राजुनाथ पाण्डे

राजुनाथ पाण्डे एक वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक (SSP) हुन्, जसले काठमाडौं महानगरपालिकाको सिटी प्रहरी प्रमुखको रूपमा सेवा पुर्‍याउनुभएको छ। उहाँ २०७९ सालको साउन महिनामा उक्त पदमा नियुक्त हुनुभएको थियो, जसपछि उहाँले शहरी व्यवस्थापन, फुटपाथ अतिक्रमण नियन्त्रण, र सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो।

तर, २०८२ साल जेठ २१ गते, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईंलाई कार्यालय प्रवेशमा अवरोध पुर्‍याएको आरोपमा SSP पाण्डेलाई ६ महिनाको लागि निलम्बन गरिएको छ। यस घटनाले काठमाडौं महानगरपालिकाको प्रशासनिक नेतृत्वमा विवाद उत्पन्न गराएको छ।

उहाँको कार्यकालमा नगर प्रहरीले विभिन्न शहरी व्यवस्थापनका पहलहरूमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएको भए पनि, हालको निलम्बनले उहाँको भूमिकामा प्रश्न उठाएको छ।

प्रारम्भिक जीवन र प्रहरी सेवामा प्रवेश

राजुनाथ पाण्डेले आफ्नो पेशागत जीवन नेपाल प्रहरी संगठनबाट आरम्भ गरेका हुन्। यद्यपि, उहाँको व्यक्तिगत पृष्ठभूमि – जन्म मिति, जन्मस्थान, र प्रारम्भिक शिक्षा सम्बन्धी जानकारी हालसम्म सार्वजनिक रूपमा प्रस्ट रूपमा उपलब्ध छैन। यसका बावजुद, उहाँ प्रहरी संगठनभित्र एक अनुभवी र कर्तव्यनिष्ठ अधिकारीको रूपमा चिनिनुहुन्छ। उहाँले आफ्नो सेवा अवधिमा विभिन्न जिल्लाहरूमा कार्य अनुभव बटुल्नुभएको छ, जसले उहाँलाई विविध खालका सामाजिक, प्रशासनिक र सुरक्षासम्बन्धी चुनौतीहरूलाई सम्हाल्ने दक्षता प्रदान गरेको छ। प्रहरी संगठनमा उहाँको कार्यशैली कडाइका साथ कानून कार्यान्वयन गर्ने र नगरप्रशासनसँग समन्वयमा काम गर्ने खालको रहँदै आएको छ।

काठमाडौं महानगर प्रहरी प्रमुखको रूपमा नियुक्ति

राजुनाथ पाण्डे २०७९ सालको साउन महिनामा काठमाडौं महानगरपालिकाको सिटी प्रहरी प्रमुख पदमा नियुक्त हुनुभएको हो। यस पदमा उहाँले तत्कालीन SP धनपति सापकोटालाई प्रतिस्थापन गर्नुभएको थियो। काठमाडौं महानगरपालिकाका लोकप्रिय मेयर बालेन्द्र शाह (Balen Shah) को नेतृत्वमा गरिएको यो नियुक्ति व्यवस्थापकीय दृष्टिकोणले निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

उहाँको नियुक्तिसँगै काठमाडौं शहरको सार्वजनिक क्षेत्रको व्यवस्थापन, फुटपाथ व्यापारी हटाउने अभियान, खोलाहरू सार्वजनिक गर्ने प्रयासजस्ता कामहरूमा सक्रियता आएको थियो। पाण्डेको आगमनले नगर प्रहरीलाई थप सक्रिय बनाएको र कानून कार्यान्वयनमा कडाइ आएको मानिएको छ। उहाँको कार्यकालमा नगरपालिकाले सशक्त रुपमा शहरी अनुशासन कायम राख्न खोजेको देखिन्छ, जसमा पाण्डेको नेतृत्व महत्वपूर्ण ठानिएको छ।

शहरी ब्यवस्थापनमा योगदान

राजुनाथ पाण्डेको कार्यकालमा सिटी प्रहरीले धेरै जनमुखी कामहरू गरेको थियो:

फुटपाथ अतिक्रमण हटाउने
खोलाहरू (जस्तै रानीपोखरी नजिकको खोला) सार्वजनिक गर्ने
सडक बालबालिका व्यवस्थापन
अबैध व्यापार र ढाट व्यवसाय नियन्त्रण
ऐतिहासिक सम्पदा संरक्षण
सौन्दर्यीकरण अभियानहरू

यी कार्यहरूलाई मेयर शाहले ‘शहर ब्यवस्थापनको उत्कृष्ट उदाहरण’ भनेर प्रशंसा समेत गर्नुभएको थियो।

विवाद र निलम्बन

२०७५ साल जेठ २१ गते काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईंलाई कार्यालय प्रवेश गर्न नदिएको, गाडीको चाबी खोसेको, हाजिरी किताब नियन्त्रणमा लिएको लगायतका आरोप SSP पाण्डे माथि लाग्यो। यस घटनापछि गुरागाईंले उहाँलाई ७ बुँदे स्पष्टिकरण पत्र दिएका थिए।

