काठमाडौं । सुदूरपश्चिम प्रदेश दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख भए पनि उत्पादित दूधको ठूलो हिस्सा अझै औपचारिक बजार प्रणालीमा जोडिन सकेको छैन। प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डका अनुसार सुदूरपश्चिममा वार्षिक ३ लाख ५६ हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी दूध उत्पादन हुने गरेको छ, जसमा कैलाली र कञ्चनपुरको योगदान ५२ प्रतिशत छ।तथ्याङ्कअनुसार प्रदेशमा दैनिक
जस्टिन ट्रुडो
जस्टिन ट्रुडो
जस्टिन पियरे जेम्स ट्रुडो (Justin Pierre James Trudeau) सन् १९७१ डिसेम्बर २५ मा ओटावा, क्यानडामा जन्मिएका हुन्। उनी क्यानडाका २३ औं तथा हालका प्रधानमन्त्री हुन् र सन् २०१५ देखि प्रधानमन्त्री पदमा कार्यरत छन्। उनी क्यानडाको लिबरल पार्टीका नेता पनि हुन्, जुन जिम्मेवारी उनले सन् २०१३ देखि सम्हाल्दै आएका छन्। उनको राजनीति यात्रा प्रारम्भिक रूपमा शिक्षण पेशाबाट सुरु भए तापनि, पिताको प्रेरणाले उनलाई राजनीतिको मूलधारमा ल्यायो। उनका पिता पियरे इलियट ट्रुडो पनि क्यानडाका अत्यन्त चर्चित र प्रभावशाली प्रधानमन्त्री थिए।
जस्टिन ट्रुडोको राजनीतिक जीवन पारिवारिक विरासत र सामाजिक प्रतिबद्धताको मिश्रण हो। उनी जो क्लार्कपछि क्यानडाका दोस्रो सबैभन्दा युवा प्रधानमन्त्री बनेका हुन्। उनले पहिलो पटक सन् २००८ मा मण्ट्रियलको Papineau निर्वाचन क्षेत्रबाट संसद सदस्यको रूपमा चुनाव जिते। त्यसपछिका निर्वाचनहरूमा पनि उनी लगातार विजयी बन्दै आएका छन्। उनको नेतृत्वमा लिबरल पार्टीले सन् २०१५ मा बहुमत ल्याएर सत्तामा पुनः प्रवेश गर्यो।
ट्रुडोले प्रधानमन्त्रीको रूपमा देशलाई प्रगतिशील दृष्टिकोणबाट अगाडि बढाउने प्रयास गरेका छन्। उनले विविधता, समावेशिता, महिला सशक्तिकरण, आदिवासी अधिकार, र समावेशी विकास जस्ता विषयहरूलाई प्राथमिकता दिएका छन्। उनका समर्थकहरू उनलाई आधुनिक र सहानुभूतिको राजनीति गर्ने नेता मान्दछन् भने आलोचकहरू उनलाई अवसरवादी तथा जनमत आकर्षणको लागि केन्द्रित नीतिगत निर्णयकर्ता पनि ठान्छन्। तथापि, उनको प्रभाव र लोकप्रियता क्यानाडाली राजनीति र अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ।
जीवन र व्यक्तिगत पृष्ठभूमि
जस्टिन ट्रुडोको बाल्यकाल निकै विशिष्ट वातावरणमा बित्यो। उनी क्यानडाका पूर्व प्रधानमन्त्री पियरे ट्रुडो र मार्गरेट ट्रुडोका जेठा सुपुत्र हुन्। बाल्यकालमा उनले २४ Sussex Drive मा—जो क्यानडाका प्रधानमन्त्रीहरूको सरकारी निवास हो—समय बिताएका थिए। यस्तो वातावरणले उनलाई प्रारम्भदेखि नै सार्वजनिक जीवन र राजनीतिको नजिक राख्यो। उनले प्रारम्भिक शिक्षा क्यानाडा र फ्रान्समा प्राप्त गरे। उनले क्यानडाको McGill University बाट साहित्यमा स्नातक र British Columbia University बाट शिक्षा विषयमा स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरेका हुन्।
