काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।
स्टेफेन एलेन श्वार्जम्यान
स्टेफेन एलेन श्वार्जम्यान
स्टेफेन एलेन श्वार्जम्यानको जन्म सन् १९४७ फेब्रुअरी १४ मा अमेरिकाको फिलाडेल्फियामा एक यहूदी परिवारमा भएको थियो। उनका पिता जोसेफ श्वार्जम्यान स्थानीय रूपमा कपडा तथा घरेलु सामग्रीको पसल सञ्चालन गर्ने व्यवसायी थिए। परिवार आर्थिक रूपमा मध्यमवर्गीय भए पनि अनुशासन, कडा मेहनत र व्यापारिक सोचलाई उच्च महत्व दिने वातावरणमा उनी हुर्किएका थिए। बाल्यकालदेखि नै उनले आर्थिक व्यवस्थापन, ग्राहकसँग व्यवहार र व्यापारिक अवसर चिन्न सक्ने क्षमता विकास गरेका थिए। यही वातावरणले उनलाई पछि विश्वकै शक्तिशाली वित्तीय व्यक्तिमध्ये एक बन्ने आधार तयार गर्यो।
उनको बाल्यकाल हन्टिङडन भ्यालीमा बितेको थियो। किशोर अवस्थामै उनले उद्यमशीलताको परिचय दिएका थिए। केवल १४ वर्षको उमेरमा उनले घाँस काट्ने सानो व्यवसाय सुरु गरेका थिए, जसमा उनका जुम्ल्याहा भाइहरूले काम गर्थे भने ग्राहक खोज्ने काम उनी स्वयंले गर्थे। यसले उनको नेतृत्व क्षमता, संगठनात्मक सोच तथा नाफामुखी दृष्टिकोणलाई प्रारम्भिक अवस्थामै प्रकट गरेको थियो। साथीभाइ र शिक्षकहरूले उनलाई अत्यन्त प्रतिस्पर्धी, आत्मविश्वासी तथा लक्ष्यप्रति केन्द्रित विद्यार्थीका रूपमा चिन्थे।
उनले एबिङ्टन सिनियर हाई स्कूलबाट सन् १९६५ मा अध्ययन पूरा गरेका थिए। विद्यालय जीवनमा उनी खेलकुदमा विशेष सक्रिय थिए र दौड तथा मैदानी प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने खेलाडीका रूपमा परिचित थिए। खेलकुदले उनलाई अनुशासन, मानसिक दृढता र कठिन परिस्थितिमा टिकिरहने क्षमता प्रदान गर्यो, जुन गुणहरू उनले पछि व्यवसायिक जीवनमा पनि उपयोग गरे।
उच्च शिक्षा र बौद्धिक विकास
विद्यालय शिक्षा समाप्त गरेपछि श्वार्जम्यानले अमेरिकाको प्रतिष्ठितयेल विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्ने अवसर पाए। उनले सन् १९६९ मा स्नातक तह पूरा गरे। विश्वविद्यालयमा अध्ययनका क्रममा उनी केवल शैक्षिक गतिविधिमा सीमित रहेनन्, बरु सामाजिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिहरूमा समेत सक्रिय भए। उनी प्रसिद्ध “स्कल एन्ड बोन्स” नामक गोप्य बौद्धिक समाजका सदस्य बने, जसले अमेरिकाका धेरै प्रभावशाली राजनीतिक तथा व्यावसायिक व्यक्तित्व उत्पादन गरेको छ।
विश्वविद्यालयमा रहँदा उनले “डेभेनपोर्ट ब्याले समाज” स्थापना गरेका थिए। यसले उनको व्यक्तित्व केवल वित्तीय संसारमा मात्र नभई सांस्कृतिक र सिर्जनात्मक क्षेत्रमा पनि रुचि रहेको देखाउँछ। सहपाठीहरूले उनलाई अत्यन्त महत्वाकांक्षी र प्रभावशाली वक्ताका रूपमा सम्झिने गरेका छन्। यही अवधिमा उनले उच्चस्तरीय सम्बन्ध सञ्जाल निर्माण गर्न थाले, जसले उनको भविष्यको करियरमा ठूलो भूमिका खेलेको थियो।
स्नातकपछि उनले केही समयका लागि अमेरिकी सेना रिजर्भमा सेवा गरे। त्यसपछि उनले Harvard Business School मा अध्ययन गर्दै सन् १९७२ मा व्यवसाय प्रशासन विषयमा स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरे। त्यहाँ अध्ययनका क्रममा उनले वित्त, लगानी, व्यवस्थापन तथा संस्थागत नेतृत्वबारे गहिरो ज्ञान प्राप्त गरे। यही शैक्षिक अनुभवले उनलाई वाल स्ट्रिटको जटिल संसारमा प्रवेश गर्न मानसिक रूपमा तयार बनायो।
वाल स्ट्रिटमा प्रवेश र लेहमन ब्रदर्स यात्रा
