सुजाता कोइराला
सुजाता कोइराला एक नेपाली राजनीतिज्ञ र समाजसेवी हुन्, जो नेपाली कांग्रेस पार्टीका एक प्रमुख नेता र नेपालको पूर्व उपप्रधानमन्त्रीका रूपमा परिचित छन्। उनी नेपालको राजनीतिक मञ्चमा एक प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित छन्।
सुजाता कोइरालाले नेपालको महिला अधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक न्यायका लागि ठूलो योगदान पुर्याएको छ। उनले महिलाको सशक्तिकरण र समानता ल्याउनका लागि विभिन्न पहलहरू गरेका छन् र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनका लागि सक्रिय भूमिका खेलेकी छन्।
नेपालको राजनीति र समाजमा सुजाता कोइरालाको योगदान विशेष महत्त्वपूर्ण मानिन्छ, र उनी नेपाली कांग्रेसको एक प्रमुख नेता र राजनीतिक धरोहरका रूपमा चिनिन्छिन्।
सुजाता कोइराला नेपालका प्रतिष्ठित राजनीतिक परिवार कोइराला परिवारकी सदस्य हुन्। उनी नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोइरालाका छोरी हुन्। पारिवारिक रूपमा राजनीतिक पृष्ठभूमिमा हुर्किएकी सुजाता सानैदेखि राजनीतिमा चासो राख्थिन्।
सुजाता कोइरालाको बाल्यकाल नेपालको राजनीतिक वातावरणमा बित्यो, किनभने उनका पिता बीपी कोइराला नेपाली कांग्रेसका संस्थापक थिए। उनी बाल्यकालमै राजनीतिसँग परिचित भइन् र सामाजिक तथा राजनीतिक घटनाक्रमहरूप्रति गहिरो चासो देखाउन थालिन्। उनले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा नेपालमै लिएकी थिइन्। उच्च शिक्षाका लागि उनी विदेश गइन्, जहाँ उनले विभिन्न सामाजिक तथा राजनीतिक विषयहरूमा अनुभव प्राप्त गरिन्।
सुजाता कोइरालाले जर्मनीका नागरिक वर्न्ड शोल्ज (Bernd Schulz) सँग विवाह गरेकी थिइन्। विवाहपछि उनी केही समय जर्मनीमा बसिन्, जहाँ उनले युरोपेली राजनीतिक तथा सामाजिक प्रणालीको अनुभव संकलन गरिन्। जर्मनीमा रहँदा उनले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, विकासका रणनीति, र सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा काम गरिन्। यद्यपि, वैवाहिक जीवनपछि पनि उनी नेपाली राजनीतिमा संलग्न रहिन्। पछि नेपाल फर्केर उनले सक्रिय राजनीति सुरु गरिन् र नेपाली कांग्रेसभित्र एक प्रभावशाली नेतृको रूपमा स्थापित भइन्।
राजनीतिसँगै सुजाता कोइराला महिला सशक्तिकरण, शिक्षा, स्वास्थ्य, र समाजसेवा जस्ता विषयहरूमा सक्रिय छिन्। उनले महिलाको हक-अधिकार, समान अवसर, तथा सामाजिक न्यायका लागि विभिन्न अभियानहरू सञ्चालन गरेकी छन्। समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने उद्देश्यका साथ उनी विभिन्न सामाजिक कार्यमा संलग्न छिन्।
उनको समाजसेवामा रुचि गौतम बुद्धको शान्ति दर्शनमा आधारित रहेको पाइन्छ। त्यसैले, उनी गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति पुरस्कार गाला जस्ता सामाजिक तथा शान्ति पहलहरूमा संलग्न भएकी छन्। उनले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा शान्ति प्रवर्द्धन, द्वन्द्व समाधान, र मानव अधिकारका क्षेत्रमा पनि योगदान पुर्याएकी छन्।
कोइराला परिवार नेपालको राजनीतिक जगतमा सबैभन्दा प्रभावशाली परिवारमध्ये एक हो। नेपाली कांग्रेसको संस्थापक परिवार भएकाले यस परिवारका सदस्यहरूलाई नेपाली राजनीतिमा महत्वपूर्ण नेताका रूपमा हेरिन्छ। सुजाता कोइराला पनि सोही परिवारबाट आएकी नेतृ भएकाले पारिवारिक राजनीतिक सम्पत्तिको उत्तराधिकारीका रूपमा चिनिन्छिन्।