शिक्षा पश्चात ट्रुडोले केही वर्ष शिक्षकको रूपमा काम गरे। उनले भौतिक शास्त्र र गणित पढाउने काम गरे र त्यसक्रममा युवाहरूसँगको सम्बन्ध विस्तार भयो। शिक्षण पेशासँगको अनुभवले उनलाई सामाजिक सवालप्रति संवेदनशील बनायो। यस्तै समयको प्रभावले उनलाई राजनीतिप्रति झुकाव बढायो र उनले परिवारको विरासतलाई निरन्तरता दिन राजनीतिको बाटो रोजे।
व्यक्तिगत जीवनतर्फ हेर्दा, ट्रुडोले सन् २००५ मा सोफी ग्रेगोइरसँग विवाह गरे। उनी टेलिभिजन पत्रकार तथा योग प्रशिक्षक हुन्। यो जोडीका तीन सन्तान छन्—Xavier James, Ella-Grace Margaret र Hadrien Grégoire Trudeau। यद्यपि सन् २०२३ मा ट्रुडो र ग्रेगोइरले आपसी समझदारीमा सम्बन्धविच्छेदको घोषणा गरेका थिए, जुन उनीहरूको सार्वजनिक जीवनमा एउटा संवेदनशील मोड थियो। उनीहरू अझै पनि सन्तानहरूको सह-पालनमा संलग्न छन्। ट्रुडोको व्यक्तिगत जीवन पारिवारिक भावनात्मकता, सार्वजनिक उत्तरदायित्व, र विवाहित जीवनका उतारचढावसँग घनिष्ट रूपले गाँसिएको देखिन्छ।
आर्थिक नीति
जस्टिन ट्रुडोको सरकारको आर्थिक नीति मुख्य रूपमा सरकारी खर्च विस्तार र कर राजस्व वृद्धिमा केन्द्रित छ। उनले सार्वजनिक सेवाहरू र सामाजिक कल्याणमा लगानी बढाउन सरकारको ऋण लिने नीति अवलम्बन गरे। कोभिड-१९ महामारी सुरु हुनु अघिसम्म ट्रुडोको सरकारले क्यानडाको ऋण-तुलनात्मक सकल घरेलु उत्पादन (GDP) मा सुधार ल्याएको थियो, जसले अर्थतन्त्रलाई स्थिर राख्न सहयोग पुर्यायो। महामारीका बेला सरकारले स्वास्थ्य सेवा, बेरोजगारी भत्ता, र साना तथा मध्यम व्यवसायका लागि सहायता कार्यक्रममार्फत अर्थतन्त्रलाई राहत दिएको थियो। यसले अल्पकालीन रूपमा ऋण बृद्धि गराए तापनि दीर्घकालीन विकासका लागि सामाजिक लगानीलाई प्राथमिकता दिइयो।
ट्रुडोको आर्थिक नीति प्रगतिशील कर व्यवस्था, जसले उच्च आम्दानी भएका व्यक्तिहरू र कम्पनीहरूबाट बढी कर सङ्कलन गर्न जोड दिन्छ, मा आधारित छ। यसले कर राजस्व वृद्धि गरेर सामाजिक सेवामा खर्च गर्न स्रोत जुटाउँछ। सरकारले शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार विकास र हरित ऊर्जा परियोजनामा लगानी गरेर दीर्घकालीन आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने उद्देश्य राखेको छ। साथै, रोजगार सृजना र श्रम बजारमा समावेशीकरणलाई आर्थिक नीतिको केन्द्रमा राखिएको छ।
