काठमाडौं । सरकारले सार्वजनिक सवारीसाधनको नयाँ दर्ता रोकेको दुई महिना बितिसक्दा पनि खुलाउने छाँटकाँट नदेखाएपछि अटोमोबाइल र यातायात व्यवसायी अन्योलमा परेका छन्। गत जेठ ७ गतेदेखि देशभर सार्वजनिक सवारीको दर्ता स्थगित गरिएको छ, जसका कारण आगामी दसैँ–तिहारका लागि आवश्यक नयाँ बस र ट्रकको बजारमा अभाव हुन सक्ने देखिएको छ।सामान्यतया विदेशबाट
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालका महत्वपूर्ण र जैविक विविधतासम्पन्न निकुञ्जहरूमध्ये एक हो। यो निकुञ्ज काठमाडौँ उपत्यकाबाट लगभग २५ किलोमिटर उत्तरमा, र राजधानी काठमाडौँदेखि लगभग ७५ किलोमिटर दुरीमा अवस्थित छ। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज मुख्यत: लाङटाङ हिमाल र यसको आसपासको क्षेत्रलाई समेट्छ र उत्तरमा तिब्बतको सीमा सँग जोडिएको छ। यो निकुञ्जको क्षेत्रफल लगभग १,७७० वर्ग किलोमिटर छ र यहाँ उच्च हिमाली क्षेत्र, पर्वतीय वन, र उपवनका जैविक प्रणालीहरू पाइन्छन्।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको विशेषता यसको अनौंठो जैविक विविधता हो। यहाँ विभिन्न प्रकारका वन्यजन्तु, जस्तै हिमाली तिनो (Snow Leopard), रेड पाण्डा, हिमाली भालू, याक, र दुर्लभ पक्षी प्रजातिहरू पाइन्छन्। साथै, यहाँका लामा, ग्योरखा र अन्य जातीय समुदायहरूले निकुञ्जको सांस्कृतिक धरोहरमा पनि योगदान पुर्याएका छन्।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको पर्यावरणीय महत्त्व मात्र होइन, यो ट्रेकिङको लागि पनि एक प्रमुख गन्तव्य हो। यहाँको लाङटाङ भ्याली, क्याङ्गिन गोम्बा र त्यहाँको हिमालहरूको दृश्यले लाखौं पर्यटकलाई आकर्षित गर्दछ। यसको जैविक र सांस्कृतिक धरोहरले लाङटाङलाई नेपालका प्रमुख पर्यटन स्थलहरूको एक बनाउँछ।
इतिहास
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको इतिहास नेपालका प्रमुख संरक्षण क्षेत्रहरूको एक महत्वपूर्ण अध्याय हो। यस निकुञ्जको सुरुवात १९७६ मा भएको थियो जब नेपाल सरकारको निर्णयमा यसलाई संरक्षित क्षेत्रको रूपमा घोषणा गरिएको थियो। प्रारम्भमा, यो निकुञ्जलाई "लाङटाङ क्षेत्रमा संरक्षित क्षेत्र" को रूपमा परिभाषित गरिएको थियो, जसको उद्देश्य जैविक विविधता र वन्यजन्तुहरूको संरक्षण गर्नु थियो।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको क्षेत्र पहिला स्थानीय समुदायहरूद्वारा उपयोग गरिएको थियो, विशेष गरी जङ्गली घाँस, घाँसका चारागाह र पशुपालनको लागि। यो निकुञ्ज पहाडी क्षेत्रहरू र हिमाली क्षेत्रहरूका विभिन्न सांस्कृतिक, जैविक र ऐतिहासिक महत्त्वका स्थलहरूको समावेश गर्दछ। १९७६ मा यसको संरक्षित क्षेत्रको घोषणा पछि, यस क्षेत्रमा वन्यजन्तुहरूको अवैध शिकार र वनस्पतिको अति दोहनलाई नियन्त्रण गर्न कदम चालिएको थियो।
