डोनाल्ड जोन ट्रम्प
डोनाल्ड जोन ट्रम्प (जन्म: १४ जून १९४६, क्विन्स, न्यूयोर्क) एक प्रभावशाली अमेरिकी राजनीतिज्ञ, व्यवसायी, टेलिभिजन हस्ती तथा सञ्चार माध्यमका चर्चित पात्र हुन्। उनी रियल इस्टेट व्यवसायमार्फत ख्याति कमाउँदै सार्वजनिक जीवनमा प्रवेश गरेका थिए। ट्रम्पले सन् २०१७ देखि २०२१ सम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको ४५औँ राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा दिए र सन् २०२५ मा पुनः निर्वाचित भई ४७औँ राष्ट्रपतिको रूपमा कार्यभार सम्हालेका छन्।
राजनीतिमा उनको प्रवेश पारम्परिक राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट नभई, व्यवसाय र मिडिया प्रभावमार्फत भएको थियो, जसले उनलाई एक असामान्य र जनमत विभाजित गर्ने नेताका रूपमा प्रस्तुत गर्यो। उनले राष्ट्रपति पदमा रहँदा अमेरिकाको आन्तरिक नीति, आप्रवासन, आर्थिक दृष्टिकोण र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरूमा विवादास्पद तथा असाधारण निर्णयहरू लिए, जसले उनको नेतृत्वलाई "नयाँ युगको अमेरिकी राजनीति" को रूपमा चित्रित गरायो।
ट्रम्पको नेतृत्व शैली, ठाडो अभिव्यक्ति, सामाजिक सञ्जालको व्यापक प्रयोग, र "अमेरिका फर्स्ट" (America First) नीतिले अमेरिकी राजनीति र जनभावनामा तीव्र प्रभाव पारेको छ। समर्थकहरूले उनलाई राष्ट्रवादी नेता र दृढ निर्णायकको रूपमा हेर्छन् भने आलोचकहरूले विभाजनकारी र स्वेच्छाचारी प्रवृत्तिको रूपमा चित्रण गर्दछन्। त्यसैले ट्रम्पको राजनीतिज्ञ छवि परम्परागत ढाँचाभन्दा फरक, साहसी, र बहस उत्पन्न गराउने खालको मानिन्छ।
डोनाल्ड ट्रम्पको पारिवारिक पृष्ठभूमि सम्पन्न, व्यावसायिक र विविध सांस्कृतिक जरा भएको मानिन्छ। उनका पिता फ्रेड ट्रम्प न्यूयोर्क सिटीमा एक सफल र चर्चित आवास विकास व्यवसायी थिए, जसले विशेषगरी मध्यम वर्गका लागि आवास निर्माण गर्ने क्षेत्रमा व्यापक काम गरेका थिए। फ्रेड ट्रम्पले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको समयमा आवासको माग बढ्दो रहेकाले त्यही अवसरको सदुपयोग गर्दै न्यूयोर्क र वरपरका क्षेत्रमा सयौँ आवासीय परियोजनाहरू सञ्चालन गरे, जसले ट्रम्प परिवारलाई आर्थिक रूपमा सम्पन्न बनायो।
उनकी आमा मेरी एन्न म्याक्लियड स्कटल्यान्डको हाइब्रिडिस टापुबाट अमेरिका सरेकी थिइन्। उनले परम्परागत क्याल्भिनिस्ट (Presbyterian) धर्म संस्कारमा हुर्केकी थिइन्, जुन ट्रम्प परिवारको धार्मिक र सांस्कृतिक सोचमा केही हदसम्म प्रभावशाली रह्यो। मेरी एन्नले गृहिणीको भूमिकामा रहेर आफ्ना सन्तानहरूको पालनपोषणमा ध्यान दिइन् र उनी ट्रम्पका जीवनमा एक सशक्त नैतिक आधारको प्रतीक मानिन्थिन्।
डोनाल्ड ट्रम्प पाँच सन्तानमध्ये चौथो थिए। उनका दुई दिदीहरू — मेरीएन्न ट्रम्प बैरी, जो एकजना संघीय न्यायाधीश भइन्, र एलिजाबेथ ट्रम्प ग्राउ, जो केही हदसम्म सार्वजनिक जीवनबाट टाढा रहिन्। उनका एकजना दाजु, फ्रेड ट्रम्प जूनियर,ले परिवारको व्यवसायमा काम गर्न खोजे तापनि व्यक्तिगत संघर्ष र मद्यपानको लतका कारण युवावस्थामै निधन भए। डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो दाजुको मृत्युलाई गम्भीर रूपमा लिएका थिए र त्यसपछि उनले आफूले कहिल्यै रक्सी नखाएको कुरा बारम्बार सार्वजनिक रूपमा उल्लेख गर्ने गरेका छन्।