तर आलोचकहरूले यो नीति दीर्घकालीन रुपमा कर्जाको बोझ बढाउन सक्ने र निजी लगानीमा अवरोध ल्याउन सक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गर्छन्। केहीले सरकारी खर्च बढ्दा करभार बढ्ने र यसले अर्थतन्त्रमा अनावश्यक दबाब आउन सक्ने तर्क राख्छन्। यद्यपि, ट्रुडो सरकारले आर्थिक समावेशिता र सामाजिक न्यायलाई प्राथमिकता दिएर दीगो विकासको मार्गमा अगाडि बढ्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
सामाजिक नीति
जस्टिन ट्रुडोको सामाजिक नीति अत्यन्त प्रगतिशील छ, जसले समावेशी र समानताको पक्षमा कडा प्रतिबद्धता देखाएको छ। उनले महिलाका अधिकारहरूलाई सशक्त बनाउन पहल गरिरहेका छन्, जसमा गर्भपतनको स्वतन्त्रता र यौनिक समानताका विषयहरू समावेश छन्। ट्रुडो सरकारले कन्भर्सन थेरापी (यौनिक पहिचान परिवर्तन गर्ने विधि) लाई अवैध घोषणा गर्ने विधेयक संसदमा प्रस्तुत गर्यो, जसले LGBTQ+ अधिकार संरक्षणमा महत्वपूर्ण प्रगति गरेको मानिन्छ।
उनको कार्यकालमा क्यानडाले शरणार्थी र आप्रवासीहरूको स्वागतमा उदार नीति अपनायो। विशेषगरी सन् २०१५ पछि सिरियाली शरणार्थीहरूलाई २५,००० भन्दा बढी सङ्ख्यामा स्वागत गरियो, जसले अन्तर्राष्ट्रिय मानवतावादी योगदानलाई मजबुत बनायो। सामाजिक न्याय र मानव अधिकारलाई ट्रुडोको शासनकालमा प्राथमिकता दिइएको छ। साथै, इच्छा मृत्यु सम्बन्धी कानुन सन् २०१६ मा लागू गरिएको थियो, जसले क्यानडामा व्यक्ति स्वाधीनताको नयाँ युगको सुरुवात गर्यो।
मनोरञ्जनका लागि गाँजा वैध गर्ने कदम (२०१८) ले पनि सामाजिक नीतिमा ठूलो प्रभाव पार्यो। यसले आपराधिक कारबाहीलाई कम गरी सार्वजनिक स्वास्थ्य र सुरक्षा प्रणालीलाई सुदृढ पार्ने लक्ष्य राखेको छ। यद्यपि, यी नीतिहरूले केही समुदाय र राजनीतिक प्रतिपक्षीहरूबाट आलोचना पाए पनि ट्रुडोको सरकारले मानवअधिकार र सामाजिक समानताका पक्षमा अडिग रहन निरन्तरता दिएको छ।
बाल स्याहार योजना
सन् २०२१ मा ट्रुडो सरकारले “नेसनल चाइल्ड केयर प्लान” घोषणा गर्यो, जसले क्यानडामा बाल स्याहार सेवाको पहुँच र गुणस्तर सुधार्न केन्द्रित छ। यस योजनाले पाँच वर्षभित्र बाल स्याहार शुल्कलाई प्रति दिन १० डलरमा सीमित गर्ने लक्ष्य राखेको छ, जसले विशेषगरी मध्यम तथा निम्न वर्गका परिवारहरूलाई राहत पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यस योजना मार्फत महिलाहरूको श्रमशक्तिमा सहभागिता बढ्ने र आर्थिक विकासलाई थप गति मिल्ने विश्वास छ।
बाल स्याहार सेवामा लगानीले काम गर्ने अभिभावकहरूलाई आफ्ना करियर र पारिवारिक जिम्मेवारी सन्तुलनमा सहजता मिल्नेछ। यसले महिला रोजगार वृद्धि मात्र होइन, बच्चाहरूको समग्र विकासमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने छ। सरकारले प्रदेश र स्थानीय तहसँग सहकार्य गरेर सबैलाई समान अवसर दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
