देवेन्द्र दाहाल

देवेन्द्र दाहाल एक प्रतिष्ठित नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) अर्थात् नेकपा एमालेका सक्रिय नेता हुन्। उनको राजनीतिक सक्रियता, अनुभव र नेतृत्व क्षमताले उनी नेपाली राजनीतिक वृत्तमा प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित भएका छन्। उनी पार्टीको विभिन्न तहमा काम गर्दै आएको लामो समयपछि राष्ट्रिय स्तरमा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्न पुगेका छन्।

हाल देवेन्द्र दाहाल नेपालको संघीय सरकारमा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रीको रूपमा कार्यरत छन्। यो जिम्मेवारी उनले २०२४ को जुलाई १५ मा ग्रहण गरेका थिए। यस मन्त्रालयको नेतृत्व सम्हाल्नु अत्यन्त चुनौतीपूर्ण मानिन्छ किनभने यो मन्त्रालय मुलुकको संरचनागत विकास, यातायात प्रणाली, र पूर्वाधार विस्तारका लागि निर्णायक मानिन्छ। यस्तो अवस्थामा उनको अनुभव, दूरदृष्टि र पार्टी नेतृत्वप्रतिको प्रतिबद्धता महत्वपूर्ण बनिन्छ।

उनको कार्यशैली, राष्ट्रप्रतिको समर्पण र व्यावहारिक सोचका कारण देवेन्द्र दाहालले यो पद सम्हाल्नेबित्तिकै मुलुकको पूर्वाधार निर्माणको गतिमा थप सक्रियता देखाएका छन्। भौतिक विकास र यातायातका संरचनात्मक योजनामा उनले पारदर्शिता, दिगोपन, र द्रुत कार्यान्वयनलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएका छन्। यसले जनतामा विश्वास र आशा पैदा गराएको छ।

राजनीतिक यात्रा र संसदीय सहभागिता

देवेन्द्र दाहालको राजनीतिक यात्रा पार्टीगत संलग्नतासँगै विकास हुँदै आएको छ। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) भित्र लामो समयदेखि आवद्ध रहँदै संगठनात्मक कार्य, नीतिगत बहस तथा जनस्तरमा राजनीतिक क्रियाकलापमा संलग्न हुँदै आएका छन्। उनका विचार, अनुशासन र पार्टी नीतिप्रति निष्ठाको कारण पार्टी भित्र उनी एक सक्षम नेता मानिन्छन्।

सन् २०२० मा भएको राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा उनले कोशी प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गर्दै विजय हासिल गरेका थिए। यो जित केवल व्यक्तिगत नभई पार्टीका लागि पनि रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिएको थियो। २०२० को मार्च ४ बाट उनले राष्ट्रिय सभाको सदस्यको रूपमा औपचारिक रूपले जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। राष्ट्रिय सभामा उनी सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै विधेयक निर्माण, नीति बहस तथा क्षेत्रगत प्रतिनिधित्वमा अग्रसर बनेका छन्।

उनको संसदीय भूमिकाले संसदभित्र बहस, छलफल र सार्वजनिक चासोका मुद्दाहरूमा आवाज उठाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। उनी संसदमा नीतिगत सुझाब र तर्कका आधारमा बोल्ने दक्ष नेताका रूपमा परिचित छन्। राष्ट्रिय स्तरका विषयहरूमा उनी सधैं विकासमुखी सोच, समावेशिता र सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखेर प्रस्तुत हुने गरेका छन्।

संसदीय दल नेतृत्व र पार्टी जिम्मेवारी

सन् २०२२ को २६ डिसेम्बरमा देवेन्द्र दाहाललाई राष्ट्रिय सभामा नेकपा एमाले संसदीय दलको नेता नियुक्त गरियो। यो पद अत्यन्तै जिम्मेवारीपूर्ण र विश्वासको परिचायक मानिन्छ, जसले संसदमा दलको विचार, रणनीति र प्रस्तुतीकरणको नेतृत्व गर्नुपर्छ। यस्तो पदमा उनको नियुक्तिले पार्टीले उनमा देखाएको विश्वासको प्रमाण दिन्छ।

