डा. प्रकाशशरण महत

डा. प्रकाशशरण महत नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलन, आर्थिक नीति निर्माण र कूटनीतिक क्षेत्रका एक अनुभवी र सशक्त हस्ती हुन्। नेपाली कांग्रेसका एक सक्रिय र वरिष्ठ नेता भएका उनी पार्टीको प्रवक्ताको भूमिका समेत सम्हाल्दै आएका छन्। उनी ५ नोभेम्बर १९५९ मा नेपालको नुवाकोट जिल्लाको एक राजनीतिक रूपले सचेत परिवारमा जन्मिएका थिए। प्रारम्भिक शिक्षापछि उनी उच्च शिक्षा हासिल गर्न अमेरिका गएका थिए जहाँ उनले अर्थशास्त्रमा पीएचडी (Southern Illinois University, USA) प्राप्त गरे। त्यसअघि उनले युनिभर्सिटी अफ इलिनोइसबाट नीति अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर (MA in Policy Economics) र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका थिए।

उनको पारिवारिक जीवनमा पत्नी बिना महत र दुई सन्तान छन्। पारिवारिक जिम्मेवारी र राजनीतिक कर्तव्यलाई सन्तुलित रूपमा अघि बढाउने उनी एक परिपक्व नेताका रूपमा परिचित छन्।

व्यक्तिगत जीवन

डा. प्रकाशशरण महतको जीवन केवल राजनीतिमा सीमित छैन; उनी एक सन्तुलित पारिवारिक जीवन बिताउने व्यक्ति पनि हुन्। उनी पत्नी बिना महतसँग विवाहबन्धनमा बाँधिएका छन्। यो जोडीका दुई सन्तान छन्, जसले उनका लागि प्रेरणा र स्थिरताको स्रोतको काम गर्छन्।

उनी पारिवारिक मुल्य र संस्कारप्रति गहिरो श्रद्धा राख्छन्। पारिवारिक जिम्मेवारीहरूमा उनी सधैं संलग्न रहन्छन् र व्यक्तिगत जीवनमा अनुशासित र सादगीपूर्ण शैली अपनाउने गर्छन्। उनले राजनीतिसँगै शैक्षिक गतिविधिमा पनि चासो राख्ने भएकाले, घरमा अध्ययन–लेखनको वातावरण कायम गरिएको छ। उनी स्वभावमा मिलनसार, विचारशील र परिपक्व व्यक्ति मानिन्छन्।

विदेशमा लामो समय अध्ययन गरे पनि, उनी सँधै नेपाली माटोप्रतिको माया बोकेर फर्किएका छन्। यही कारणले उनी आफ्नो निजी जीवनमा पनि राष्ट्रको सेवा गर्ने भावना सँगै बाँच्ने प्रयास गर्छन्।

उनको जीवनशैलीमा पारदर्शिता, समयको कदर, र नैतिक मूल्यहरूको महत्त्व स्पष्ट देखिन्छ, जुन कुरा उनको राजनीतिक सोच र व्यवहारमा पनि झल्किन्छ।

राजनीतिक यात्रा

डा. महतको राजनीतिक यात्रा विद्यार्थी जीवनदेखि नै शुरु भएको हो। १९७० को दशकमा उनी नेपाल विद्यार्थी संघमार्फत संगठित राजनीतिक क्रियाकलापमा संलग्न भए। १९८३ देखि १९८७ सम्म उनी नेपाल विद्यार्थी संघका महासचिवको रूपमा कार्यरत रहे।

१९९० को जनआन्दोलनमा उनी नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट सक्रिय सहभागी बने, जसले देशमा प्रजातान्त्रिक शासन पुनःस्थापित गर्‍यो। त्यसपछि उनी पार्टीको केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य हुँदै राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य र प्रधानमन्त्रीका आर्थिक सल्लाहकार समेत बने।

त्यसपछि शान्ति प्रक्रिया र द्वन्द्व समाधानका लागि गठन गरिएका समिति तथा वार्ता टोलीहरूमा पनि उनी सक्रिय भूमिकामा रहे।