यस योजनाले सन् २०२२ देखि विभिन्न प्रान्तहरूमा क्रमानुसार कार्यान्वयन सुरु गरिसकेको छ र आगामी वर्षहरूमा थप विस्तार गर्ने तयारी छ। बाल स्याहारलाई सार्वजनिक स्वास्थ्य र शिक्षा प्रणालीसँग जोड्न सरकारले विशेष पहल गरिरहेको छ। दीर्घकालीन रूपमा, यो योजना सामाजिक न्याय र लैङ्गिक समानता हासिल गर्न महत्वपूर्ण माइलस्टोन मानिन्छ।
वातावरणीय नीति
जस्टिन ट्रुडोको वातावरणीय नीतिले क्यानडामा हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाउने लक्ष्यलाई मुख्य प्राथमिकतामा राखेको छ। उनको सरकारले सन् २०३० सम्म उत्सर्जनलाई ३०% कम गर्ने र २०५० सम्म पूर्ण कार्बन न्यूट्रल बन्ने घोषणा गर्यो। यसका लागि संघीय सरकारले कार्बन मूल्य (carbon pricing) लागू गरेको छ, जसले प्रदूषणमा मूल्य निर्धारण गरी उत्सर्जन घटाउन उद्योग र उपभोक्ताहरूलाई प्रोत्साहित गर्दछ।
संसदले वातावरणीय संरक्षणका लागि सिंगल युज प्लास्टिक प्रतिबन्ध, समुद्री संरक्षण कानूनहरू, र वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रणाली सुदृढीकरण जस्ता ऐतिहासिक कदमहरू उठाएको छ। ट्रुडोको सरकारले हरित प्रविधिमा लगानी बढाएको छ, जसले नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको प्रयोग बढाउने लक्ष्य राखेको छ। यसको साथै, जलवायु परिवर्तनसँग लड्न समुदाय, उद्योग र सरकारबीच सहकार्यलाई महत्वपूर्ण मानेको छ।
तर, ट्रुडोको वातावरणीय नीति र नीतिगत निर्णयहरूमा तेल तथा ग्यास पाइपलाइन निर्माण समर्थन गर्नु विवादास्पद छ। यसले क्यानडाको जैविक इन्धनको निर्यात र अर्थतन्त्रलाई समृद्ध बनाउने तर पर्यावरणीय क्षतिको जोखिम पनि बढाउने विषयमा आलोचना भोगिरहेको छ। यसले ट्रुडो सरकारलाई हरित विकास र आर्थिक विकास बीच सन्तुलन कायम राख्न चुनौती दिएको छ।
अमेरिका सँगको सम्बन्ध
क्यानडा र अमेरिका बीचको सम्बन्ध लामो समयदेखि घनिष्ट र मैत्रीपूर्ण छ। ओबामा प्रशासनको समयमा दुई देशबीच व्यापार, सुरक्षा र वातावरणीय सहयोग उच्चस्तरमा थियो। तर डोनाल्ड ट्रम्पको राष्ट्रपति कार्यकालमा सम्बन्धमा तनाव आएको थियो। ट्रम्पले उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (NAFTA) पुन: वार्ता गरेर क्यानडालाई दबाब दिएको थियो। उनले क्यानडाको स्टील र अल्मुनियममा ट्यारिफ लगाए, जसले द्विपक्षीय व्यापारमा चुनौती ल्यायो। ट्रुडो सरकारले त्यसको प्रत्युत्तरमा अमेरिकी वस्तुहरूमा ट्यारिफ लगायो, जसले व्यापार विवाद बढायो।
ट्रम्प प्रशासनका दबाब र असहमति बाबजुद ट्रुडोले क्यानडाको राष्ट्रिय हित र बहुपक्षीय सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिए। त्यसले दुई देशबीच अनौपचारिक र औपचारिक संवादलाई निरन्तरता दिएको थियो। राष्ट्रपति जो बाइडेनको आगमनसँगै सम्बन्ध केही सुधारिएको छ र दुई देशबीच जलवायु परिवर्तन र कोविड-१९ नियन्त्रणमा सहकार्य बढेको छ।
