सुरेन्द्र पाण्डे नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) का एक प्रभावशाली नेता हुन्। उनले आफ्नो राजनीतिक यात्रा विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरू गरेका थिए। बिस्तारै उनी पार्टीभित्र महत्वपूर्ण स्थान बनाउन सफल भए। विशेष गरी, नेपालको आर्थिक नीति निर्माणमा उनको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।
प्रारम्भिक राजनीतिक यात्रा
सुरेन्द्र पाण्डे विद्यार्थी जीवनमै वामपन्थी विचारधाराप्रति आकर्षित भए। प्रारम्भिक राजनीतिक यात्राका क्रममा उनी नेपाल विद्यार्थी संघ (नेविसंघ) मा संलग्न भए। पछि उनी अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (अनेरास्ववियु) मा सक्रिय भए। विद्यार्थी राजनीतिमा रहँदा उनले आर्थिक नीति, समाजवाद, र बजेट व्यवस्थापन जस्ता विषयमा गहिरो रुचि देखाए। उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) भित्र नीतिगत बहसहरूमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन्थे। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि बहुदलीय प्रजातन्त्रको स्थापना भयो। त्यसपछि उनी पार्टीका महत्त्वपूर्ण नेताका रूपमा उदाए।
प्रतिनिधि सभा सदस्यका रूपमा सफलता
२०५६ साल (१९९९) को आमनिर्वाचनमा सुरेन्द्र पाण्डेले प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि प्रतिस्पर्धा गरे। उनले चितवन क्षेत्र नम्बर ४ बाट चुनाव जिते र सांसद बने। सांसदका रूपमा उनले नेपालको आर्थिक नीति निर्माणमा महत्त्वपूर्ण योगदान गरे। बजेट व्यवस्थापन र विकास योजनाहरूको नीति निर्माणमा पनि उनको भूमिका प्रभावशाली रह्यो। चितवन क्षेत्र नम्बर ४ बाट उनले पटक-पटक चुनाव लडे। विभिन्न समयमा उनी सांसदको भूमिकामा रहेर नीति निर्माणमा योगदान दिइरहे।
अर्थमन्त्रीका रूपमा कार्यकाल (२०६५-२०७०)
२०६५ सालमा सुरेन्द्र पाण्डे नेपाल सरकारको अर्थमन्त्री बने। अर्थमन्त्रीका रूपमा रहँदा उनले राजस्व संकलन सुधार, बजेट प्रणालीमा पारदर्शिता, र आर्थिक सुधारका लागि नीति निर्माण गरे। उनको कार्यकालमा नेपालमा बजेट घाटा न्यूनीकरण गर्न विशेष योजना अघि सारियो। साथै, उनले औद्योगिक क्षेत्रको विकास र कृषिमा आधुनिकीकरण सम्बन्धी योजना अगाडि बढाए। उनले विदेशी लगानी भित्र्याउने, सरकारी खर्चलाई व्यवस्थित गर्ने, र आर्थिक वृद्धिलाई प्राथमिकता दिने नीति लागू गरे।
पार्टी नेतृत्वमा भूमिका
सुरेन्द्र पाण्डे एमालेको केन्द्रीय कमिटी सदस्य बने। पार्टीभित्र उनी सुधारवादी धारका नेताका रूपमा चिनिए। उनले नीति, योजना, तथा बजेट व्यवस्थापनमा विशेष ध्यान दिए। पार्टीभित्र विभिन्न समयमा मतभेद भए पनि उनले एकता कायम राख्नुपर्ने धारणा राखे।
पछिल्लो राजनीतिक अवस्था
२०२१ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) विभाजन भयो। तर, उनले एमालेमै रहने निर्णय गरे। उनी नेकपा (एकीकृत समाजवादी) मा नगएका नेताहरू मध्ये एक थिए। हाल उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) का वरिष्ठ नेताका रूपमा सक्रिय छन्। आर्थिक नीति र बजेट व्यवस्थापनसम्बन्धी बहसहरूमा पनि उनी निरन्तर संलग्न रहन्छन्।
सुरेन्द्र पाण्डे नेपाली राजनीतिमा एक अनुभवी अर्थशास्त्री र सुधारवादी नेता हुन्। सांसद, अर्थमन्त्री, तथा पार्टी नेताका रूपमा उनले नेपालको आर्थिक नीति सुधार, पारदर्शिता, र बजेट व्यवस्थापनमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। उनी अहिले पनि नेपालको आर्थिक नीति तथा राजनीतिक सुधारका विषयमा प्रभावशाली नेताका रूपमा क्रियाशील छन्।