पाण्डेले आफू मेयर शाहको मौखिक निर्देशनमा कार्य गरेको स्पष्टिकरण दिएका थिए, तर उक्त जवाफ असन्तोषजनक ठहर गर्दै महानगरपालिकाले उहाँलाई ६ महिनाको लागि निलम्बन गरेको हो।

अन्य कानुनी विवादहरू

फुटपाथ व्यापारीसँगको झडप: २०८० साल फागुनमा सुन्धारामा फुटपाथ व्यापारी र सिटी प्रहरीबीच भएको झडपमा ११ जना घाइते भएका थिए। SSP पाण्डेले प्रहरीमाथि ढुंगामुढा भएपछि आत्मरक्षामा जवाफी कारबाही गरिएको बताउनुभएको थियो।

अदालतमा मुद्दा दर्ता: मेयर शाह र पाण्डेविरुद्ध काठमाडौँ जिल्ला अदालतमा कुटपिट र चोरीको मुद्दा दर्ता गरिएको थियो। मुद्दा एक व्यापारीले आफ्नो सामान तोडफोड गरेको भन्दै दायर गरेका थिए।

कार्यकालको अन्त्य र उत्तराधिकारी

राजुनाथ पाण्डे ६ महिनाको लागि निलम्बनमा गएपछि काठमाडौं महानगरपालिकाको सिटी प्रहरीको नेतृत्वमा तत्काल परिवर्तन गरिएको थियो। उहाँको अनुपस्थितिमा उपरीक्षक विष्णुप्रसाद जोशीलाई कार्यवाहक प्रमुख सिटी प्रहरी प्रमुखको जिम्मेवारी दिइएको हो। जोशी पहिले पनि काठमाडौं महानगरपालिकामा नगर प्रहरीको नेतृत्व सम्हालिसक्नुभएका अनुभवी अधिकारी हुनुहुन्छ।

उहाँको विगतको कार्यकाल मेयर विद्यासुन्दर शाक्यको पालामा थियो, जहाँ उनले नगर ब्यवस्थापन, ट्राफिक नियमन, र फुटपाथ अतिक्रमण नियन्त्रणजस्ता विषयमा प्रशासनसँग सहकार्य गर्दै उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। यो अनुभवका कारण उनलाई पुनः यो जिम्मेवारी दिन सहज निर्णय गरिएको मानिन्छ।

जोशीको पुन: आगमनले नगर प्रहरीलाई कार्यान्वयनमुखी ढंगले अघि बढाउन सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषतः सार्वजनिक स्थानको व्यवस्थापन, फुटपाथको नियमन, र जनशक्ति परिचालनमा उहाँको विगतको कार्यशैलीले सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास लिइएको छ। यद्यपि, मेयर बालेन्द्र शाह र नगर प्रहरीबीचको हालको विवादको पृष्ठभूमिमा उहाँले कसरी सन्तुलन कायम गर्नुहुन्छ भन्ने कुरा भने भविष्यको विषय हुनेछ।

निर्णायक विजय

काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार राजु नाथ पाण्डे निर्वाचित हुनुभएको छ। उहाँले कुल १८,७५७ मत प्राप्त गर्दै आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वीलाई स्पष्ट अन्तरले पराजित गर्नुभएको हो। यस क्षेत्रमा उज्यालो नेपाल पार्टी का उम्मेदवार कुलमान घिसिङ् ले ११,१७१ मत पाई दोस्रो स्थानमा रहनुभयो भने नेपाली काँग्रेस का उम्मेदवार रमेश अर्याल ले ६,००० मत ल्याएर तेस्रो स्थानमा सीमित हुनुभयो। यस नतिजाले काठमाडौं–३ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको जनसमर्थन र प्रभावशाली नेतृत्वलाई प्रष्ट रुपमा देखाएको छ।

राजु नाथ पाण्डेले आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कुलमान घिसिङ्को तुलनामा ७,५८६ मतको फराकिलो अन्तरले विजय हासिल गर्नुभएको छ। यस क्षेत्रका कुल खसेको सदर मतको करिब ४४.७४% हिस्सा उहाँले प्राप्त गर्नुभयो। राजनीतिक विश्लेषकहरूले यो परिणामलाई काठमाडौं–३ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको स्थिरता र मतदाताको नयाँ विकल्पप्रति उच्च विश्वासको संकेतको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

काठमाडौं । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज देशका विभिन्न जिल्लाबाट बग्ने साना नदीमा आकस्मिक बाढी (फ्ल्यास फ्लड) को मध्यम जोखिम रहने भएकाले नदी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।झापा, उदयपुर, मकवानपुर, गोरखा, लमजुङ, जाजरकोट, दैलेख, कालीकोट, डोटी, डडेलधुरा र बैतडी तथा आसपासका जिल्लाबाट बग्ने साना नदीको

सामग्रीको तालिका