तर, ट्रम्पकालीन व्यापार विवाद र राजनीतिक असहमति क्यानडा–अमेरिका सम्बन्धमा एउटा महत्त्वपूर्ण मोड रह्यो। यसले क्यानडाको विदेश नीति र अर्थतन्त्रलाई प्रभाव पार्दै आएको छ, र भविष्यमा द्विपक्षीय सहयोगलाई थप सुदृढ बनाउने चुनौती रहेको छ।
चीन सँगको सम्बन्ध
सन् २०१८ मा क्यानडाले अमेरिकी दबाबमा हुवावेकी वरिष्ठ अधिकारी मेङ वाङ्झुलाई पक्राउ गरेपछि चीन–क्यानडा सम्बन्ध चिसिएको थियो। यसको प्रत्युत्तरमा चीनले क्यानडाका दुई नागरिक, माइकल स्पावेर र माइकल कोभ्रिगलाई गिरफ्तार गर्यो। यी घटनाले दुई देशबीच तनाव र कूटनीतिक द्वन्द्व बढायो।
तर, सन् २०२१ मा ती तीनै जनालाई एकैपटक रिहा गरिएको थियो, जसलाई विश्वले अमेरिका–चीनको राजनीतिक सम्झौताको भाग मान्यो। यसले सम्बन्धमा सुधारको संकेत दियो तर विश्वसनीयता र द्विपक्षीय विश्वासमा असर पुर्याएको छ। ट्रुडो सरकारले चीनसँग सतर्क र व्यवहारिक कूटनीति अपनाउने नीति लिएको छ।
चीनसँगको सम्बन्ध आर्थिक र व्यापारिक रूपमा महत्वपूर्ण भए पनि मानव अधिकार र सुरक्षा मामिलामा क्यानडाले कडा अडान लिएको छ। यसले चीन–क्यानडा सम्बन्धलाई संवेदनशील र जटिल बनाएको छ, र आगामी दिनहरूमा यस क्षेत्रमा सतर्कता आवश्यक देखिन्छ।
साउदी अरेबियासँगको सम्बन्ध
मानव अधिकारको मुद्दामा क्यानडाले साउदी अरेबियासँग तनावपूर्ण सम्बन्ध राखेको छ। क्यानडाले मानवअधिकार कार्यकर्ता ब्लगर राइफ बदावीलाई रिहा गर्न दबाब दिएको थिएपछि साउदी सरकारले क्यानडाका लागि आफ्नो राजदूत फिर्ता बोलायो र दुवै देशबीच व्यापार सम्बन्ध पनि अस्थायी रुपमा तोडियो।
तर, सन् २०१९ मा क्यानडाले साउदी अरेबियामा हातहतियार निर्यात दोब्बर बनाएको तथ्य सार्वजनिक भएपछि आलोचना भयो। यो कदमले क्यानडाको विदेश नीति र मानव अधिकार प्रतिबद्धताबीचको द्विविधालाई देखाएको छ। सरकारले आर्थिक हित र मानवीय मूल्यबीच सन्तुलन खोज्नुपर्ने चुनौती सामना गरिरहेको छ।
साउदी–क्यानडा सम्बन्धले कूटनीति र आर्थिक नीतिमा सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने जटिलता देखाएको छ। क्यानडाले मानव अधिकारको पक्षमा अडान राख्दा पनि रणनीतिक व्यापारिक साझेदारीलाई कायम राख्ने प्रयास जारी राखेको छ।
संयुक्त राष्ट्रमा असफलता
सन् २०२० मा क्यानडाले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को अस्थायी सदस्य बन्न खोज्दा असफल भयो। यो प्रयास पहिले पनि सन् २००९ मा स्टीफन हार्परको नेतृत्वमा असफल भइसकेको थियो। सुरक्षा परिषद्को सदस्य बन्ने अभियानमा क्यानडाको असफलताले देशको अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति र विश्वसामु आफ्नो छवि बनाउन चुनौती दिएको छ।