यसरी हेर्दा, ट्रम्पको पारिवारिक पृष्ठभूमि व्यवसाय, आप्रवासी अनुभव, धार्मिक आस्था, र व्यक्तिगत संघर्षहरूको मिश्रण रहेको देखिन्छ, जसले उनको जीवन र सोचमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।
डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो प्रारम्भिक औपचारिक शिक्षा क्यू–फोरेस्ट स्कूल (Kew-Forest School) बाट सुरु गरेका थिए, जुन न्यूयोर्कको फोरेस्ट हिल्स, क्विन्स क्षेत्रमा अवस्थित एक निजी विद्यालय हो। यस विद्यालयमा उनी शैक्षिक रूपमा सामान्य प्रदर्शन गर्दै थिए तापनि उनको स्वभाव केही उग्र, ऊर्जाशील र कहिलेकाहीँ अनुशासनहीन देखिन्थ्यो। उनको यो चञ्चल स्वभावले चिन्तित बनेका उनका अभिभावकहरूले उनलाई अझ अनुशासित र संरचित वातावरणमा राख्न चाहे।
त्यसैले, उनले आठ कक्षादेखि न्यूयोर्क मिलिटरी एकेडेमी (New York Military Academy - NYMA) मा प्रवेश पाए, जुन एक प्रतिष्ठित बोर्डिङ्ग सैनिक विद्यालय हो र जहाँ कडा अनुशासन, सैन्य प्रशिक्षण, र नेतृत्व विकासमा विशेष ध्यान दिइन्थ्यो। यस विद्यालयमा बिताएको समयले ट्रम्पलाई समयपालन, आदेश पालना, शारीरिक तन्दुरुस्ती, र नेतृत्व क्षमतामा उल्लेखनीय सुधार ल्याएको मानिन्छ। उनले यस विद्यालयमा विभिन्न अवसरमा नेतृत्व भूमिकासमेत सम्हाले, जस्तै कि क्याडेट क्याप्टेन (Cadet Captain) बन्ने मौका पाएका थिए।
सैनिक अनुशासनको उक्त अनुभवले ट्रम्पको आत्मविश्वास, प्रतिस्पर्धी भावना, र अधिकारप्रति झुकावलाई थप सबल बनायो, जुन पछि उनको व्यवसायिक र राजनीतिक यात्रामा स्पष्ट देखिन्छ। उनमा देखिने बलियो व्यक्तित्व, तत्काल निर्णय गर्ने क्षमता, र नेतृत्वमा अग्रसर हुन खोज्ने स्वभावको बीजारोपण यिनै शैक्षिक र अनुशासनात्मक परिवेशबाट भएको बताइन्छ।
डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो विश्वविद्यालय जीवनको सुरुवात सन् १९६४ मा फोर्डहम विश्वविद्यालय (Fordham University) बाट गरेका थिए, जुन न्यूयोर्क सहरमै अवस्थित एउटा रोमन क्याथोलिक संस्था हो। उनले त्यहाँ दुई वर्षसम्म अध्ययन गर्दै शैक्षिक जीवनमा स्थायित्वको अनुभव गरे तापनि आफूलाई अझ राम्रो व्यवसायिक अवसर प्रदान गर्न सक्ने प्रतिष्ठित संस्थामा जाने आकांक्षा राखेका कारण उनले अर्को संस्था परिवर्तन गर्ने निर्णय गरे।
सन् १९६६ मा उनले पेनसिल्भेनिया विश्वविद्यालयअन्तर्गतको व्हार्टन स्कूल अफ फाइनान्स एण्ड कमर्श (Wharton School of the University of Pennsylvania) मा भर्ना भए। यो संस्था व्यापार र वित्त अध्ययनका लागि विश्वकै एक उत्कृष्ट संस्थामध्ये पर्छ, जसले ट्रम्पलाई आफ्नो पारिवारिक व्यवसायसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित ज्ञान हासिल गर्न अनुकूल अवसर प्रदान गर्यो। ट्रम्पले त्यहाँ अर्थशास्त्र (Economics) विषयमा अध्ययन गर्दै व्यावसायिक सिद्धान्त, लगानी रणनीति, र सम्पत्ति व्यवस्थापनजस्ता क्षेत्रहरूमा विशेष रुचि देखाए।