सन् १९९८ मा लाङटाङलाई राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा स्थायी रूपमा परिभाषित गरिएको थियो। यस निर्णयले यहाँको जैविक र सांस्कृतिक धरोहरको संरक्षणमा थप महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यस निकुञ्जलाई प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको रूपमै सम्मान गरिएको छ, र यहाँका मानिसहरूको परम्परागत जीवनशैली र पर्यटन गतिविधिहरू बीचको सन्तुलन कायम राख्ने प्रयास भइरहेको छ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको ऐतिहासिक महत्त्व केवल जैविक विविधता र पारिस्थितिकीय संरक्षणमा मात्र सीमित छैन, यसले स्थानीय समुदायहरूको जीवन र सांस्कृतिक धरोहरलाई पनि सुदृढ गरेको छ। विशेषगरी, यहाँका गुरुङ, तमाङ र अन्य जातीय समुदायहरूले यस निकुञ्जको संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएका छन्।
सन् २०१५ मा आएको भूकम्पले लाङटाङ क्षेत्रलाई ठूलो क्षति पुर्याएको थियो, जहाँका थुप्रै गाउँहरू र ट्रेल्स ध्वस्त भए। त्यसपछि, यस निकुञ्जको पुनर्निर्माण र संरचनात्मक सुधारका लागि विभिन्न राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग प्राप्त भएको थियो।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको इतिहासले नेपालका संरक्षण कार्यक्रमहरूको उदाहरण प्रस्तुत गर्दछ, जसले जैविक विविधता र पारिस्थितिकीय सन्तुलनको रक्षा गर्दै स्थानीय समुदायका हितमा काम गर्न महत्वपूर्ण कदमहरू चालिएका छन्।
भौगोलिक अवस्था
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालको मध्य भागको लाङटाङ क्षेत्रमा स्थित एक अत्यन्त महत्त्वपूर्ण जैविक र पारिस्थितिकीय संरक्षण क्षेत्र हो। यसको भौगोलिक स्थिति अत्यन्त विविध र आकर्षक रहेको छ, जसले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य र जैविक विविधतालाई थप महत्त्वपूर्ण बनाउँछ। यो निकुञ्ज काठमाण्डौ Valley को उत्तरमा फैलिएको छ, र गोसाइँकुण्ड ताल क्षेत्रको पश्चिमी किनारमा अवस्थित छ। यसका भौगोलिक सीमा तीन प्रमुख जिल्ला—काठमाण्डौ, नुवाकोट, र रासुवा—को सिमानामा पर्दछ। यसमा पश्चिमी सीमा गोसाइँकुण्ड ताल र शहीद लाङटाङ हिमाल क्षेत्रसम्म फैलिएको छ, जबकि पूर्वी सीमा भोटेकोसी नदी र सिमिकोटको आसपासको क्षेत्रसम्म विस्तार भएको छ। यस प्रकार, लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालको मध्य भागको महत्त्वपूर्ण भौगोलिक क्षेत्रको रूपमा परिचित छ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको क्षेत्रफल लगभग १,७३० वर्ग किलोमिटर (१,७३० किमी²) रहेको छ, जसमा धेरै प्रकारका भौगोलिक संरचनाहरू पाइन्छ। यस क्षेत्रमा पहाडी भेग, उपत्यका, हिमाली क्षेत्र, शीतोष्ण वन, र उच्च हिमालहरूको सुन्दर दृश्य पाइन्छ। निकुञ्जको उचाइ समुद्र सतहबाट १,४०० मिटरदेखि ७,५०० मिटर सम्म फरकमा फैलिएको छ, जसका कारण यस क्षेत्रको पारिस्थितिकीय र जैविक विविधता अत्यन्त व्यापक र फरक-फरक प्रकारका जीवजन्तुहरूको वासस्थान प्रदान गर्न सक्षम भएको छ। तलका क्षेत्रहरूमा हरियाली भूमि र अन्नबालीको खेती गर्ने क्षेत्रहरू पाइन्छ, जसले यहाँका