काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
नवराज बि. क
नवराज बि. क
नवराज बिक जाजरकोट जिल्लाका २१ वर्षीय युवा खेलाडी तथा प्रतिभाशाली युवक थिए। उनी दलित समुदायबाट आएका मेहनती, ऊर्जाशील र भविष्यप्रति आशावादी युवा मानिन्थे। खेलकुदमा सक्रिय रहेका नवराजले आफ्नो जीवनलाई राम्रो दिशातर्फ लैजान खोजिरहेका थिए। तर उनको नाम नेपालभर चर्चामा आउनुको कारण उपलब्धि होइन, जातीय घृणाबाट प्रेरित क्रूर हत्या बन्यो। प्रेम सम्बन्ध र अन्तरजातीय विवाहको प्रयासका कारण उनी र उनका साथीहरूमाथि भएको सामूहिक आक्रमणले देशलाई स्तब्ध बनायो।
नवराज बिक आज नेपालमा दलित समुदायमाथि हुने विभेद, हिंसा र न्यायको संघर्षको प्रतीकका रूपमा सम्झिने गरिन्छ। उनको घटना केवल एउटा हत्या प्रकरण होइन, सामाजिक चेतनाको ठूलो प्रश्न हो।
सोती घटना : प्रेम, जात र हिंसाको टकराव
बैशाख २०७७ महिनामा नवराज बिक पश्चिम रुकुमको सोती गाउँ पुगेका थिए। उनी आफ्नी प्रेमिकासँग विवाह गर्न चाहन्थे, जो तथाकथित “उच्च जात” परिवारबाट थिइन् भन्ने विवरण सार्वजनिक भयो। नेपालको संविधानले अन्तरजातीय विवाहलाई अधिकार माने पनि व्यवहारमा अझै धेरै ठाउँमा सामाजिक अवरोध रहिरहेको देखिन्छ।
नवराज आफ्ना केही साथीहरूसहित त्यहाँ पुगेपछि गाउँका मानिसहरूको समूहले उनीहरूलाई लखेटेको बताइयो। प्रेम सम्बन्धलाई स्वीकार गर्नुको सट्टा जातीय आधारमा विरोध गरिनु, समाजमा रहेको गहिरो विभेदको संकेत थियो।
त्यसपछि स्थिति हिंसात्मक बन्यो। उनीहरूलाई कुटपिट गर्दै खेदिएको, भाग्ने क्रममा धेरै जना नदीतर्फ पुगेको, र त्यसपछि मृत्यु भएको घटनाले देशभर ठूलो आक्रोश फैलायो।
हत्या गरिएका अन्य युवा र मानवीय क्षति
नवराज बिकसँगै पाँच जना अन्य युवाको पनि ज्यान गएको थियो। तीमध्ये टीकाराम सुनार, गणेश बुढा, लोकेन्द्र सुनार, गोविन्द शाहीi, र सन्जु वि.क रहेका थिए। यी सबै युवा आफ्ना परिवारका आशा र सहारा थिए।
उनीहरूको शव भेरी नदीमा फेला परेको विवरणले घटना झन् भयावह बनायो। परिवारहरूले आफ्ना छोरा, दाजुभाइ र साथी गुमाए। यो केवल कानुनी केस मात्र नभई धेरै परिवारको जीवनभरको पीडा बन्यो।
नेपालका धेरै नागरिकले यस घटनालाई मानवीय संवेदनशीलताको पतनका रूपमा लिए। प्रेम गर्न खोजेकै कारण युवाहरूको ज्यान जानु समाजका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय बन्यो।
आन्दोलन, कानुनी प्रक्रिया र अदालतको फैसला
घटनापछि नेपाल भर विरोध प्रदर्शन भए। दलित अधिकारकर्मी, विद्यार्थी, मानवअधिकार संस्था र नागरिक समाजले “नवराजलाई न्याय” भन्दै आन्दोलन चलाए। यो घटना दलित समुदायमाथि हुने हिंसाविरुद्ध राष्ट्रिय बहसको केन्द्र बन्यो।
लामो अनुसन्धान र सुनुवाइपछि १९ मंसिर २०८०, मंगलबार रुकुम जिल्ला अदालतले २६ जनालाई दोषी ठहर गरेको विवरण सार्वजनिक भयो। तीमध्ये २४ जनालाई हत्या अभियोगमा जन्मकैद सजाय सुनाइयो भने दुई जनालाई जातीय विभेदसम्बन्धी कसुरमा सजाय तोकियो।
यो फैसला नेपालमा जातीय हिंसाविरुद्धको ऐतिहासिक निर्णयका रूपमा हेरियो। धेरैले यसलाई ढिलो भए पनि न्याय प्रणालीले महत्वपूर्ण सन्देश दिएको क्षण भने।
नवराज बिक प्रकरणको सामाजिक महत्व
नवराज बिकको हत्या प्रकरणले कानुन र सामाजिक व्यवहारबीचको दूरी देखायो। संविधानले समानता, छुवाछुत निषेध र विवाह स्वतन्त्रताको अधिकार दिए पनि व्यवहारमा अझै जातीय सोचले हिंसा जन्माउन सक्छ भन्ने स्पष्ट भयो।
यो घटनाले दलित युवाहरूको सुरक्षा, सम्मान र अवसरबारे देशव्यापी छलफल गरायो। विद्यालय, राजनीति, मिडिया र नागरिक समाजमा जातीय भेदभावविरुद्ध थप आवाज उठ्न थाले।
नवराज बिकको सम्झना नेपालका लागि एउटा चेतावनी हो—जातका नाममा कुनै पनि नागरिकको जीवन खोसिनु अस्वीकार्य छ। न्यायपूर्ण समाज त्यतिबेला मात्र बन्छ, जब प्रेम, सम्मान र मानवअधिकार जातभन्दा माथि राखिन्छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
