इजिप्टियन कलाको संक्षिप्त इतिहास
कलाको महत्व कुनै पनि सभ्यताको लागि अत्यावश्यक पक्ष हो। जब मानिसका आधारभूत आवश्यकताहरू जस्तै खाना, बासस्थान, केही प्रकारको सामुदायिक कानुन, र धार्मिक विश्वास पूरा गरिन्छ, तब सभ्यताले कलाको उत्पादन गर्न थाल्छ, र अक्सर यी सबै विकासहरू प्रायः एकै समयमा हुन्छन्। यो प्रक्रिया इजिप्टको पूर्वराजवंशी काल (करिब ६००० - ३१५० ईसा पूर्व) मा जनावरहरू, मानिसहरू, र अलौकिक पात्रहरूको चित्रहरू चट्टानका पर्खालहरूमा कुँदेर सुरु भएको मानिन्छ। यस्ता प्रारम्भिक चित्रहरू पछि भएका विकासहरूसँग तुलना गर्दा निकै साधारण थिए, तर यिनीहरूले इजिप्टको सांस्कृतिक चेतनाको एक महत्त्वपूर्ण मूल्य व्यक्त गर्दछन्: सन्तुलन।
इजिप्टको समाज समन्वयको अवधारणा, जसलाई 'मा'आत' भनिन्छ, मा आधारित थियो। यो सृष्टिको सुरुवातमा अस्तित्वमा आएको र सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई सन्तुलित राख्ने शक्ति मानिन्थ्यो। इजिप्टको कला सधैं सन्तुलनमा आधारित थियो किनभने यसले देवताहरूको आदर्श संसारलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो। देवताहरूले मानवताका लागि सबै राम्रो उपहारहरू उपलब्ध गराए जस्तै, कला पनि कुनै न कुनै रूपमा उपयोगी हुने गरी सिर्जना गरिन्थ्यो। एउटा मूर्ति कति नै सुन्दर रूपमा बनाइएको भए पनि यसको उद्देश्य कुनै आत्मा वा देवताको बासस्थानको रूपमा सेवा गर्नु थियो। त्यस्तै, गहना, चित्रकला, र अमुलेटहरू (ताबीज) पनि सौन्दर्यका लागि होइन, सुरक्षाको लागि बनाइन्थे।
प्रारम्भिक राजवंशी काल (करिब ३१५० - २६१३ ईसा पूर्व) मा सन्तुलनको मूल्य, जुन पूर्वराजवंशी कालको चट्टानकला मार्फत स्थापित गरिएको थियो, पूर्ण रूपमा विकसित भयो। यो कालको एक प्रसिद्ध कृति 'नार्मर पलेट' (करिब ३२००-३००० ईसा पूर्व) हो, जसले राजा नार्मरले माथिल्लो र तल्लो इजिप्टलाई एकताबद्ध गरेको विजयको कथा सुनाउँछ। यो सिलोस्टोनमा कुँदिएको छ र त्यसमा देवताहरूले नार्मरको विजयमा समर्थन गरेको देखाइएको छ।
पुरानो राजवंशी काल (करिब २६१३-२१८१ ईसा पूर्व) मा इजिप्टको केन्द्र सरकार बलियो थियो र अर्थतन्त्र समृद्ध थियो। यसले पिरामिड, स्फिन्क्सजस्ता विशालकाय संरचना तथा आकर्षक कब्र र मन्दिरका चित्रकलाहरूको निर्माणलाई सम्भव बनायो। पुरानो राजवंशी कालमा बनाइएका धेरैजसो कलाकृतिहरू राज्यद्वारा अनिवार्य शैलीमा तयार पारिन्थ्यो। कलाकारले आफ्नो कल्पनाशक्ति प्रयोग गर्न सके पनि, उनीहरूले ग्राहकको आदेशअनुसार काम गर्नुपर्थ्यो।
पुरानो राजवंशी कालको पतनपछि सुरु भएको पहिलो अन्तरवर्ती काल (२१८१-२०४० ईसा पूर्व) लामो समयसम्म अशान्तिको युग भनेर चित्रण गरियो। यो कालमा कलाका गुणस्तरलाई कम आँकिएको थियो र ठूला निर्माण परियोजनाहरू पनि कम भएका थिए। तर वास्तवमा, यो काल सांस्कृतिक परिवर्तनको समय थियो। यस समयमा विभिन्न जिल्लाहरूले आफ्नो कलात्मक दृष्टिकोणलाई स्वतन्त्र रूपमा विकास गर्न पाए। यस युगको एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको सामान्य जनताले पनि पहिले जस्तो पहुँच नगरेका वस्तुहरू, जस्तै शाब्ती (शवकर्म गर्ने पुतली), सजिलै उपलब्ध हुन थाले।
मध्य राजवंशी काल (२०४०-१७८२ ईसा पूर्व) इजिप्टको सांस्कृतिक उत्कर्षको समय मानिन्छ। यस समयमा कलामा सन्तुलन र सौन्दर्यको उत्कृष्ट नमूना प्रस्तुत गरियो। यो कालको कलामा सामान्य जनजीवनलाई समेत महत्त्व दिइएको देखिन्छ। किसान, मजदुर, नाचगान गर्ने मानिसहरूलाई चित्रित गर्ने चलन यस समयमा देखिन्छ। साहित्यमा पनि परलोकको अवधारणामाथि प्रश्न उठाउँदै मानिसलाई आफ्नो वर्तमान जीवनमा ध्यान केन्द्रित गर्न प्रेरित गरियो।
नयाँ राजवंशी काल (करिब १५७०-१०६९ ईसा पूर्व) इजिप्टको सबैभन्दा प्रसिद्ध युग हो। यस समयमा इजिप्टले आफ्नो साम्राज्य विस्तार गर्दै विभिन्न संस्कृतिका शैली र प्रविधि सिकेर आफ्नो कलालाई अझै उत्कृष्ट बनायो। यस कालका प्रसिद्ध कलाकृतिहरूमा अमेनहोटेप तृतीयका विशाल मूर्तिहरू, कर्णक मन्दिरको विशाल स्तम्भ हल, र टुटान्खामुनको सुनौलो मृत्यु मुखौटा पर्दछन्। अमार्ना कालमा (१३५३-१३३६ ईसा पूर्व) कलाले यथार्थवादलाई अँगाल्यो, जसले मानिसको वास्तविक जीवनको झल्को दिन थाल्यो।
पछिल्ला कालहरूमा पनि इजिप्टको कलाले ठूलो प्रभाव राख्यो। चाहे कुषी शासनकाल होस् वा पर्सियन काल, पुरानो राजवंशी कालको शैलीलाई पछ्याउँदै कलामा नवीनता ल्याइयो। प्टोलमिक र रोमन कालमा इजिप्टको कलालाई ग्रीक तथा रोमन शैलीसँग समायोजन गरेर नयाँ प्रकारका कलाकृतिहरू बनाइयो।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सामाजिक अपराधजन्य घटनाको रेखाचित्र (ग्राफ) बर्सेनि बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले दिएको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ भन्दा आव २०८१/८२ मा शून्य दशमलव १४ प्रतिशतले अपराध बढेको हो।त्यस्तै, आव २०८१/८२ भन्दा आव २०८२/८३ मा एक दशमवल १५ प्रतिशतले अपराध बढेको देखिन्छ ।