बासिन्दाहरूलाई कृषि जीवनयापनका अवसर प्रदान गर्छ। उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा बर्फ र हिमालहरूको दृश्यावलोकन हुन्छ, जसले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ र प्राकृतिक सौन्दर्यको अद्भुत दृश्य प्रस्तुत गर्छ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा प्रमुख पर्वत शृङ्गहरू समावेश छन्, जसमध्ये लाङटाङ लिरुङ (७,२२५ मिटर), पाङ्दिनो हिमाल (६,४१० मिटर), र पाङ्दिनो चुलो (७,५५३ मिटर) जस्ता उच्च शिखरहरू प्रमुख हुन्। यी हिमालहरू न केवल भौगोलिक रूपले महत्त्वपूर्ण छन्, बरु यी क्षेत्रका जलवायु र पारिस्थितिकीय संरचनामा पनि ठूलो प्रभाव पार्छन्। उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा कठिन परिस्थितिहरू र हिमालहरूको अद्वितीय रूप पाइन्छ, जुन जंगली जनावर र वनस्पतिका अनगिन्ती प्रजातिहरूको वासस्थान हो।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको भौगोलिक विविधता र प्राकृतिक सुन्दरताले यसलाई जैविक र पारिस्थितिकीय दृष्टिकोणबाट अत्यन्त महत्त्वपूर्ण बनाउँछ। यहाँको विभिन्न क्षेत्रहरू—जस्तै उच्च हिमाली क्षेत्रदेखि शीतोष्ण वन र उपत्यकासम्मका क्षेत्रहरू—हाम्रो पारिस्थितिकी तंत्रको सन्तुलन र जैविक विविधता कायम राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यस क्षेत्रको जैविक विविधता र पारिस्थितिकीय सन्तुलनको संरक्षणका लागि यहाँको भौगोलिक संरचनाले ठूलो योगदान पुर्याउँछ र यसलाई संरक्षण र अध्ययनको दृष्टिकोणबाट एक अनमोल प्राकृतिक सम्पत्ति बनाउँछ।
जलवायु
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालको मध्यभागमा अवस्थित एक अत्यन्त महत्वपूर्ण संरक्षित क्षेत्र हो, जसको जलवायु उच्च हिमाली प्रभावमा रहेको विविधतायुक्त र परिवर्तनशील छ। यो निकुञ्ज तीन प्रमुख जलवायु क्षेत्रहरूमा फैलिएको छ – उपोष्णकटिबंधीय, समशीतोष्ण, र उच्च हिमाली क्षेत्र। प्रत्येक क्षेत्रको जलवायु विशेष गरी उचाइको आधारमा भिन्न-भिन्न छ, जसले यहाँका वनस्पति, जीवजन्तु, र मानव जीवनशैलीलाई प्रभावित पार्दछ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको तल र मध्यभागमा, १,००० देखि ३,००० मिटर उचाइसम्मको क्षेत्रले समशीतोष्ण र शितल जलवायु अनुभव गर्छ। यहाँको जलवायु अत्यन्तै मृदु र आरामदायक हुन्छ, जसमा वर्षा विशेष गरी जूनदेखि अगष्टसम्मको मानसून सिजनमा हुन्छ। यस समयमा, भारी वर्षा र उच्च आर्द्रता पाइन्छ, जसले वनस्पति र जैविक जीवनलाई प्रचुर मात्रामा वृद्धि गर्न मद्दत गर्दछ। यस क्षेत्रको वनस्पति बृहत विविधतामा फैलिएको छ, जसमा उष्णकटिबंधीय र समशीतोष्ण क्षेत्रका वनस्पतिहरू मिसिएका छन्। यस्तो मौसमले यहाँको जैविक जीवनका लागि एक सजीव र फलदायी वातावरण निर्माण गर्दछ, र पर्यटकोंलाई यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुभव लिन आकर्षित गर्छ।
