सुनसरी जिल्ला अस्पताल

सुनसरी जिल्ला अस्पताल, जसलाई सामान्य रूपमा इनरुवा अस्पताल भनेर पनि चिनिन्छ, नेपालका कोशी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने सुनसरी जिल्लाको प्रमुख सरकारी स्वास्थ्य संस्था हो। यो अस्पताल इनरुवा नगरपालिका–१ मा अवस्थित रहेको छ, जुन सुनसरी जिल्लाको सदरमुकाम पनि हो। वि.सं. १९९१ साल (सन् १९३४) मा स्वास्थ्य केन्द्रका रूपमा स्थापना गरिएको यस संस्थाले समयक्रमसँगै आफ्नो सेवा तथा क्षमता विस्तार गर्दै हाल ५० शैयाको माध्यमिकस्तरको सरकारी अस्पतालका रूपमा सेवा प्रदान गरिरहेको छ।

कोशी प्रदेश सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गत सञ्चालन हुने यो अस्पताल जिल्लावासीका लागि प्रमुख उपचार केन्द्रका रूपमा परिचित छ। ग्रामीण तथा सहरी क्षेत्रका हजारौं नागरिक दैनिक रूपमा स्वास्थ्य सेवा लिन यहाँ आउने गर्दछन्। सरकारी स्वास्थ्य नीतिअनुसार कम शुल्क तथा सहुलियतपूर्ण उपचार सेवा उपलब्ध गराइने भएकाले आर्थिक रूपमा कमजोर समुदायका लागि यो अस्पताल अत्यन्त महत्वपूर्ण बनेको छ।

स्थापनाकालदेखि नै सुनसरी जिल्ला अस्पतालले जनस्वास्थ्य सुधार, रोग नियन्त्रण तथा आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको विस्तारमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। स्वास्थ्य सेवा पहुँच अभिवृद्धि गर्न अस्पतालले विभिन्न सरकारी कार्यक्रम तथा स्वास्थ्य बीमा योजनासँग समन्वय गर्दै सेवा सञ्चालन गरिरहेको छ। यसले सुनसरी जिल्लाको स्वास्थ्य प्रणालीलाई मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ।

आकस्मिक तथा बाह्य रोगी सेवा

सुनसरी जिल्ला अस्पतालमा २४ सै घण्टा आकस्मिक सेवा सञ्चालनमा रहेको छ। अस्पतालमा छुट्टै इमर्जेन्सी ब्लक स्थापना गरिएको छ, जहाँ दुर्घटना, चोटपटक, अचानक बिरामी हुने अवस्था तथा अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याका बिरामीलाई तत्काल उपचार सेवा प्रदान गरिन्छ। प्रशिक्षित स्वास्थ्यकर्मी तथा आवश्यक उपकरणसहित सञ्चालन हुने यो सेवा जिल्लाका नागरिकका लागि जीवनरक्षक केन्द्रका रूपमा परिचित छ।

अस्पतालमा दैनिक रूपमा बाह्य रोगी विभाग (ओपीडी) सेवा सञ्चालन गरिन्छ। ज्वरो, संक्रमण, पेटसम्बन्धी समस्या, रक्तचाप, मधुमेह लगायत विभिन्न रोगहरूको परीक्षण तथा उपचार गरिन्छ। बिरामीलाई चिकित्सकीय परामर्श, औषधि सेवा तथा आवश्यक स्वास्थ्य जानकारी उपलब्ध गराइन्छ। दैनिक रूपमा ठूलो संख्यामा सेवाग्राही ओपीडी सेवा लिन अस्पतालमा आउने गर्दछन्।

अस्पतालमा भर्ना सेवा (इनपेसन्ट वार्ड) पनि उपलब्ध रहेको छ। मध्यम जटिलताका बिरामीलाई अस्पतालमै राखेर उपचार गर्ने व्यवस्था गरिएको छ। छुट्टाछुट्टै वार्ड तथा उपचार कक्ष सञ्चालन गरिएकाले बिरामीलाई व्यवस्थित रूपमा सेवा प्राप्त भइरहेको छ। यसले स्थानीय नागरिकलाई जिल्लामै उपचार पाउने अवसर उपलब्ध गराएको छ।

प्रयोगशाला, एक्स–रे तथा अल्ट्रासोनोग्राफी सेवा

सुनसरी जिल्ला अस्पतालमा आधुनिक प्रयोगशाला सेवा सञ्चालनमा रहेको छ। रगत, पिसाब, दिसा लगायतका विभिन्न परीक्षण अस्पतालभित्रै गरिने भएकाले रोग पहिचान तथा उपचार प्रक्रिया सहज बनेको छ। विभिन्न संक्रमण, मधुमेह, रक्तअल्पता तथा अन्य रोगको परीक्षण नियमित रूपमा गरिन्छ। स्थानीय नागरिकलाई कम खर्चमा परीक्षण सेवा उपलब्ध गराउनु अस्पतालको मुख्य उद्देश्य रहेको छ।

अस्पतालमा एक्स–रे सेवा पनि सञ्चालनमा रहेको छ। हड्डी भाँचिने, छातीसम्बन्धी रोग तथा आन्तरिक चोटपटकको पहिचानमा एक्स–रे सेवाले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। आधुनिक उपकरणको प्रयोगले चिकित्सकलाई रोगको सही निदान गर्न सहयोग पुर्‍याएको छ। पहाडी तथा तराई क्षेत्रबाट आउने बिरामीका लागि यो सेवा अत्यन्त उपयोगी बनेको छ।