सन् १९६८ मा उनले स्नातक उपाधि प्राप्त गरेपछि पारिवारिक रियल इस्टेट व्यवसायमा संलग्न हुने मार्ग प्रस्ट भयो। यद्यपि ट्रम्पको विश्वविद्यालय जीवन एकदमै चकमकपूर्ण वा सामाजिक रूपमा सक्रिय नभएको मानिन्छ, उनले आफूलाई गम्भीर छात्रका रूपमा परिचित गराएका थिए, विशेषतः जब व्यापारिक संसारप्रति उनको गहिरो रुचि देखिन्थ्यो।
यो विश्वविद्यालयकालीन शिक्षा र व्यावसायिक सोंचको सुदृढीकरणले उनलाई पछि "ट्रम्प अर्गनाइजेसन" नामक विशाल व्यापारिक साम्राज्य निर्माण गर्न सहायक बनायो, जसको जग त्यही शिक्षाबाटै तयार भएको मानिन्छ।
स्नातक उपाधि प्राप्त गरेपछि सन् १९६८ मा डोनाल्ड ट्रम्प आफ्ना पिता फ्रेड ट्रम्प को कम्पनी "Trump Management" मा आबद्ध भए। यो कम्पनी मुख्य रूपमा न्यूयोर्क सिटीको बाहिरी भाग, विशेषगरी ब्रुकलिन, क्विन्स र स्टेटन आइल्यान्डमा मध्यम वर्गीय आवास परियोजनाहरू विकास र व्यवस्थापन गर्ने कार्यमा संलग्न थियो। यहाँ काम गर्दै ट्रम्पले रियल इस्टेट व्यवसायको आधारभूत संरचना, लगानी रणनीति, सम्पत्ति मूल्याङ्कन, र भाडामा दिने प्रणालीका व्यावहारिक पक्षहरूमा गहिरो अनुभव हासिल गरे।
सन् १९७१ मा, केवल २५ वर्षको उमेरमा, ट्रम्पले कम्पनीको अध्यक्ष पद (President) ग्रहण गरे र व्यवसायलाई नयाँ दिशातर्फ मोड्ने निर्णय लिए। उनले कम्पनीको नाम परिवर्तन गरी "Trump Organization" राखे, जसले उनलाई अझ व्यक्तिगत र ब्रान्ड–केन्द्रित पहिचान प्रदान गर्यो। यस निर्णयसँगै उनले आफ्नो पिता फ्रेड ट्रम्पको रणनीतिबाट फरक दृष्टिकोण अपनाउँदै न्यूयोर्क सिटीको म्यानहटन क्षेत्रमा ठूला र प्रतिष्ठित रियल इस्टेट परियोजनाहरूमा ध्यान दिन थाले।
उनको प्रारम्भिक सफल परियोजनामध्ये एक थियो ग्रान्ड हयात होटलको पुनर्निर्माण, जुन ट्रम्पको निजी पहल र नगरपालिका सहकार्यको उदाहरण बन्यो। उनले यस होटललाई पुनः जीवन्त बनाउँदै न्यूयोर्कको होटल उद्योगमा आफ्नो उपस्थिति प्रमाणित गरे। यसै क्रममा उनले Trump Tower निर्माण गरे, जुन न्यूयोर्कको पाँचौँ एभेन्यूमा रहेको ऐतिहासिक गगनचुम्बी भवन हो र ट्रम्पको व्यापारिक तथा सार्वजनिक छविको प्रतीक बन्यो।
त्यसपश्चात् ट्रम्पले आफ्नो व्यवसायलाई विस्तार गर्दै होटल, क्यासिनो, गोल्फ कोर्स, र व्यावसायिक भवनहरू मा ठूलो लगानी गरे। उनले एटलान्टिक सिटीमा थुप्रै क्यासिनो सञ्चालन गरे—जसमा ट्रम्प प्लाजा, ट्रम्प ताज महल, र ट्रम्प क्यासिनो रिजोर्ट चर्चित थिए। यिनले उनलाई व्यवसायिक सफलता मात्र होइन, एक चर्चित सेलिब्रिटी व्यवसायीको रूपमा पनि स्थापित गर्यो।
ट्रम्पको यो शुरुआती व्यावसायिक यात्रा साहसिक, जोखिम–पसन्द, र व्यक्तिगत ब्रान्ड निर्माणमा केन्द्रित रह्यो, जसले पछि उनका राजनीतिक र मिडिया यात्राका लागि पनि जग तयार गर्यो।
डोनाल्ड ट्रम्पको व्यवसायिक यात्रामा केही गम्भीर कानुनी विवाद र आलोचना पनि समावेश छन्, विशेषतः जातीय विभेद, दिवालियापन, र नैतिकता सम्बन्धी प्रश्नहरू उठ्ने गरी।