राजनीतिक व्यवस्थापनमा उनको ज्ञान र दृष्टिकोणलाई मूल्यांकन गर्दै उनलाई २००८ र २०१३ मा संविधानसभा सदस्य बनाइएको थियो। उनले २००६ देखि २००८ सम्म अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद् सदस्यको रूपमा समेत सेवा गरे।

कार्यपालिका तहमा पनि उनले महत्वपूर्ण जिम्मेवारीहरू सम्हालेका छन्।

२०१०–२०११ मा ऊर्जामन्त्री,
२०१६–२०१७ मा परराष्ट्रमन्त्री,
र २०२३ मार्च ३१ देखि २०२४ मार्च ४ सम्म अर्थमन्त्रीको रूपमा उनले काम गरेका छन्।

यी जिम्मेवारीहरूमा रहँदा उनले ऊर्जा क्षेत्रको सुधार, विदेश नीति सन्तुलन, अर्थतन्त्र स्थायित्व जस्ता विषयमा ध्यान केन्द्रित गरे।

राजनीतिक उद्देश्य

डा. महतको राजनीतिक सोच विकासमुखी, समावेशी र पारदर्शी शासनतर्फ केन्द्रित छ। उनका प्रमुख उद्देश्यहरूमा आर्थिक समृद्धि, स्थायित्वमा आधारित लोकतन्त्रको सुदृढीकरण, नीतिगत पारदर्शिता, तथा शान्ति प्रक्रियाको दीगो कार्यान्वयन पर्छन्।

उनले सधैं दीर्घकालीन योजना निर्माण, संघीयताको प्रभावकारी कार्यान्वयन, र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक सम्बन्ध सुदृढीकरणमा जोड दिएका छन्। उनको विश्वास छ कि आर्थिक वृद्धिको बलमा मात्र नेपालको सार्वभौमिकता, राष्ट्रिय हित र सामाजिक न्यायको संरक्षण सम्भव हुन्छ।

पछिल्लो जीवन

हाल डा. महत नेपाली कांग्रेसका प्रमुख प्रवक्ताका रूपमा कार्यरत छन्। उनले २०२२ को निर्वाचनमा नुवाकोट क्षेत्र नं. १ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा विजयी भई, २०२३ को सुरुवातमा अर्थ मन्त्रालयको बागडोर सम्हाले। अर्थमन्त्री हुँदा उनले राजस्व वृद्धिका उपाय, वित्तीय अनुशासन, र विदेशी लगानी प्रवाहका लागि नीति निर्माणमा जोड दिएका थिए।

अर्थ मन्त्रालय छाडेपछि पनि उनी पार्टीभित्र नीतिगत बहस, युवाहरूलाई सशक्त नेतृत्वमा ल्याउने अभियान, र देशको आर्थिक तथा कूटनीतिक भविष्यप्रति केन्द्रित सुझावहरू दिइरहेका छन्।

उनले राजनीतिक लेख, विश्लेषणात्मक टिप्पणी र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा सहभागी भई नेपालको पक्षमा आवाज उठाउने कार्यलाई पनि निरन्तरता दिएका छन्।

२०८२ निर्वाचनको अन्तिम मत परिणाम

नुवाकोट निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको अन्तिम परिणाम अनुसार नेपाली काँग्रेसका उम्मेदवार प्रकाश शरण महतले १८,५९७ मत प्राप्त गर्दै दोस्रो स्थानमा रहनुभएको छ। उहाँले राम्रो मत पाउनुभएको भए पनि अग्रस्थानमा पुग्न सक्नुभएन। यस क्षेत्रमा मतदाताको समर्थन विभिन्न उम्मेदवारहरूबीच बाँडिएको देखिन्छ, जसले प्रतिस्पर्धालाई कडा बनाएको छ।

यस निर्वाचनमा सबैभन्दा धेरै मत २२,६०९ मत रहेको देखिन्छ। प्रकाश शरण महतले कुल सदर मतको करिब २७.६४ प्रतिशत मत प्राप्त गर्नुभएको छ। समग्र रूपमा यस क्षेत्रको परिणामले प्रमुख राजनीतिक दल र अन्य प्रतिस्पर्धीबीचको मतान्तर स्पष्ट रूपमा देखाएको छ।

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।

सामग्रीको तालिका