Menuबी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान

Share

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान नेपालका सबैभन्दा प्रतिष्ठित स्वास्थ्य विज्ञान शिक्षण संस्था तथा अस्पतालहरूमध्ये एक मानिन्छ। यो संस्था कोशी प्रदेशको धरान उपमहानगरपालिकामा अवस्थित छ र नेपालको पूर्वी क्षेत्रमा आधुनिक स्वास्थ्य शिक्षा तथा उपचार सेवाको केन्द्रका रूपमा परिचित छ। नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री तथा प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका महान नेता बिश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको सम्मानमा यस संस्थाको नामकरण गरिएको हो। सन् १९९३ मा स्थापना भएको यो प्रतिष्ठान नेपाल र भारत सरकारको संयुक्त सहकार्यअन्तर्गत विकसित गरिएको एक महत्वपूर्ण स्वास्थ्य परियोजना हो। स्थापना कालदेखि नै यस संस्थाले चिकित्सा शिक्षा, अनुसन्धान तथा स्वास्थ्य सेवामा नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्दै आएको छ।

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई नेपालमा स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयको अवधारणालाई सुदृढ बनाउने संस्थाका रूपमा पनि हेरिन्छ। यहाँ देशका विभिन्न भागबाट विद्यार्थीहरू अध्ययनका लागि आउने गर्दछन् भने छिमेकी राष्ट्रका विद्यार्थीहरूको पनि आकर्षण रहेको छ। आधुनिक पूर्वाधार, दक्ष चिकित्सक, अनुभवी प्राध्यापक तथा अनुसन्धानमुखी वातावरणका कारण यो संस्था राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित बन्दै गएको छ। चिकित्सा शिक्षा र सेवा दुवैलाई समान प्राथमिकता दिइने भएकाले यस प्रतिष्ठानले स्वास्थ्य क्षेत्रमा दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ।

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान

स्थापना र ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान स्थापना गर्नुको मुख्य उद्देश्य नेपालमा गुणस्तरीय स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादन गर्नु तथा ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रसम्म आधुनिक स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्नु थियो। नेपालमा विशेषज्ञ चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको अभाव भइरहेको समयमा यस्तो संस्था स्थापना हुनु ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा लिइन्छ। नेपाल र भारत सरकारबीच भएको सहकार्य सम्झौतापछि प्रतिष्ठानको निर्माण प्रक्रिया अगाडि बढाइएको थियो। प्रारम्भिक चरणमा पूर्वाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताललाई आधार मानेर यसलाई शिक्षण अस्पतालका रूपमा विकास गरिएको थियो।

पछि यस संस्थाले स्वायत्त स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयको मान्यता प्राप्त गर्‍यो, जसले यसको प्रशासनिक तथा शैक्षिक संरचनालाई अझ बलियो बनायो। स्थापना कालमा सीमित सेवा र संरचनाबाट सुरु भएको प्रतिष्ठानले आज विशाल शिक्षण अस्पताल, अनुसन्धान केन्द्र, आधुनिक प्रयोगशाला तथा विभिन्न संकायहरूको विस्तार गरिसकेको छ। नेपालको स्वास्थ्य इतिहासमा यस संस्थाको स्थापना एउटा महत्वपूर्ण मोडका रूपमा लिइन्छ, किनकि यसले देशभित्रै उच्चस्तरीय चिकित्सा शिक्षा प्राप्त गर्ने अवसर सिर्जना गर्‍यो। यसले विशेषगरी पूर्वी नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा उल्लेखनीय परिवर्तन ल्याउन मद्दत पुर्‍याएको छ।


शैक्षिक कार्यक्रम र संकायहरू

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा चिकित्सा शिक्षा अन्तर्गत विभिन्न स्नातक, स्नातकोत्तर तथा विशेषज्ञ तहका कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएका छन्। यहाँ एमबीबीएस, बीडीएस, बीएससी नर्सिङ, बीपीएच, एमडी, एमएस, एमडीएस, डीएम, एमसिएच लगायतका कार्यक्रम उपलब्ध छन्। चिकित्सा, दन्तचिकित्सा, नर्सिङ तथा जनस्वास्थ्य अध्ययनका लागि छुट्टाछुट्टै संकाय र विभाग सञ्चालनमा रहेका छन्। विद्यार्थीहरूलाई सैद्धान्तिक ज्ञानसँगै व्यवहारिक अभ्यासमा पनि विशेष जोड दिइन्छ, जसले उनीहरूलाई दक्ष स्वास्थ्यकर्मी बन्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

यस प्रतिष्ठानको शिक्षण प्रणाली अनुसन्धान तथा समुदायमुखी अवधारणामा आधारित छ। विद्यार्थीहरूलाई अस्पताल, समुदाय तथा ग्रामीण क्षेत्रमा प्रत्यक्ष स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने अभ्यास गराइन्छ। अनुभवी प्राध्यापक, आधुनिक प्रयोगशाला तथा प्रविधिमैत्री शिक्षण विधिका कारण यहाँ अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको शिक्षा प्राप्त गर्ने अवसर पाउँछन्। यस संस्थाले नेपालका विभिन्न भागमा सेवा गरिरहेका हजारौं चिकित्सक, नर्स तथा स्वास्थ्य विशेषज्ञ उत्पादन गरिसकेको छ। स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा यसको योगदान अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।