स्नातकोत्तर अध्ययनपछि श्वार्जम्यानले अमेरिकाको प्रतिष्ठित लगानी बैंक लीमैन ब्रदर्समा आफ्नो करियर सुरु गरे। प्रारम्भिक चरणमा उनलाई वित्तीय विवरण र लेखांकन बुझ्न कठिनाइ भएको थियो, किनभने उनको पृष्ठभूमि शुद्ध अर्थशास्त्रमा आधारित थिएन। तर उनी अत्यन्त मेहनती र सिक्न इच्छुक व्यक्ति थिए। दिनरात अध्ययन गर्दै उनले वित्तीय विश्लेषण, विलय तथा अधिग्रहण प्रक्रिया र कर्पोरेट रणनीतिमा दक्षता हासिल गरे।
उनको प्रतिभा र कार्यक्षमताले वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई प्रभावित गर्यो। केही वर्षमै उनी संस्थाको महत्त्वपूर्ण निर्णय प्रक्रियामा सहभागी हुन थाले। सन् १९७८ मा उनी प्रबन्ध निर्देशक पदमा पदोन्नति भए, जुन त्यतिबेला निकै प्रतिष्ठित उपलब्धि मानिन्थ्यो। त्यसपछि उनले विश्वव्यापी विलय तथा अधिग्रहण विभागको नेतृत्व सम्हाले र ठूलो परिमाणका कर्पोरेट सम्झौताहरू सञ्चालन गरे।
यद्यपि, संस्थाभित्र बढ्दो आन्तरिक शक्ति संघर्ष र नेतृत्व विवादका कारण उनले सन् १९८५ मा संस्था छोड्ने निर्णय गरे। यही निर्णयले उनको जीवनको सबैभन्दा ठूलो अध्याय सुरु गर्यो। उनले बुझिसकेका थिए कि आफू अरूको कम्पनीमा काम गर्नेभन्दा आफ्नै वित्तीय साम्राज्य निर्माण गर्न सक्षम छन्।
ब्ल्याकस्टोनको स्थापना र विश्वव्यापी विस्तार
सन् १९८५ मा श्वार्जम्यानले पूर्व लेहमन प्रमुख पिटर जी. पिटरसन सँग मिलेर ब्लाकस्टोन स्थापना गरे। प्रारम्भमा उनीहरूसँग केवल ४ लाख अमेरिकी डलर बराबरको प्रारम्भिक पूँजी थियो। सुरुमा ब्ल्याकस्टोन एउटा सानो विलय तथा अधिग्रहण परामर्श कम्पनीका रूपमा सञ्चालन भएको थियो, तर श्वार्जम्यानको दीर्घकालीन दृष्टिकोणले कम्पनीलाई निजी इक्विटी, घरजग्गा, प्रत्यक्ष ऋण तथा वैकल्पिक लगानी क्षेत्रमा विस्तार गरायो।
उनको नेतृत्वमा ब्ल्याकस्टोन विश्वव्यापी रूपमा तीव्र गतिमा फैलियो। कम्पनीले ठूला होटल, कार्यालय भवन, आवासीय सम्पत्ति तथा औद्योगिक संरचनाहरूमा विशाल लगानी गर्यो। समयसँगै ब्ल्याकस्टोन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो वैकल्पिक सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनी बन्न सफल भयो। सन् २०२६ सम्म कम्पनीले १.३ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी सम्पत्ति व्यवस्थापन गरिरहेको मानिन्छ।
सन् २००७ मा उनले ब्ल्याकस्टोनलाई शेयर बजारमा सूचीकृत गराए। यो प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन वाल स्ट्रिट इतिहासकै चर्चित वित्तीय घटनामध्ये एक मानिन्छ। त्यसपछि श्वार्जम्यानको व्यक्तिगत सम्पत्ति अरबौं डलरमा पुगेको थियो। उनी विश्वका प्रभावशाली अरबपति लगानीकर्तामध्ये एकका रूपमा स्थापित भए।
नेतृत्व शैली, लगानी दर्शन र व्यावसायिक प्रभाव
श्वार्जम्यानको नेतृत्व शैली अत्यन्त रणनीतिक, विश्लेषणात्मक तथा दीर्घकालीन दृष्टिकोणमा आधारित मानिन्छ। उनले लगानी गर्दा बजारको तत्कालीन अवस्था मात्र नभई भविष्यका आर्थिक प्रवृत्तिहरूलाई समेत गहिरो रूपमा अध्ययन गर्ने गरेका छन्। जोखिम व्यवस्थापन, पूँजी संरचना तथा संस्थागत अनुशासनलाई उनले ब्ल्याकस्टोनको मुख्य आधार बनाएका थिए।
उनको लगानी दर्शनले “वैकल्पिक सम्पत्ति व्यवस्थापन” अवधारणालाई विश्वव्यापी रूपमा लोकप्रिय बनायो। निजी इक्विटी, विशाल घरजग्गा पोर्टफोलियो तथा प्रत्यक्ष ऋण संरचनामार्फत उनले परम्परागत बैंकिङ प्रणालीभन्दा बाहिरको वित्तीय शक्ति निर्माण गरे। यस कारण ब्ल्याकस्टोनलाई कहिलेकाहीँ “छायाँ बैंकिङ विशाल संस्था” समेत भनिन्छ।
