डा. तोसिमा कार्की

डा. तोसिमा कार्की एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा पेशाले शल्य चिकित्सक हुन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी केन्द्रीय समिति सदस्य पनि हुन्। उनले नेपाल सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयमा राज्यमन्त्रीको जिम्मेवारी समेत सम्हालिसकेकी छिन्।

२०७९ सालको संघीय निर्वाचनमा उनले ललितपुर क्षेत्र नं. ३ बाट प्रतिनिधि सभाको सदस्यमा निर्वाचित भई राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेकी हुन्। जनस्वास्थ्यप्रति विशेष चासो राख्ने डा. कार्कीले आफ्नो राजनीतिक यात्रामा स्वास्थ्य सेवा सुधार र पारदर्शिता कायम गर्न विभिन्न पहलहरू गर्दै आएकी छिन्। उनी स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधार, नागरिक अधिकार तथा पारदर्शी शासन प्रणालीका पक्षमा सक्रिय रूपमा लागिरहेकी छिन्।

व्यक्तिगत जीवन

तोशिमा कार्कीको जन्म नवलपरासी जिल्लामा भएको थियो। उनले आफ्नो चिकित्सा शिक्षा काठमाडौंस्थित केआईएसटी मेडिकल कलेजबाट एमबीबीएस अध्ययन गरेर प्राप्त गरेकी हुन्। त्यसपछि उनले काठमाडौं विश्वविद्यालय स्कुल अफ मेडिकल साइन्सेज (KUSMS) बाट जनरल सर्जरी (सामान्य शल्य चिकित्सा) मा अध्ययन गरेर चिकित्सकीय विशेषज्ञता हासिल गरेकी छिन्। उनी एक योग्य शल्य चिकित्सकको रूपमा स्थापित भएकी छन्। तोशिमा कार्कीको चिकित्सा क्षेत्रको योगदानले उनीलाई नेपाली समाजमा एक प्रतिष्ठित स्थान दिलाएको छ।

राजनीतिक यात्रा

डा. तोसिमा कार्कीले ललितपुर ३ नम्बर क्षेत्रबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यको उम्मेदवारी दर्ता गर्नु अघि पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा शल्य चिकित्साशास्त्रविषयमा प्रध्यापकको रूपमा कार्यरत थिइन्।

त्यसअघि उनी नेपाल मेडिकल काउन्सिलको कार्यकारी समितिको निर्वाचित सदस्य पनि थिइन्। तर २०७९ सालको संघीय निर्वाचनमा विजयी भएपछि उनले २०७९ मंसिर १८ गते (डिसेम्बर ४, २०२२) मा सो पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन्।

उनको उम्मेदवारी सुरुमा नेपाल निर्वाचन आयोगले अस्वीकार गरेको थियो, किनभने निर्वाचन आयोगले NMC को सदस्यता पदलाई "नाफाको पद"को रूपमा व्याख्या गरेको थियो। तर डा. कार्कीले उक्त निर्णयविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा रिट निवेदन दर्ता गरिन्। सर्वोच्च अदालतले उनको पक्षमा फैसला गर्दै उम्मेदवारी मान्य ठहर गरिदियो, जसपछि उनी निर्वाचनमा सहभागी भइ विजयी भइन्।

यो घटनाले उनको कानुनी चेतना, संकल्प शक्ति र लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा विश्वासलाई झल्काउँछ।

राजनीतिक पार्टी

डा. तोसिमा कार्की राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की केन्द्रीय समिति सदस्य हुन्। उनले २०७९ सालको संघीय निर्वाचनमा ललितपुर क्षेत्र नं. ३ बाट प्रतिनिधि सभाको सदस्यमा निर्वाचित भई राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेकी हुन्। जनस्वास्थ्यप्रति विशेष चासो राख्ने डा. कार्कीले आफ्नो राजनीतिक यात्रामा स्वास्थ्य सेवा सुधार र पारदर्शिता कायम गर्न विभिन्न पहलहरू गर्दै आएकी छिन्। उनी स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधार, नागरिक अधिकार तथा पारदर्शी शासन प्रणालीका पक्षमा सक्रिय रूपमा लागिरहेकी छिन्।

पछिल्लो जीवन

डा. तोसिमा कार्कीको पछिल्लो जीवन राजनीतिक सक्रियता, स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधारका पहलहरू, र कानुनी लडाइँका घटनाहरूले भरिएको छ।

स्वास्थ्य र सामाजिक मुद्दामा सक्रियता

डा. कार्कीले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमको प्रभावकारिता र पारदर्शितामा प्रश्न उठाउँदै स्वास्थ्य मन्त्री प्रदीप पौडेलको अभिव्यक्तिको आलोचना गरेकी छन् । यसैगरी, उनले जेलमा रहेका कैदीहरूको स्वास्थ्य सुरक्षाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै डेंगु संक्रमणको जोखिमबारे सरकारलाई सचेत गराएकी छन् ।

कानुनी लडाइँ र उम्मेदवारीको मान्यता

उनको उम्मेदवारी सुरुमा निर्वाचन आयोगले अस्वीकार गरेको थियो, तर सर्वोच्च अदालतले उक्त निर्णयलाई खारेज गर्दै उनको उम्मेदवारीलाई मान्यता दिएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा सक्रियता

डा. कार्की सामाजिक सञ्जालमा पनि सक्रिय छन्, जहाँ उनी स्वास्थ्य, शिक्षा, र सामाजिक न्यायका विषयमा आफ्ना विचारहरू साझा गर्छिन्।

यी गतिविधिहरूले डा. तोसिमा कार्कीलाई एक प्रतिबद्ध र सक्रिय जनप्रतिनिधिका रूपमा स्थापित गरेका छन्।

२०८२ मा निर्णायक जित

ललितपुर निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा तोसीमा कार्की विजयी छन्। उनले कुल ४३,०९६ मत प्राप्त गर्दै आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वीलाई ३४,०५१ मतको अन्तरले पराजित गरेका छन्। दोस्रो स्थानमा जितेन्द्र कुमार श्रेष्ठ ९,०४५ मतसहित रहेका छन् भने तेस्रो स्थानमा राज काजी महर्जन ६,०२२ मतसहित छन्।

यस जितसँगै तोसीमा कार्कीले यस क्षेत्रमा खसेको कुल सदर मतको करिब ६४.२८% हिस्सा आफ्नो पक्षमा पारेका छन्, जसले उनको अत्यधिक जनसमर्थन देखाउँछ।

काठमाडौं । सुदूरपश्चिम प्रदेश दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख भए पनि उत्पादित दूधको ठूलो हिस्सा अझै औपचारिक बजार प्रणालीमा जोडिन सकेको छैन। प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डका अनुसार सुदूरपश्चिममा वार्षिक ३ लाख ५६ हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी दूध उत्पादन हुने गरेको छ, जसमा कैलाली र कञ्चनपुरको योगदान ५२ प्रतिशत छ।तथ्याङ्कअनुसार प्रदेशमा दैनिक

सामग्रीको तालिका