यस असफलतामा क्यानडाको विदेश नीति, भूराजनीतिक समीकरणहरू, र विश्वका अन्य शक्तिशाली देशहरूको प्रभाव महत्वपूर्ण कारक थिए। क्यानडाले विश्व शान्ति र सुरक्षा क्षेत्रमा योगदान पुर्याउन खोज्दै आएको भए तापनि राजनीतिक र कूटनीतिक रणनीतिमा कमजोरी देखिएको छ।
तर, यसले क्यानडालाई आफ्ना अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक रणनीतिहरू पुनः समिक्षा गर्न र सुधार गर्न प्रेरित गरेको छ। ट्रुडो सरकारले बहुपक्षीय सम्बन्धहरूलाई मजबुत बनाउन र कूटनीतिक पहुँच विस्तार गर्न निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ।
सम्मान र पुरस्कार
जस्टिन ट्रुडोलाई क्यानडामा र विश्वमा विभिन्न सम्मानहरूले पुरस्कृत गरिएको छ। उनी २०१२ मा Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal बाट सम्मानित भए, जुन पदक क्यानडाका संसद सदस्यहरूलाई योगदानका लागि प्रदान गरिन्छ। यो पदकले उनको सार्वजनिक सेवामा योगदानलाई राष्ट्रिय स्तरमा मान्यता दिएको छ।
२०१९ मा उनले अन्तर्राष्ट्रिय फ्राँकोफोन संस्थाबाट Grand Cross of the Order of La Pléiade पदक प्राप्त गरे। यो पदक फ्रान्सेली भाषी विश्व समुदायमा सांस्कृतिक र भाषिक सहयोगमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याउने व्यक्तिहरूलाई दिइन्छ। ट्रुडोको बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक दृष्टिकोणलाई यस सम्मानले उजागर गरेको छ।
यी सम्मानहरूले ट्रुडोलाई अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति, सांस्कृतिक संवाद र राष्ट्रिय सेवा क्षेत्रमा प्रभावशाली नेताका रूपमा स्थापित गरेका छन्।
मानार्थ डिग्रीहरू
ट्रुडोलाई विश्वका प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयहरूले सम्मान स्वरूप विभिन्न मानार्थ डिग्रीहरू प्रदान गरेका छन्। ५ जुलाई २०१७ मा स्कटल्यान्डको युनिभर्सिटी अफ इडिनबर्गले उनलाई Doctorate उपाधि प्रदान गर्यो, जुन उनको सार्वजनिक नेतृत्व र सामाजिक सेवामा योगदानको कदर हो।
१६ मे २०१८ मा न्यूयोर्क विश्वविद्यालयले उनलाई Doctor of Laws (LL.D) को मानार्थ डिग्री प्रदान गर्यो। यो डिग्रीले ट्रुडोको कानुनी, सामाजिक र राजनीतिक क्षेत्रमा दीर्घकालीन प्रभावलाई सम्मान गरेको हो। यी मानार्थ डिग्रीहरूले उनलाई विश्वव्यापी रूपमा एक प्रभावशाली र सम्मानित राजनीतिक नेता बनेको पुष्टि गर्छ।
ट्रुडोका यी सम्मानहरू उनको बहुआयामिक नेतृत्व क्षमताको प्रमाण हुन्, जसले राष्ट्रिय मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि उनको छवि मजबुत बनाएका छन्।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
मुख्य समाचार
Loading footer...