उचाइसँगै, तापक्रम घट्दै जान्छ र ४,००० मिटर माथिको क्षेत्र अत्यधिक शीतल र चिसो हुन्छ। यहाँको मौसम प्रायः जाडो समयमा शुष्क र चिसो हुन्छ, जसले पर्यटक र स्थानीय बासिन्दाको जीवनलाई कठिन बनाउँछ। उच्च हिमाली क्षेत्र, विशेष गरी ४,००० मिटर भन्दा माथि, हिमपात र बर्फीला मौसम प्रकट हुन्छ। यस क्षेत्रका पर्वतारोहण गर्ने साहसिक शौकिनहरूले यहाँको हिमाली परिप्रेक्ष्य र मौसमको चुनौतीपूर्ण स्थितिलाई अनुभव गर्छन्। हिमपात र बर्फका कारण यहाँको पर्यावरणीय अवस्था कठोर हुन्छ, र यहाँको स्थानीय जीवजन्तुहरूले अनुकूलनका लागि विशेष प्रकारका शारीरिक र व्यवहारिक क्षमता विकास गरेका छन्।
वर्षा र हिमपातको वितरण लाङटाङ क्षेत्रका विभिन्न भागहरूमा असमान छ। गर्मी महिनामा मानसून सिजनको प्रभावले यहाँ भारी वर्षा ल्याउँछ, जसले जंगल र नदी प्रणालीलाई सक्रिय बनाउँछ। तर जाडो महिनामा, वर्षा कम र वातावरण शुष्क र चिसो हुन्छ, जसले पर्वतीय वातावरणलाई थप कठोर बनाउँछ। उच्च उचाइमा, यहाँको वातावरण प्रायः शुष्क र थोरै नमीयुक्त हुन्छ, जसले गर्दा यहाँको जीवनशैली र जैविक विविधता थोरै कठिनाईको सामना गर्छ। वायुमण्डलीय अवस्था पनि विशिष्ट छ, जहाँ अक्सिजनको कमी र शीतल हावाले पर्वतारोहण र अन्य बाह्य क्रियाकलापमा चुनौती पुर्याउँछ।
लाङटाङ क्षेत्रको जलवायुमा सिजनको आधारमा स्पष्ट परिवर्तन हुन्छ। गर्मी महिनामा, तापक्रम अपेक्षाकृत शितल र मृदु हुन्छ, जबकि जाडो महिनामा अत्यधिक ठण्ड र हिउँको प्रभाव देखिन्छ। यस सिजनल परिवर्तनले यहाँको वनस्पति र प्राणीहरूको अनुकूलनलाई प्रभावित पार्दछ। उदाहरणका लागि, गर्मी सिजनमा हरियाली र फुलहरूको वृद्धि हुन्छ, जबकि जाडो सिजनमा ठण्डको कारण यहाँका प्राणीहरूको गतिविधि र आहार परिवर्तन गर्नुपर्छ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको जलवायु, वनस्पति र जैविक विविधता आपसमा मेल खाएर यहाँको अनौठो र बिशेष प्राकृतिक परिप्रेक्ष्य तयार पार्दछ। यहाँका विविध जलवायु अवस्थाहरूले विभिन्न प्रजातिहरूलाई अनुकूलन र जीवविविधताको संरक्षणका लागि चुनौतीपूर्ण तर महत्त्वपूर्ण अवसरहरू प्रदान गर्दछ। यस क्षेत्रको जलवायु विशेषता पर्यटक र अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि निकै आकर्षक बनाउँछ, जसले लाङटाङ निकुञ्जको अनूठो प्राकृतिक र जैविक मूल्यलाई विश्वभर प्रस्तुत गर्दछ।
वनस्पति
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको वनस्पति अत्यन्तै विविध र समृद्ध छ, जसले यस क्षेत्रको जैविक विविधतालाई थप मजबुत बनाउँछ। यहाँको वनस्पति विभिन्न उचाइ र भौगोलिक संरचनामा फैलिएको छ, जसका कारण यस निकुञ्जमा विभिन्न प्रकारका वनस्पति र प्रजातिहरू पाइन्छन्। प्रत्येक भौगोलिक क्षेत्रमा विशेष प्रकारका वनस्पतिहरूको विकास भएको छ, जसले पारिस्थितिकीय सन्तुलन र जैविक विविधता कायम राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। तलका निम्न-मध्यम उचाइका क्षेत्रहरूमा पाइन, देओ, बाँस र चौप्याङ जस्ता शीतोष्ण वनस्पतिहरू पाइन्छ, जसको स्थानीय जनजीवनसँग गहिरो सम्बन्ध छ। मध्यम उचाइका क्षेत्रहरूमा घाँसको मैदान र फूलहरूको विकास हुन्छ, जसमध्ये रोज, चिलम र सर्चो जस्ता आकर्षक फूलहरू पर्यटकहरूको ध्यान आकर्षित गर्छन्। उच्च हिमाली क्षेत्रमा कडा र जंगली प्रजातिहरू, जस्तै तिब्बती हिमालिज हड्डी र मच्छिन्द्र, पाइन्छन्, जुन अनुकूलनका दृष्टिकोणबाट अत्यन्त रोचक छन्। लाङटाङमा दुर्लभ र संकटापन्न वनस्पति प्रजातिहरू, जस्तै रेड पाण्डा र हिमाली तिनो, पनि पाइन्छ, जसले जैविक विविधता र पारिस्थितिकीय सन्तुलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यस क्षेत्रको वनस्पति न केवल पारिस्थितिकीय सन्तुलनमा योगदान पुर्याउँछ, बरु यो नेपालका जैविक धरोहरहरूको एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनाउँछ, जसले प्राकृतिक सौन्दर्य र जैविक मूल्यलाई सुदृढ पार्दछ।
वन्यजन्तु
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालका प्रमुख वन्यजन्तु संरक्षण क्षेत्रहरू मध्ये एक हो र यहाँ पाइने वन्यजन्तुहरूको समृद्धि र जैविक विविधता अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ। यो निकुञ्ज पर्वतीय क्षेत्रको विभिन्न ऊचाइमा फैलिएको छ, जसका कारण यहाँका वन्यजन्तुहरू विभिन्न पारिस्थितिकीय संरचनामा विशेष प्रकारले अनुकूलित भएका छन्। लाङटाङको उच्च हिमाली क्षेत्रमा समृद्ध जंगल र घाँसका मैदानहरू छन्, जसले यहाँका जनावरहरूको जैविक विविधतालाई प्रोत्साहन पुर्याउँछ। यहाँका प्रमुख वन्यजन्तुहरूको संरक्षणका लागि विभिन्न प्रयासहरू भइरहेको छन्, जसका कारण लाङटाङका जन्तुहरूको अस्तित्व संकटग्रस्त अवस्थामा पनि देखिन्छ।
साधुहाथी (रेड पाण्डा) यस निकुञ्जको एक प्रमुख र संकटग्रस्त प्रजाति हो, जसको संरक्षणले जैविक विविधताको रक्षा गर्दछ। यी जन्तुहरू प्रायः बांस र शीतोष्ण वनस्पतिमा बसोबास गर्छन् र पारिस्थितिकीय सन्तुलनको महत्त्वपूर्ण हिस्सा मानिन्छ। हिमाली भालु, तिब्बती अर्वी, सार्वजनिक हरिण, लाङटाङ गोरखा चित्ति, र हिमाली ग्रीफन गधा जस्ता अन्य वन्यजन्तुहरू पनि यस क्षेत्रमा पाइन्छन्। यी प्रजातिहरू आफ्नो विशेष जीवनशैली र आहारका आधारमा यहाँका जंगल र पहाडका प्राकृतिक संरचनामा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउँछन्। विशेष गरी, हिमाली भालु र तिब्बती अर्वी जस्ता शिकारी जन्तुहरूले प्राकृतिक पारिस्थितिकी तन्त्रमा सन्तुलन राख्ने काम गर्छन्।
सार्वजनिक हरिण जस्ता प्रजातिहरू, जसका सिङ्गाहरूको शिकारबाट उत्पन्न हुने खतरा, यसको संरक्षणको आवश्यकता अझ बढी महत्त्वपूर्ण बनाउँछ। लाङटाङका हिमाली ताह्रहरूले तीव्र चढाइ र कठोर वातावरणमा अनुकूलन प्राप्त गरेका छन्, जसले उच्च हिमाली क्षेत्रको पारिस्थितिकीय संरचनामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। अन्य प्रजातिहरू जस्तै काग, चितुवा, भालु, र हाँस पनि लाङटाङको वन्यजन्तु जीवनको समृद्धिलाई थप थप बृद्धि गर्छन्। यी जन्तुहरूको संरक्षणले नेपालका हिमाली क्षेत्रको जैविक विविधताको रक्षा मात्र होइन, प्राकृतिक धरोहरको महत्वलाई पनि सुदृढ बनाउँछ।