अल्ट्रासोनोग्राफी (यूएसजी) सेवा पनि अस्पतालको महत्वपूर्ण सेवा हो। गर्भवती महिलाको भ्रूण परीक्षण, पेटसम्बन्धी रोग तथा अन्य आन्तरिक स्वास्थ्य समस्याको पहिचानमा यूएसजी सेवाले ठूलो सहयोग पुर्‍याएको छ। विशेषज्ञ स्वास्थ्यकर्मीको निगरानीमा सञ्चालन हुने यो सेवा स्थानीय स्तरमै उपलब्ध हुँदा बिरामीलाई बाहिरी जिल्लामा जानुपर्ने बाध्यता कम भएको छ।

मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य सेवा

सुनसरी जिल्ला अस्पतालमा मातृ तथा नवजात शिशु स्वास्थ्य सेवालाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ। अस्पतालअन्तर्गत सञ्चालन हुने मातृ तथा नवजात स्वास्थ्य क्लिनिकमार्फत गर्भवती महिलाको नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, सुरक्षित सुत्केरी सेवा तथा नवजात शिशुको प्रारम्भिक हेरचाह गरिन्छ। यसले मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

अस्पतालमा सुरक्षित प्रसूति सेवा सञ्चालनमा रहेको छ। दक्ष स्वास्थ्यकर्मीको उपस्थितिमा सामान्य तथा जटिल सुत्केरी सेवा प्रदान गरिन्छ। ग्रामीण तथा आर्थिक रूपमा कमजोर महिलाले सहुलियतपूर्ण रूपमा सेवा प्राप्त गर्न सक्ने भएकाले अस्पतालप्रति जनविश्वास बढ्दै गएको छ। सुरक्षित मातृत्व कार्यक्रमले मातृ मृत्यु दर कम गर्न पनि सहयोग पुर्‍याएको छ।

खोप कार्यक्रम पनि अस्पतालको महत्वपूर्ण सेवा हो। बालबालिका तथा गर्भवती महिलालाई नियमित खोप सेवा उपलब्ध गराइन्छ। पोलियो, दादुरा, बीसीजी लगायत विभिन्न खोप कार्यक्रम सञ्चालन गरिँदा संक्रामक रोग नियन्त्रणमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ। पोषण तथा बाल स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम पनि नियमित रूपमा सञ्चालन गरिन्छ।

स्वास्थ्य बीमा, फार्मेसी तथा एम्बुलेन्स सेवा

सुनसरी जिल्ला अस्पताल सरकारको सामाजिक स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमअन्तर्गत पहिलो सम्पर्क केन्द्रका रूपमा मान्यता प्राप्त संस्था हो। स्वास्थ्य बीमामा आबद्ध नागरिकले अस्पतालमार्फत सहुलियतपूर्ण उपचार सेवा प्राप्त गर्न सक्छन्। बीमा कार्ड प्रक्रिया, उपचार सहजीकरण तथा आवश्यक जानकारी अस्पतालले उपलब्ध गराउँदै आएको छ।

अस्पतालभित्र सञ्चालन हुने फार्मेसीमार्फत बिरामीलाई आवश्यक औषधि उपलब्ध गराइन्छ। सरकारी स्वास्थ्य नीतिअनुसार सहुलियतपूर्ण दरमा औषधि वितरण गरिने भएकाले सर्वसाधारणलाई आर्थिक राहत पुगेको छ। बिरामीले बाहिरी निजी मेडिकल स्टोरमा जानुपर्ने बाध्यता कम भएको छ, जसले उपचारलाई अझ सहज बनाएको छ।

अस्पतालमा एम्बुलेन्स सेवा पनि उपलब्ध रहेको छ। आकस्मिक अवस्थामा बिरामीलाई अस्पताल ल्याउन तथा आवश्यक परे अन्य विशेषज्ञ अस्पतालमा रेफर गर्न एम्बुलेन्स सेवा प्रयोग गरिन्छ। यसले विशेषगरी गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई समयमै उपचार उपलब्ध गराउन महत्वपूर्ण सहयोग पुर्‍याएको छ।

प्रशासन तथा भविष्य योजना

अस्पताल प्रशासनले स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी, पारदर्शी तथा जनमैत्री बनाउने लक्ष्यसहित विभिन्न सुधार कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ। सेवा प्रवाहलाई व्यवस्थित बनाउन नयाँ उपकरण जडान, स्वास्थ्यकर्मी तालिम तथा पूर्वाधार सुधारका काम अघि बढाइएका छन्। बिरामीको बढ्दो चापलाई व्यवस्थापन गर्न सेवा विस्तारलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ।

भविष्यमा सुनसरी जिल्ला अस्पताललाई अझ आधुनिक तथा सुविधा सम्पन्न स्वास्थ्य केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने योजना रहेको छ। विशेषज्ञ सेवा विस्तार, आधुनिक प्रविधि प्रयोग तथा दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापनमार्फत अस्पतालको स्तर उकास्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसले आगामी वर्षहरूमा सुनसरी जिल्लाको स्वास्थ्य क्षेत्रमा दीर्घकालीन सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।

सामग्रीको तालिका