पार्टीको संसदीय दलको नेतृत्व सम्हालेपछि उनले संसदभित्र नीति निर्माण, दलको विचार अभिव्यक्ति, र सरकारको आलोचनात्मक समर्थन वा मार्गनिर्देशनमा केन्द्रित भूमिका खेलेका छन्। संसदमा विधेयकमाथि बहस, प्रश्नोत्तर र बजेट छलफलमा उनको प्रस्तुति सजग र तथ्यमा आधारित देखिएको छ। उनले पार्टीको धारणा स्पष्ट रूपमा राख्न सधैं अग्रसरता देखाएका छन्।

पछि सन् २०२४ को मार्च ४ मा उनी पुनः सत्ता पक्षको संसदीय दलको नेता नियुक्त भए। यसले पार्टीको निरन्तर विश्वास र नेतृत्व क्षमताप्रतिको पुनर्मूल्यांकनको पुष्टि गर्छ। सत्ता पक्षका नेताको रूपमा उनले संसदमा विधेयक अघि सार्ने, विधि–नियम पालना गराउने र सरकारको नीति कार्यान्वयनमा सहयोग पुर्‍याउने जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएका छन्।

मन्त्री पदमा कार्यभार र उद्देश्यहरू

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रीको रूपमा देवेन्द्र दाहालले देशको पूर्वाधार विकासमा गति ल्याउने प्रयासलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। उनले पद सम्हालेदेखि नै मन्त्रालयअन्तर्गतका सबै रणनीतिक परियोजनाको पुनरवलोकन गर्दै कार्यान्वयनलाई तीव्रता दिने नीति लिएका छन्। यो मन्त्रालय सडकमार्ग, सुरुङ मार्ग, रेल्वे र शहरी योजनासम्मको विविध दायरा समेट्ने भएकाले यसको नेतृत्व अत्यन्त संवेदनशील छ।

उनले प्रधानमन्त्रीको नीति र सरकारको समग्र दृष्टिकोणअनुसार विकास परियोजनामा पारदर्शिता, समयमै सम्पन्नता र जनउत्तरदायी योजना निर्माणलाई अघि सारेका छन्। विशेषतः तेह्र–मधेश एक्सप्रेसवे अन्तर्गत धेद्रे सुरुङ, सिद्धबाबा सुरुङ तथा नागढुंगा सुरुङ मार्ग जस्ता ठूला परियोजनाहरूको प्रगति व्यवस्थापनमा उनले सक्रियता देखाएका छन्। यी योजनाले राष्ट्रिय यातायात प्रणालीलाई आधुनिक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

मन्त्रीको रूपमा उनले सार्वजनिक निर्माणमा गुणस्तर, समयपालना, र बजेटको यथोचित प्रयोगलाई सुनिश्चित गर्न प्राविधिक तथा प्रशासनिक संयन्त्र सुदृढ बनाउने अभियान थालेका छन्। सडक सञ्जाल विस्तारसँगै शहरी पूर्वाधारको दीर्घकालीन योजना निर्माण र स्मार्ट यातायात अवधारणाको थालनी गर्नु उनको प्राथमिकतामा पर्छ। यसले भविष्यको नेपाल निर्माणमा योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

शिक्षा र व्यक्तिगत पृष्ठभूमि

देवेन्द्र दाहाल शैक्षिक पृष्ठभूमिमा पनि सक्षम व्यक्ति हुन्। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्दै अर्थशास्त्र विषयमा आफ्नो ज्ञान विस्तार गरेका थिए। आर्थिक विषयमा गहिरो समझ भएकै कारण उनी पूर्वाधार विकास, बजेट निर्माण, र आर्थिक नीति सम्बन्धी सरकारी निर्णयमा प्रभावकारी भुमिका खेल्न सफल भएका छन्।

उनको जन्म १९५८ सेप्टेम्बर १ मा नेपालमा भएको हो। पारिवारिक पृष्ठभूमिमा उनका पिता अमर बहादुर दाहाल र माता मन्दरा देव दाहाल थिए। उनी संस्कार र मूल्यमा आधारित पारिवारिक वातावरणमा हुर्किएका थिए जसले उनलाई सार्वजनिक जीवनमा इमानदारी, धैर्यता र सेवा भाव विकास गर्न प्रेरित गर्‍यो। बाल्यकालदेखि नै समाजप्रति संवेदनशील रहेर उनले सेवा प्रवृत्ति अपनाएका थिए।

उनकी श्रीमती डिला माया कार्की (दाहाल) हुन् र उनीहरू दुई सन्तानका अभिभावक हुन्। पारिवारिक जीवनमा स्थिरता र सहमतिका साथ उनले सार्वजनिक जिम्मेवारीमा सन्तुलन कायम राखेका छन्। उनले पारिवारिक मुल्यलाई कायम राख्दै राष्ट्रिय सेवा समर्पित गरेका छन्, जुन उनीभित्रको जिम्मेवार नागरिकको प्रतिबिम्ब हो।

कार्यशैली र सार्वजनिक प्रतिबद्धता

देवेन्द्र दाहालको कार्यशैली व्यावसायिक, दूरदर्शी र प्रभावकारी मानिन्छ। उनले नेतृत्व सम्हालेका निकायहरूमा सुशासन, पारदर्शिता र जनउत्तरदायिता सुदृढ गर्न गहिरो ध्यान दिएका छन्। कर्मचारीहरूसँग सहकार्यमा विश्वास राख्दै उनले संस्थागत क्षमताको वृद्धिमा जोड दिएका छन्। उनले नीति निर्माणमा वैज्ञानिक सोच, तथ्यपरक विश्लेषण र व्यवहारिक कार्यान्वयनलाई प्राथमिकता दिने शैली अपनाएका छन्।

उनको सार्वजनिक प्रतिबद्धता समाज र राष्ट्रप्रतिको समर्पणमा प्रष्ट देखिन्छ। उनले नागरिक अधिकार, पूर्वाधार सुविधा र सामाजिक न्यायलाई समुचित रूपमा सम्बोधन गर्न नीति, बजेट र योजनाहरूमा प्राथमिकता दिने प्रयास गरेका छन्। सार्वजनिक सेवा क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीहरूलाई कानुनी अधिकार प्रयोग गर्न प्रेरित गर्नु र प्रणालीमा इमानदारी कायम गराउनु उनको उद्देश्य हो।

विकास कार्यको गति, सरकारी सेवामा सुधार, र जनताको विश्वास प्राप्त गर्न उनले विभिन्न सुधारात्मक उपायहरू अघि सारेका छन्। सेवा प्रवाहमा ढिलासुस्ती हटाउन उनले डिजिटाइजेसन, अनुगमन प्रणाली, र सार्वजनिक सहभागिता बढाउने नीतिहरू अघि सारेका छन्। यसरी देवेन्द्र दाहाल केवल एक मन्त्री मात्र नभई एक परिवर्तनशील नेतृत्वका रूपमा उदाएका छन्।

काठमाडौं । सुदूरपश्चिम प्रदेश दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख भए पनि उत्पादित दूधको ठूलो हिस्सा अझै औपचारिक बजार प्रणालीमा जोडिन सकेको छैन। प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डका अनुसार सुदूरपश्चिममा वार्षिक ३ लाख ५६ हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी दूध उत्पादन हुने गरेको छ, जसमा कैलाली र कञ्चनपुरको योगदान ५२ प्रतिशत छ।तथ्याङ्कअनुसार प्रदेशमा दैनिक

सामग्रीको तालिका