यद्यपि, पार्टीभित्र उनले विभिन्न चुनौतीहरूको सामना गर्नुपरेको छ। नेपाली कांग्रेसभित्र गुटबन्दीको कारण उनले कहिलेकाहीँ कठिनाइ बेहोर्नु परेको छ। पार्टीको भिन्न विचारधारा राख्ने समूहहरूसँग विचार मिलाउन तथा सन्तुलन कायम गर्न उनले धेरै प्रयास गरेकी छन्। तथापि, उनको दृढ इच्छाशक्ति, नेतृत्व क्षमता, र समाजप्रतिको योगदानका कारण उनी पार्टीभित्र तथा बाहिर दुबै पक्षबाट सम्मानित नेतृका रूपमा रहिआएकी छन्।
सुजाता कोइराला हाल नेपाली कांग्रेसको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विभाग प्रमुखका रूपमा कार्यरत छिन्। उनी पार्टीको केन्द्रीय कार्यसमितिकी सदस्य पनि हुन्। पार्टीभित्र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सुदृढ गर्ने र कूटनीतिक क्षेत्रमा नेपाली कांग्रेसको प्रभाव बढाउने उद्देश्यले उनले नेतृत्वदायी भूमिका खेलिरहेकी छन्।
नेपाल सरकारमा उनले उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्रीको रूपमा समेत सेवा गरिसकेकी छन्। उनी नेपालको दोस्रो महिला उपप्रधानमन्त्री बन्न सफल भएकी थिइन्। नेपालमा पहिलो महिला उपप्रधानमन्त्री शैलजा आचार्य थिइन्, जो सुजाता कोइरालाकी भतिजी पनि हुन्। महिला नेतृहरूको संलग्नता बढाउने क्रममा उनको यो भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।
उनको नेतृत्वकालमा नेपालको परराष्ट्र सम्बन्धलाई बलियो बनाउने प्रयास गरिएको थियो। उनले नेपालका छिमेकी मुलुक भारत र चीनसँगको सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाउँदै अन्य अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग पनि संवाद र सहकार्यलाई बढावा दिइन्। कूटनीतिक क्षेत्रलाई व्यवस्थित बनाउन उनले विभिन्न राजनीतिक, आर्थिक, र सांस्कृतिक समझदारीहरू अघि बढाउने काम गरिन्। नेपालमा वैदेशिक लगानी भित्र्याउने तथा अन्तर्राष्ट्रिय विकास साझेदारीलाई सुदृढ बनाउने दिशामा उनले सक्रिय प्रयास गरिन्।
नेपाली कांग्रेस पार्टीभित्र पनि उनको भूमिका महत्वपूर्ण र प्रभावशाली मानिन्छ। उनले विशेष गरी अन्तर्राष्ट्रिय नीति, महिला सशक्तिकरण, र पार्टी संगठन सुदृढीकरणका क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिएकी छिन्। पार्टीभित्र महिला नेतृत्वको भूमिकालाई सशक्त बनाउने उद्देश्यले उनले महिलाको प्रतिनिधित्व बढाउने प्रयास गरिरहेकी छन्।
उनको राजनीतिक यात्राले नेपालमा महिला सशक्तिकरण र नेतृत्व विकासमा प्रेरणा दिएको छ। उनी राजनीतिक रूपमा दृढ अडान राख्ने नेतृको रूपमा चिनिन्छिन्, जसले विभिन्न चुनौतीहरूका बाबजुद नेपाली राजनीतिमा आफूलाई स्थापित गर्न सफल भएकी छिन्।
सुजाता कोइराला नेपाली कांग्रेस (Nepali Congress) की एक प्रमुख नेतृ हुन्, जसले लामो समयदेखि पार्टीभित्र महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएकी छिन्। उनी नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य मात्र नभई हाल अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विभाग प्रमुखका रूपमा कार्यरत छिन्। नेपालको लोकतान्त्रिक राजनीतिमा उनको योगदान उल्लेखनीय मानिन्छ।