शिक्षण अस्पताल र स्वास्थ्य सेवा

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान अन्तर्गत सञ्चालन हुने शिक्षण अस्पताल नेपालकै प्रमुख सरकारी अस्पतालहरूमध्ये एक हो। यहाँ दैनिक रूपमा हजारौं बिरामी उपचारका लागि आउने गर्दछन्। अस्पतालमा आकस्मिक सेवा, बहिरङ्ग सेवा, शल्यक्रिया, सघन उपचार कक्ष, मुटुरोग सेवा, क्यान्सर उपचार, रेडियोलोजी तथा प्रयोगशाला सेवा उपलब्ध छन्। आधुनिक स्वास्थ्य उपकरण तथा दक्ष चिकित्सकहरूको उपस्थितिका कारण यस अस्पतालले पूर्वी नेपालका नागरिकलाई गुणस्तरीय उपचार सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।

यस अस्पतालको अर्को महत्वपूर्ण विशेषता भनेको सामुदायिक स्वास्थ्य सेवामा केन्द्रित हुनु हो। प्रतिष्ठानले विभिन्न जिल्ला अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाहरूसँग सहकार्य गरेर ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य शिविर तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। गरीब तथा विपन्न समुदायलाई सहुलियतपूर्ण उपचार सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास पनि गरिएको छ। बिरामीको उपचारसँगै विद्यार्थीहरूको व्यवहारिक प्रशिक्षण हुने भएकाले यस अस्पताललाई शिक्षण र सेवा दुवैको केन्द्रका रूपमा हेरिन्छ। नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीमा यस अस्पतालले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ।

अनुसन्धान, अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र योगदान

बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान अनुसन्धानमुखी स्वास्थ्य शिक्षाका लागि पनि प्रसिद्ध छ। यहाँ संक्रामक रोग, जनस्वास्थ्य, पोषण, मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य, मानसिक स्वास्थ्य तथा ग्रामीण स्वास्थ्यसम्बन्धी विभिन्न अनुसन्धान कार्यक्रम सञ्चालन गरिन्छ। अनुसन्धानमार्फत प्राप्त निष्कर्षहरूले नेपालको स्वास्थ्य नीतिनिर्माण तथा उपचार प्रणाली सुधार गर्न सहयोग पुर्‍याउँदै आएका छन्। विद्यार्थी तथा चिकित्सकहरूलाई अनुसन्धानमा सक्रिय सहभागिता जनाउन प्रोत्साहन गरिने भएकाले यहाँ शैक्षिक वातावरण अझ सशक्त बनेको छ।

यस प्रतिष्ठानले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि महत्वपूर्ण मान्यता प्राप्त गरेको छ। यहाँका शैक्षिक कार्यक्रम विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य निकायबाट मान्यताप्राप्त छन्। यसका कारण यहाँ अध्ययन पूरा गरेका विद्यार्थीहरूले विदेशमा समेत उच्च शिक्षा तथा व्यावसायिक अभ्यास गर्ने अवसर प्राप्त गर्छन्। प्रतिष्ठानले नेपालमा आधुनिक चिकित्सा शिक्षा विस्तार गर्न, दक्ष स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादन गर्न तथा अनुसन्धान संस्कृतिलाई प्रोत्साहन गर्न उल्लेखनीय योगदान दिएको छ। यसले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसँग जोड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

वर्तमान अवस्था, महत्व र भविष्य

हाल बी. पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान नेपालका अग्रणी स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयहरूमध्ये एकका रूपमा स्थापित भइसकेको छ। यहाँ हजारौं विद्यार्थी अध्ययनरत छन् भने सयौं चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीले सेवा प्रदान गरिरहेका छन्। आधुनिक पूर्वाधार, डिजिटल प्रविधि तथा विशेषज्ञ सेवाको विस्तारसँगै प्रतिष्ठानले आफ्नो क्षमता निरन्तर वृद्धि गरिरहेको छ। नेपालका विभिन्न भागका बिरामीहरू उपचारका लागि यहाँ आउने गर्दछन्, जसले यसको विश्वसनीयता र लोकप्रियता स्पष्ट पार्दछ।

भविष्यमा यस प्रतिष्ठानलाई दक्षिण एशियाकै उत्कृष्ट स्वास्थ्य विज्ञान केन्द्र बनाउने लक्ष्य राखिएको छ। अनुसन्धान, प्रविधि, विशेषज्ञ उपचार तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई थप विस्तार गर्ने योजना पनि अघि बढाइएको छ। ग्रामीण तथा पिछडिएका समुदायसम्म स्वास्थ्य सेवा पुर्‍याउने उद्देश्यलाई निरन्तर प्राथमिकतामा राखिएको छ। चिकित्सा शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधार गर्दै राष्ट्रिय विकासमा योगदान पुर्‍याउने दिशामा प्रतिष्ठान सक्रिय रूपमा अघि बढिरहेको छ। नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रको दीर्घकालीन विकासमा यस संस्थाको भूमिका अझ महत्वपूर्ण बन्दै जाने अपेक्षा गरिएको छ।

ज्योतिषहरू

ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...

राशिफल

राशिफल लोड हुँदैछ...

मुख्य समाचार

sajilo patrika

बर्डफ्लूको प्रभाव कम भएसँगै अण्डाको मूल्य बढ्यो

काठमाडौं । देशभर बर्डफ्लूको प्रभाव कम भएसँगै अण्डाको माग र मूल्य दुवै बढेको छ। नेपाल लेयर्स कुखुरापालक संघले साउन ६ गतेदेखि लागू हुने गरी अण्डाको नयाँ फार्म समर्थन बिक्री मूल्य निर्धारण गरेको छ।नयाँ दरअनुसार चितवनलाई आधार मानेर एक्सएल अण्डा प्रतिक्रेट ५१५ रुपैयाँ, ठूलो अण्डा ५०० रुपैयाँ र मिडियम अण्डा ४७०

Loading footer...