सन् १९७३ मा ट्रम्प म्यानेजमेन्ट र ट्रम्प परिवारविरुद्ध अमेरिकी न्याय विभागले (U.S. Department of Justice) उजुरी दर्ता गर्यो। आरोप अनुसार कम्पनीले आफ्नो आवासीय अपार्टमेन्टमा अश्वेत तथा अन्य अल्पसंख्यकहरूलाई भाडामा अपार्टमेन्ट नदिएको थियो, जुन अमेरिकी नागरिक अधिकार ऐन (Civil Rights Act) को उल्लङ्घन थियो। यस मुद्दाले राष्ट्रिय ध्यान खिच्यो र ट्रम्प परिवारप्रति पूर्वाग्रही नीति सञ्चालन गर्ने आरोप पुष्टि गर्ने प्रमाणहरू सार्वजनिक भए।
ट्रम्प र उनका वकिलहरूले सुरुवाती चरणमा आरोप अस्वीकार गर्दै कानुनी लडाइँ सुरु गरे। यद्यपि, अन्ततः १९७५ मा एक सहमतिमा पुग्दै ट्रम्प म्यानेजमेन्टले बिना पूर्वाग्रह न्याय विभागसँग सम्झौता गर्यो, जसअनुसार कम्पनीले जातीय आधारमा कुनै भेदभाव नगर्ने प्रतिवद्धता जनायो। यो सम्झौताले ट्रम्पलाई कानुनी रूपमा जिम्मेवार तोक्दैनथ्यो तर सामाजिक र सार्वजनिक दृष्टिमा छविमा नकारात्मक प्रभाव पर्यो।
त्यसपछि पनि ट्रम्पको व्यवसायिक मार्ग सहज रहेन। १९९० को दशकको प्रारम्भमा, ट्रम्पले भव्य शैलीमा सञ्चालन गरेका Plaza Hotel, Trump Taj Mahal Casino, र अन्य अटलान्टिक सिटीस्थित क्यासिनोहरू आर्थिक समस्यामा परे। अत्यधिक ऋण, लगानीमा घाटा, र आर्थिक व्यवस्थापनमा कमजोरीका कारण उनले आफ्नो थुप्रै परियोजनाहरूमा दिवालियापन (bankruptcy) दर्ता गर्नु पर्यो।
यी घटनाहरूले ट्रम्पको व्यवसायिक क्षमतालाई प्रश्नमा ल्याए पनि उनले चालाक कानुनी र वित्तीय रणनीतिहरू अपनाउँदै व्यक्तिगत सम्पत्तिलाई जोगाएर व्यवसाय पुनःस्थापना गरे। उनले “दिवालियापनलाई एउटा रणनीतिक पुनःसंरचना प्रक्रिया” भनेर व्याख्या गरे, जसले व्यापार पुनर्जागरणको ढोका खोल्न सक्छ भन्ने तर्क गरे।
तर यी कानुनी र आर्थिक विवादहरूले उनको छवि विवादास्पद बनायो—उनी कहिलेकाहीँ विद्रोही, कहिलेकाहीँ चतुर, तर सधैं चासोको केन्द्रमा रहने व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित भए। यिनै विवादहरूमध्ये केहीले उनको राजनीतिमा प्रवेशपछि पनि निरन्तर प्रश्न उठाइरहे।
सन् २००४ देखि २०१५ सम्म डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी टेलिभिजनको चर्चित रियालिटी शो “The Apprentice” को मुख्य भूमिकामा प्रस्तुति दिए। यो कार्यक्रमले प्रतियोगीहरूलाई व्यवसायिक चुनौतीहरूमा प्रतिस्पर्धा गराउँदै अन्ततः एकलाई ट्रम्पको व्यवसायमा उच्चस्तरीय जागिर दिने संरचना अपनाएको थियो। ट्रम्प यस कार्यक्रममा निर्णायक र “बॉस” को भूमिकामा थिए, जसमा उनको चर्चित संवाद “You’re fired!” लोकप्रिय नारा बनेर अमेरिकी पप संस्कृति र टेलिभिजन इतिहासमा स्थायी छाप छोड्यो।
यस कार्यक्रमले ट्रम्पलाई सिर्फ व्यवसायी नभई टेलिभिजन सेलिब्रिटी को रूपमा समेत स्थापित गरायो। दर्शकहरूले उनलाई एक कठोर, निर्णायक, तर आत्मविश्वासी नेताको रूपमा हेर्न थाले। कार्यक्रमको सफलता यति प्रभावशाली थियो कि NBC नेटवर्कले यसलाई थुप्रै सिजनसम्म निरन्तरता दियो, र यसैको स्पिन-अफ कार्यक्रम “The Celebrity Apprentice” समेत तयार गरियो जसमा चर्चित व्यक्तित्वहरू व्यवसायिक कार्यमा प्रतिस्पर्धा गर्थे।
The Apprentice को अपार सफलताले ट्रम्पको ब्रान्डलाई आम अमेरिकी जनतामाझ अझै बलियो बनायो। कार्यक्रमको माध्यमबाट उनले आफ्नो रियल इस्टेट, होटल, र अन्य व्यापारहरूलाई पनि प्रचार गर्न सके, जसले उनको व्यवसायिक प्रतिष्ठामा आर्थिक तथा सांस्कृतिक फाइदा पुर्यायो। उनले कार्यक्रममा देखाएको आत्मविश्वास, निर्णायक क्षमता र 'कडा तर प्रभावशाली' व्यक्तित्वले उनलाई एक “No-nonsense leader” को रूपमा चित्रित गर्यो।
साथै, ट्रम्पका यस कार्यक्रममार्फत मिडिया सञ्जालहरूसँग बलियो सम्बन्ध बने, जुन पछि उनको राजनीतिक यात्रा सुरु गर्दा अत्यन्त उपयोगी सावित भयो। धेरै समीक्षकहरूले भनेका छन् कि “The Apprentice” नै ट्रम्पको राष्ट्रपति अभियानको अघिल्लो चरणजस्तै थियो, जसले आम जनतासँग उनको प्रत्यक्ष सम्पर्क बनाएको थियो।
यस मिडिया सफलताले ट्रम्पको सार्वजनिक पहिचानमा गहिरो प्रभाव पार्यो—जहाँ उनी एक सफल व्यवसायी मात्र होइन, एक प्रभावशाली र विवादास्पद सेलिब्रिटी व्यक्तित्व पनि बने, जसले उनीलाई राजनीतिक भूमिकाका लागि मनोवैज्ञानिक रूपले तयार गर्यो।
डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१५ को जुन १६ तारिखमा न्यूयोर्कको ट्रम्प टावरबाट रिपब्लिकन पार्टीको तर्फबाट राष्ट्रपति उम्मेदवारी घोषणा गरे। उनले आफ्नो अभियानको सुरुआत गर्दा आफूलाई “राजनीतिक बाह्य व्यक्ति” (political outsider) का रूपमा प्रस्तुत गरे, जसले पारम्परिक राजनीतिज्ञहरूभन्दा भिन्न शैलीमा देश सञ्चालन गर्ने वाचा गरे। ट्रम्पको भाषणहरू स्पष्ट, भावनात्मक, र कहिलेकाहीँ विवादास्पद हुन्थे—तर त्यसैले पनि उनी लाखौँ मतदाताबीच लोकप्रिय बन्न सफल भए।
उनले आफ्नो अभियानमा विशेष गरी अवैध आप्रवासन नियन्त्रण, चीनसँगको व्यापार घाटा, विध्वंश भएको अमेरिकी औद्योगिक शहरहरूको पुनर्जीवन, र “अमेरिकालाई पुनः महान बनाउने” (Make America Great Again) नारामा जोड दिए। उनले आफ्नो व्यवसायिक पृष्ठभूमिलाई अघि सार्दै भने, “देश चलाउने नेतृत्व व्यवसायिक समझदारीसहितको दृढ निर्णय आवश्यक हुन्छ, जुन मसँग छ।”
यद्यपि प्रारम्भमा धेरै राजनीतिक विश्लेषकहरू, मिडिया र विपक्षी नेताहरूले उनको उम्मेदवारीलाई गम्भीर रूपमा नलिएको देखिन्थ्यो, तर उनले एकपछि अर्को गर्दै रिपब्लिकन पार्टीका अनुभवी उम्मेदवारहरू—जस्तै जेब बुश, मार्को रुबियो, टेड क्रुज—लाई हराउँदै रिपब्लिकन प्राइमरी जिते। उनले पारम्परिक राजनीतिक विज्ञापनको साटो सामाजिक सञ्जाल (जस्तै ट्विटर) र मिडियामा निरन्तर उपस्थितिबाट जनसमर्थन जुटाउने रणनीति अपनाए।
अन्ततः सन् २०१६ को नोभेम्बरमा भएको आम निर्वाचनमा ट्रम्पले डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार हिलारी क्लिन्टनलाई Electoral College मा हराउँदै संयुक्त राज्य अमेरिकाको ४५औँ राष्ट्रपति बन्ने गौरव प्राप्त गरे। यद्यपि उनले popular vote (जनमत) मा क्लिन्टनभन्दा केही मिलियन मत कम पाए, उनले Electoral College मा निर्णायक जित हासिल गरे।
यो जित अमेरिकी राजनीतिक इतिहासको एक चौंकाउने मोड मानिन्छ। ट्रम्पको विजयले अमेरिकाको राजनीतिक धारणामा गहिरो असर पारेको थियो—जहाँ एक व्यवसायी र रियालिटी टिभी सेलिब्रिटीले परम्परागत राजनीतिक संस्थापन विरुद्ध जनताको निराशा, असन्तोष र आक्रोशलाई प्रतिनिधित्व गर्दै चुनाव जिते।
यस चरणले ट्रम्पको व्यक्तित्वलाई राजनीतिमा दृढ रूपमा स्थापित मात्र गरेन, बरु अमेरिकाको राष्ट्रवादी, संरक्षणवादी, र एंटी-इस्टाब्लिश्मेन्ट (anti-establishment) आन्दोलनको अनुहारसमेत बनायो।
डोनाल्ड ट्रम्पको पहिलो कार्यकालले अमेरिकाको घरेलु र वैदेशिक नीतिमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो। उनले आफ्ना वचनहरू अनुसार “अमेरिका पहिले” (America First) नारा अघि सारेका थिए र यसै दृष्टिकोणबाट विभिन्न विवादास्पद र निर्णायक कदमहरू चाल्न थाले।
कार्यकालको आरम्भमा, ट्रम्प प्रशासनले केही मुस्लिम बहुसंख्यक देशहरूबाट अमेरिकामा प्रवेशमा यात्रा प्रतिबन्ध (travel ban) लगायो, जसलाई आलोचकहरूले धार्मिक आधारमा भेदभावपूर्ण ठहराए। यसले विश्वभर चर्चा बटुल्यो र अमेरिकी सर्वोच्च अदालतसम्म मुद्दा पुग्यो।
उनी मेक्सिको सीमामा ठूलो पर्खाल निर्माण गर्ने अभियानमा जोड दिए, जसको उद्देश्य अवैध आप्रवासन रोक्नु र सीमा सुरक्षा कडाइ गर्नु थियो। यस परियोजनाले दक्षिणी सीमामा तनाव र राजनीतिक विवाद उत्पन्न गर्यो।
ट्रम्प प्रशासनको अर्को विवादास्पद नीति थियो, शरणार्थी र आप्रवासी परिवारलाई अलग गर्ने नीतिः जहाँ सीमा नजिक पक्राउ परेका बालबालिका र अभिभावकलाई अलग गरी राख्ने व्यवस्था गरियो। यसले मानव अधिकारका दृष्टिले ठूलो आलोचना र विरोध भोग्यो।
अमेरिकी वातावरणीय नीतिमा पनि ट्रम्पले व्यापक परिवर्तन ल्याए। उनले ओबामा प्रशासनले लागू गरेका कडा वातावरणीय नियमहरूमा कटौती गरे र पेरिस जलवायु सम्झौता छोड्ने निर्णय गरे, जसले विश्वव्यापी जलवायु संरक्षण प्रयासमा चुनौती थप्यो।
उनको प्रशासनले तीन जना सुप्रीम कोर्ट न्यायाधीशहरू (Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh, Amy Coney Barrett) नियुक्त गर्यो। यी नियुक्तिहरूले अमेरिकी सर्वोच्च अदालतको सन्तुलनलाई परम्परागत रूपमा दायाँपन्थी झुकाव दिने मानिन्छ, जसले लामो समयसम्म न्यायिक निर्णयहरूमा प्रभाव पार्नेछ।
ट्रम्पको पहिलो कार्यकाल विवादास्पद भए तापनि समर्थकहरूमा लोकप्रिय थियो। उनले आर्थिक विकास, कर कटौती, र रोजगार सृजनामा जोड दिए। यद्यपि, उनका कदमहरूले अमेरिकाको सामाजिक एकता र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरूमा विभाजन ल्याएको पनि व्यापक आलोचना भयो।
डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल मुख्य रूपमा कोभिड-१९ महामारी र त्यसपश्चातको राजनीतिक विवादहरूले चिह्नित रह्यो। सन् २०२० को सुरुमा जब महामारी विश्वव्यापी रूपमा फैलिन थाल्यो, ट्रम्प प्रशासनले सुरुवाती रूपमा यसको गम्भीरतालाई कम आँक्ने प्रवृत्ति देखायो। उनले स्वास्थ्य अधिकारीहरू र वैज्ञानिक समुदायका सुझावहरूसँग कहिलेकाहीँ विरोधाभासपूर्ण बयान दिए, जसले जनतालाई भ्रमित तुल्यायो। उदाहरणका लागि, उनले सार्वजनिक रूपमा मास्क लगाउन नपर्ने वा भाइरस चाँडो हराउने आश्वासन दिँदा आलोचना झेल्नुपर्यो।
यसबीच, अमेरिकी कङ्ग्रेसले Coronavirus Aid, Relief, and Economic Security (CARES) Act को रूपमा परिचित ठूलो आर्थिक राहत प्याकेज पास गर्यो, जसले जनतालाई वित्तीय सहयोग, रोजगारी संरक्षण, र व्यवसायिक सहायता प्रदान गर्यो। ट्रम्प प्रशासनले यसमा केही सहकार्य गरे पनि, महामारी नियन्त्रणका रणनीतिहरूमा नेतृत्व र स्पष्टता आभावका कारण आलोचना भयो।
साथै, २०२० को राष्ट्रपति चुनावमा ट्रम्पले पुनः उम्मेदवारी दिए। चुनाव नजिकिदै गर्दा उनले मतपत्र प्रणालीमा धोखाधडी भएको दाबी गर्दै मत परिणामलाई अस्वीकार गर्ने र अदालतमार्फत नतिजा उल्ट्याउने प्रयास गरे। यद्यपि, उनको यी दावीहरूमा कुनै ठोस प्रमाण प्रस्तुत हुन सकेन र अमेरिकी न्यायालयहरूले यी दावीहरूलाई खारेज गर्यो।
तर, उनको समर्थकहरूले यो दाबीलाई विश्वास गरे र ६ जनवरी २०२१ मा संयुक्त राज्यको राजधानी वाशिङटन डीसीमा क्यापिटल भवनमा आक्रमण गरियो। ट्रम्पको भाषणपछि हजारौं समर्थकहरू क्यापिटल भवनमा प्रवेश गरे, जसले विधायिका कार्यलाई अस्थायी रूपमा रोकेको थियो। यो घटनाले अमेरिकी लोकतन्त्रलाई ठूलो धक्का पुर्यायो र ट्रम्पमाथि महाभियोग लगाउने प्रक्रिया सुरु भयो।
यो विवादास्पद अन्त्यले ट्रम्पको राजनीतिक छवि र अमेरिकी राष्ट्रिय एकतामा गहिरो विभाजन निम्त्यायो। उनको महामारी व्यवस्थापन र चुनावपश्चातको क्रियाकलापहरूले उनको नेतृत्वशैली र निर्णय क्षमता बारे तीव्र बहस उत्पन्न गर्यो।
डोनाल्ड ट्रम्पमाथि उनको राजनीतिक जीवनमा विभिन्न कानुनी मुद्दा र अभियोगहरू लगाइएका छन्, जसले अमेरिकी राजनीतिमा तीव्र विवाद र चर्चा उत्पन्न गरेका छन्। सन् २०१९ र २०२१ मा ट्रम्पमाथि दुई पटक इम्पिच्मेंट (महाभियोग) प्रक्रिया सुरु गरियो। पहिलो इम्पिच्मेंट २०१९ मा यूक्रेनसँगको सम्बन्धमा ट्रम्पले आफ्नो राजनीतिक प्रतिस्पर्धी जो बाइडनलाई क्षति पुर्याउन दबाब दिएको आरोपमा गरिएको थियो भने दोस्रो इम्पिच्मेंट २०२१ मा क्यापिटल भवनमा भएको हिंसात्मक आक्रमणको सन्दर्भमा ट्रम्पमाथि "उत्तेजना फैलाएको" आरोप लगाइयो। तर, दुवै महाभियोग मुद्दामा अमेरिकी सिनेटले ट्रम्पलाई निर्दोष ठहर गर्यो र उनी पदबाट हटाएन। त्यसपछि पनि ट्रम्पमाथि विभिन्न राज्य र संघीय तहमा कानुनी छानबिन र मुद्दाहरू चलिरहेका छन्। यीमध्ये मुख्य रूपमा दस्तावेज फर्जीवाड़ा सम्बन्धी मुद्दा, व्यवसायी धोखाधड़ी, जहाँ ट्रम्प संगठनमाथि आर्थिक विवरणहरूमा छल कपट गरेको आरोप छ, सेक्स सम्बन्धी मुद्दाहरू र निर्वाचन सम्बन्धी आरोपहरू पर्दछन्। विशेषगरी, जर्जिया राज्यमा ट्रम्प र उनका सहयोगीहरू विरुद्ध चलाइएको RICO (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act) मुद्दा अमेरिकी कानुनी इतिहासमा महत्वपूर्ण मानिन्छ, जसमा राज्य निर्वाचन प्रक्रियामा अवैध हस्तक्षेप र धोखाधड़ी गरेको आरोप छ। यस प्रकरणलाई हेर्ने न्यायाधीश फानी विलिसलाई विवादको कारण हटाइएको थियो, जसले मुद्दाको संवेदनशीलता र राजनीतिक प्रभावलाई झल्काउँछ। यी कानुनी प्रक्रियाहरूले ट्रम्पको राजनीतिक भविष्य र सार्वजनिक छवि दुबैमा ठूलो प्रभाव पार्ने सम्भावना छ, जहाँ उनका समर्थकहरूले यसलाई राजनीतिक बदला र नकारात्मक प्रचार मान्छन् भने विरोधीहरूले यसलाई कानुनी न्याय र लोकतन्त्रको संरक्षणको रूपमा लिन्छन्।