नेपाली कांग्रेस नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी हो, जसले लोकतन्त्र, समाजवाद, मानव अधिकार, र विधिको शासनलाई प्राथमिकता दिएको छ। सुजाता कोइरालाले यस पार्टीभित्र महिला सशक्तिकरण, कूटनीतिक सम्बन्ध, र विकास नीतिका क्षेत्रमा विशेष योगदान पुर्याएकी छिन्।
सुजाता कोइरालाले नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण काम गरेकी छिन्।
सुजाता कोइराला केवल राजनीतिज्ञ मात्र होइनन्, उनी समाजसेवी पनि हुन्। उनले महिलाका हकअधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य, र सामाजिक न्यायका लागि निरन्तर काम गर्दै आएकी छिन्।
नेपाली कांग्रेस भित्र विभिन्न गुटहरू छन्, जसमा सुजाता कोइरालालाई शेरबहादुर देउवा समूहसँग निकट मानिन्छ।
सुजाता कोइरालाको पछिल्लो जीवन राजनीतिमा निरन्तर सक्रियता, समाजसेवा, महिला सशक्तिकरण, र कूटनीतिक पहलका क्षेत्रमा केन्द्रित छ। उनले नेपाली कांग्रेस पार्टीभित्र आफ्नो भूमिका बलियो बनाउनका साथै देश तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा नेपालको स्थान मजबुत बनाउन महत्वपूर्ण योगदान दिइरहेकी छिन्।
सुजाता कोइरालाले आफ्नो राजनीतिक, सामाजिक, र कूटनीतिक योगदानका कारण विभिन्न सम्मान तथा पुरस्कार प्राप्त गरेकी छिन्। विशेषगरी, उनले महिला सशक्तिकरण, शान्ति स्थापन, र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक सम्बन्ध सुधार गर्ने क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएकी छन्।
गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति पुरस्कार (Gautam Buddha International Peace Award)
महिला सशक्तिकरण तथा नेतृत्वमा योगदानका लागि विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान
राजनीतिक उपलब्धिहरूका लागि सम्मान तथा पुरस्कार
अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक पहल तथा द्विपक्षीय सम्बन्ध सुधारमा योगदानका लागि सम्मान
सुजाता कोइराला सामाजिक कार्यमा सक्रिय रहँदै आएकी छिन्, विशेष गरी महिला सशक्तिकरण, क्यान्सर जागरूकता, स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, र सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने उद्देश्यले उनले सुजाता कोइराला फाउन्डेसन (Sujata Koirala Foundation) स्थापना गरेकी छिन्।
क्यान्सर रोकथाम र उपचार सहायता
महिला सशक्तिकरण र शिक्षा प्रवर्द्धन
स्वास्थ्य सेवा प्रवर्द्धन
बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरूका लागि सहायता कार्यक्रम
शान्ति, लोकतन्त्र, र मानव अधिकार प्रवर्द्धन
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान र मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका पदाधिकारीबीच आज काठमाडौँमा क्षमता विकास र अनुसन्धान सहकार्यका विषयमा छलफल भएको छ। छलफलमा विद्यार्थी संलग्नता, विज्ञसूची निर्माण र प्रतिष्ठानका अध्ययनहरूका लागि क्षेत्रीय 'आउटपोस्ट' (Regional Outpost) को अवधारणालगायतका विषयमा कुराकानी भएको थियो।छलफलमा प्रतिष्ठानका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मणप्रसाद भट्टराई, वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ताहरू तथा विश्वविद्यालयका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय