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको वन्यजन्तु जीवन केवल नेपालका हिमाली क्षेत्रका लागि होइन, सम्पूर्ण पारिस्थितिकीय सन्तुलन र जैविक विविधता लागि महत्त्वपूर्ण छ। यहाँका जन्तुहरूको संरक्षणले सम्पूर्ण पारिस्थितिकीय प्रणालीलाई सुदृढ बनाउँछ र प्राकृतिक संसाधनहरूको दीर्घकालिक स्थायित्वको सुनिश्चितता गर्दछ।
पर्यटन
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालको एक प्रमुख र आकर्षक पर्यटन गन्तव्य हो, जसले पर्यटकहरूलाई उच्च हिमाली क्षेत्रको अद्भुत प्राकृतिक सौन्दर्य र जैविक विविधता अनुभव गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ। काठमाडौँको उत्तरमा अवस्थित यो निकुञ्ज सिङ्गो हिमाल श्रृंखलामा फैलिएको छ र यहाँको विविध भूभाग र सांस्कृतिक महत्त्वले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रमुख आकर्षणहरूमा ट्रेकिङ, पर्वतारोहण, वन्यजन्तु अवलोकन, र सांस्कृतिक अन्वेषण छन्। यस क्षेत्रको ट्रेकिङ मार्गहरूले पर्यटकलाई हिमाली सौन्दर्य र भव्यता अनुभव गराउँछन्, जसमा लाङटाङ वैली ट्रेक, गोसाइकुण्ड ट्रेक, र लामबीनकुञ्ज ट्रेक विशेष गरी लोकप्रिय छन्। पर्वतारोहणका लागि लाङटाङ लिरोंग र लाङटाङ II जस्ता शिखरहरू चुनौतीपूर्ण भए पनि साहसी पर्वतारोहीहरूको लागि आकर्षणका केन्द्र बनेका छन्। वन्यजन्तु र जैविक विविधतामा, यो निकुञ्ज दुर्लभ जन्तु र वनस्पतिका लागि प्रसिद्ध छ, जसमा हिमाली भालु, तिब्बती अर्वी, र साधुहाथी जस्ता प्रजातिहरू छन्। सांस्कृतिक दृष्टिले पनि यो क्षेत्र महत्त्वपूर्ण छ, जहाँ तामाङ, गुरुङ, र शेर्पा समुदायहरूका रीतिरिवाज र धार्मिक स्थलहरू भेट्न सकिन्छ। लाङटाङ गुम्बा जस्ता स्थलहरूले धार्मिक र सांस्कृतिक महत्त्व राख्छन्। प्राकृतिक सौन्दर्यमा यहाँका हिउँले ढाकिएका हिमाल, हरियाली जङ्गल र रमणीय तालहरूले पर्यटकलाई शान्त र प्राकृतिका अनुभव दिन्छ। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जले पर्यावरणीय संरक्षण र दिगो पर्यटनको महत्त्वलाई बुझ्दै यहाँका प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पत्ति सुरक्षित राख्नका लागि प्रयासरत छ, जसले स्थानीय समुदायलाई आर्थिक फाइदा पुर्याउँछ र पर्यटनको माध्यमबाट जैविक धरोहरको संरक्षणमा योगदान पुर्याउँछ।
- ●नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङ मार्ग
- ●थापाथली सुकुम्बासी बस्ती
- ●शीतल निवास
- ●त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान
- ●ह्वाइट हाउस
- ●न्यू योर्क सिटी
- ●द पेण्टागन
- ●गाजा स्ट्रिप
- ●उदयपुर जिल्ला कारागार
- ●तेह्रथुम जिल्ला कारागार
- ●ताप्लेजुङ जिल्ला कारागार
- ●सङ्खुवासभा जिल्ला कारागार
- ●पाँचथर जिल्ला कारागार
- ●ओखलढुंगा जिल्ला कारागार
- ●झापा जिल्ला कारागार
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