डोनाल्ड ट्रम्पले २०२४ को राष्ट्रपति चुनावमा पुनः निर्वाचित भई जनवरी २०, २०२५ मा आफ्नो दोस्रो कार्यकाल औपचारिक रूपमा सुरु गरेपछि अमेरिकी राजनीति र प्रशासनिक क्षेत्रमा ठूलो हलचल मच्चियो। दोस्रो कार्यकालको पहिलो दिनमै उनले जनवरी ६, २०२१ मा भएको क्यापिटल भवन आक्रमणमा संलग्न र दोषी ठहरिएका लगभग १५०० जनालाई क्षमादान दिए। यो कदम अमेरिकी समाज र राजनीतिमा गहिरो विवादको विषय बन्यो, जहाँ केहीले यसलाई कानुनी प्रक्रियामा हस्तक्षेप र न्यायको अवहेलना भएको आरोप लगाए भने समर्थकहरूले यसलाई राष्ट्रिय एकता र पुनर्निर्माणको पहलको रूपमा हेरिरहेका छन्।
यसैबीच, ट्रम्पले टेक्नोलोजी उद्यमी एलोन मस्कको नेतृत्वमा “DOGE टास्कफोर्स” गठन गरे, जसको प्राथमिक उद्देश्य संघीय सरकारको खर्चमा कटौती गर्नु, सरकारी निकायहरूमा सुधार ल्याउनु, र कर्मचारीहरूको पुनर्संरचना गर्नु थियो। यो टास्कफोर्सले सरकारी खर्चमा भारी कटौती गर्ने, बर्खास्ती र पुनःनिर्माणका कार्यहरू अघि बढाएको देखियो, जसले प्रशासनलाई बढी चुस्त, प्रभावकारी र कम खर्चिलो बनाउन खोजेको दाबी गरियो। तर यसको कारणले कर्मचारी र जनस्तरमा असन्तुष्टि पनि उत्पन्न भयो, किनभने कतिपयले यसलाई सरकारी सेवाहरूमा कटौती र कर्मचारी अधिकारको हननको रूपमा लिएका थिए।
अर्कोतर्फ, ट्रम्प प्रशासनमाथि न्याय विभागको सार्वजनिक अखण्डता इकाइ (Public Integrity Unit) को भूमिका कमजोर पार्ने, भ्रष्टाचार सम्बन्धी अनुसन्धानहरू बन्द गर्ने, र आलोचनात्मक भूमिका निर्वाह गर्ने कर्मचारीहरूलाई हटाउने जस्ता विवादास्पद कदमहरू चालिएको आरोप पनि लगाइयो। यी कार्यहरूले अमेरिकी न्याय प्रणालीको स्वतन्त्रता र निष्पक्षतामा प्रश्नचिन्ह खडा गरायो र नागरिक समाज, मानवअधिकार कार्यकर्ता तथा केही राजनेताहरूको कडा आलोचना तात्यो। यसको विरोधमा ठूला स्तरमा प्रदर्शन र आवाज उठे, जसले प्रशासन र जनमतबीचको खाडल गहिर्यायो।
तर, ट्रम्पका समर्थकहरू यी सबै कदमहरूलाई प्रशासनिक सुधार, भ्रष्टाचारमुक्ति, र सरकारी खर्चको प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि आवश्यक कदमका रूपमा देख्छन्। उनीहरूका अनुसार, यी कार्यहरूले लामो समयदेखि चलेका अनियमितता र सरकारी खर्चको दुरुपयोगलाई रोक्ने लक्ष्य राख्छन् र अमेरिकी सरकारलाई पुनः सशक्त र जिम्मेवार बनाउन सहयोग पुर्याउनेछन्।
यसरी, डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालले अमेरिकी प्रशासनिक संरचना र राजनीतिक परिवेशमा सुधारका प्रयास र तीव्र विवादहरू दुवैलाई एकसाथ अघि बढाएको छ। यसले अमेरिकी समाजमा विभाजन, असहमति र पुनःआशाको मिश्रित भावना उत्पन्न गराएको छ, जुन आगामी समयका लागि अमेरिकी राजनीति र सरकारको मार्गदर्शनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । सुदूरपश्चिम प्रदेश दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख भए पनि उत्पादित दूधको ठूलो हिस्सा अझै औपचारिक बजार प्रणालीमा जोडिन सकेको छैन। प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डका अनुसार सुदूरपश्चिममा वार्षिक ३ लाख ५६ हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी दूध उत्पादन हुने गरेको छ, जसमा कैलाली र कञ्चनपुरको योगदान ५२ प्रतिशत छ।तथ्याङ्कअनुसार प्रदेशमा दैनिक
