल गरेकी छन्। शिक्षाले उनलाई सामाजिक संरचना, असमानता र नीति निर्माण प्रक्रियाबारे गहिरो बुझाइ प्रदान गर्यो, जसले उनको राजनीतिक यात्रा तय गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो।
काठमाडौंमा बसोबास गर्दै उनले सामाजिक कार्य र साना व्यवसायमार्फत आत्मनिर्भर बन्ने प्रयास पनि गरिन्। उनी बुढानिलकण्ठ क्षेत्रमा बस्दै आफ्नो व्यक्तिगत र व्यावसायिक जीवनलाई सन्तुलनमा राख्दै अघि बढेकी हुन्।
राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि सीता वादी लामो समयसम्म सामाजिक कार्यकर्ताका रूपमा सक्रिय थिइन्। उनले वादी तथा दलित समुदायको अधिकार, महिला सशक्तीकरण र बाल संरक्षणका मुद्दामा निरन्तर काम गरिन्।
करिब एक दशकभन्दा बढी समय उनले सामाजिक बहिष्करण, लैङ्गिक हिंसा र आर्थिक असमानताविरुद्ध अभियान चलाइन्। उनको सक्रियताले समुदायस्तरमा चेतना विस्तार गर्न र नीतिगत बहसलाई प्रभाव पार्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ।
राजनीतिसँगै सीता वादीले चुनिकेल क्षेत्रमा हस्तकला व्यवसाय सञ्चालन गरेकी थिइन्, जसले स्थानीय महिलाहरूलाई रोजगारीको अवसर प्रदान गरेको थियो। उनले सिलाई–कटाई तालिम कार्यक्रममार्फत महिलाहरूलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउने प्रयास पनि गरेकी छन्।
उनको यी पहलहरूले ग्रामीण तथा शहरी दुवै क्षेत्रमा महिलाहरूको सशक्तीकरणमा योगदान पुर्याएको छ। मन्त्रीका रूपमा उनले यिनै अनुभवलाई नीतिगत स्तरमा विस्तार गर्दै दीर्घकालीन सामाजिक परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
सीता वादी २०८२ चैत १४ (मार्च २७, २०२६) देखि नेपालको महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रीका रूपमा नियुक्त भएकी छन्। उनको यो नियुक्तिलाई नेपालको संघीय मन्त्रिपरिषद्मा एक महत्वपूर्ण सामाजिक–राजनीतिक उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ। विशेषगरी वादी समुदाय, जुन नेपालका सबैभन्दा वञ्चित तथा ऐतिहासिक रूपमा पछाडि पारिएको समुदायमध्ये एक हो, बाट पहिलो पटक कोही व्यक्ति संघीय मन्त्री पदमा पुग्नु एक ऐतिहासिक क्षण मानिएको छ। यसले समावेशी प्रतिनिधित्व र सामाजिक न्यायको दिशामा नयाँ सन्देश दिएको छ।
बालेन्द्र शाह नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्मा उनले महिला सशक्तीकरण, बाल अधिकार संरक्षण, ज्येष्ठ नागरिकको सामाजिक सुरक्षा विस्तार तथा लैङ्गिक समानता प्रवर्द्धनलाई प्रमुख प्राथमिकता दिने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी सीमान्तकृत समुदायहरूको उत्थान, हिंसा न्यूनीकरण, र सामाजिक सुरक्षाका कार्यक्रमहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा उनको भूमिका महत्वपूर्ण हुने विश्वास गरिएको छ। उनको नेतृत्वले नीति निर्माणमा समावेशिता बढाउँदै राज्यका सेवा–सुविधा सबै वर्गसम्म पुर्याउने प्रयासलाई अझ बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।