व्यापारिक संसारमा श्वार्जम्यान अत्यन्त प्रभावशाली वार्ताकारका रूपमा परिचित छन्। उनले सयौं अर्ब डलर बराबरका विलय, अधिग्रहण तथा लगानी सम्झौताहरू सफलतापूर्वक सञ्चालन गरेका छन्। विश्वका सरकार, बैंक तथा ठूला संस्थागत लगानीकर्ताहरूले उनको विचारलाई गम्भीर रूपमा लिने गरेका छन्।
परोपकार, शिक्षा क्षेत्रमा योगदान र सार्वजनिक भूमिका
व्यवसायिक सफलतासँगै श्वार्जम्यान परोपकारी गतिविधिमा पनि अत्यन्त सक्रिय छन्। उनले द गिभिङ प्लेजमा हस्ताक्षर गर्दै आफ्नो अधिकांश सम्पत्ति परोपकारमा दान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। विशेष गरी शिक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, मानविकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय नेतृत्व विकास क्षेत्रमा उनले विशाल लगानी गरेका छन्।
उनले म्यासाचुसेट्स इन्स्टिट्युट अफ टेक्नोलोजीलाई ३५० मिलियन डलर दान गर्दै “श्वार्जम्यान कम्प्युटिङ कलेज” स्थापना गर्न सहयोग गरेका थिए, जसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता र नैतिकतामाथि अनुसन्धान गर्छ। त्यस्तै अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय लाई १५० मिलियन पाउण्ड सहयोग प्रदान गरेर मानविकी केन्द्र स्थापना गराएका थिए। येल विश्वविद्यालयमा “श्वार्जम्यान केन्द्र” निर्माणका लागि समेत उनले ठूलो रकम दान गरे।
उनलेन्युयोर्क पब्लिक लाइब्रेरीको विस्तारका लागि १०० मिलियन डलर सहयोग गरेका थिए। साथै चीनको सिङहुआ विश्वविद्यालयमा “श्वार्जम्यान स्कलर्स” नामक अन्तर्राष्ट्रिय छात्रवृत्ति कार्यक्रम सुरु गरे, जसलाई रोड्स छात्रवृत्तिसँग तुलना गरिन्छ। यस कार्यक्रमले विश्वभरका प्रतिभाशाली विद्यार्थीहरूलाई नेतृत्व विकासको अवसर प्रदान गर्दछ।
राजनीतिक संलग्नता र पुस्तक लेखन
श्वार्जम्यानले अमेरिकी राजनीतिक वृत्तमा पनि प्रभावशाली भूमिका खेलेका छन्। सन् २०१७ मा उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रणनीतिक तथा नीतिगत मञ्चका अध्यक्षका रूपमा काम गरेका थिए। उनले आर्थिक नीति, व्यापार रणनीति तथा रोजगारी सिर्जनासम्बन्धी विषयमा सरकारलाई सुझाव दिने भूमिका निभाएका थिए।
व्यवसायिक अनुभवलाई पुस्तकमार्फत सार्वजनिक गर्ने क्रममा उनले सन् २०१९ मा What It Takes: Lessons in the Pursuit of Excellence प्रकाशित गरे। यस पुस्तकमा उनले आफ्नो संघर्ष, नेतृत्व सिद्धान्त, लगानी रणनीति तथा सफलताको मनोविज्ञानबारे विस्तृत चर्चा गरेका छन्। पुस्तक अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अत्यन्त लोकप्रिय बनेको थियो।
आज स्टेफेन श्वार्जम्यान विश्व अर्थतन्त्र, लगानी उद्योग तथा परोपकारी क्षेत्रका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तिमध्ये एक मानिन्छन्। ब्ल्याकस्टोनमार्फत उनले आधुनिक वित्तीय संरचनालाई गहिरो रूपमा प्रभावित गरेका छन् भने शिक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय नेतृत्व विकासमा गरेको योगदानले उनलाई केवल सफल व्यवसायी मात्र नभई विश्वव्यापी परोपकारी व्यक्तित्वका रूपमा समेत स्थापित गरेको छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
