देउमाई नगरपालिका
देउमाई नेपालको मिची क्षेत्रको इलाम जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो, जुन पूर्वी विकास क्षेत्रअन्तर्गत पर्दछ। यो नयाँ नगरपालिका २ डिसेम्बर २०१४ मा दुईवटा अवस्थित गाउँ, मङ्गलबारे र धुसेनी, मिलाएर स्थापना गरिएको हो। नगरपालिका कार्यालय पुरानो मङ्गलबारे गाउँ विकास समितिको कार्यालयमै रहेको छ। देउमाईको गठनले यहाँका बासिन्दाहरूसँगको सेवा पहुँचमा सुधार ल्याएको छ र विकासका थुप्रै अवसरहरूको शुरुआत गरेको छ। यस नगरपालिकाले कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य र पूर्वाधारका क्षेत्रमा विकासको गति तिव्र बनाएको छ र यसको भौगोलिक स्थिति तथा सांस्कृतिक विविधता स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ।
भौगोलिक अवस्था देउमाई नगरपालिका इलाम जिल्लाको मिची क्षेत्रको पूर्वी भागमा अवस्थित छ। यो नगरपालिका पर्वतीय भेगमा पर्ने भएकाले यहाँको भूगोल प्रमुख रूपमा पहाडी र उचाइमा फैलिएको छ। देउमाईको भू-आकृति मिश्रित प्रकारको छ, जहाँ हरियाली जंगल, उपत्यका, डाँडाकाँडा र तलाउहरूको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ।
देउमाई समुद्र सतहबाट करीव १००० मिटरको उचाइमा स्थित छ। यहाँको मौसम समशीतोष्ण रहेकोले, गर्मीमा केही तातो भए पनि जाडो मौसम चिसो र रमाइलो हुन्छ। कृषि र आवागमनका लागि यहाँको पहाडी भूभाग केही चुनौतीपूर्ण भए पनि यहाँका कृषकहरूले यस भौगोलिक संरचनालाई आफ्नो फाइदामा रूपान्तरण गर्न सफल भएका छन्।
यो नगरपालिका प्रमुख रूपमा मङ्गलबारे र धुसेनी गाउँको मिलनबाट बनेको हो र यो क्षेत्र स्थानीय जीवनस्तर र सांस्कृतिक विविधताको दृष्टिले पनि निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। देउमाईलाई घेरेको प्राकृतिक वातावरण र यसको रणनीतिक स्थानले यहाँको सामाजिक र आर्थिक जीवनलाई ठूलो हदसम्म प्रभावित गरेको छ।
पर्यटनको दृष्टिले, देउमाई नगरपालिका हालको समयमा एक प्रमुख आकर्षक गन्तव्यको रूपमा विकसित हुँदै आएको छ। यसको अनोखा प्राकृतिक सौन्दर्य, समृद्ध सांस्कृतिक विविधता, र ऐतिहासिक स्थलहरूको समावेशले यहाँको पर्यटनलाई विशेष बनाएको छ। देउमाई र यसको आसपासका क्षेत्रहरूमा घुम्न लायक धेरै स्थलहरू छन्, जसले पर्यटकीय आकर्षणको नयाँ सम्भावनाहरू प्रस्तुत गरेको छ। यी स्थलहरूले न केवल स्थानीय पर्यटकहरू, बरु अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूलाई पनि आकर्षित गर्ने क्षमता राख्दछन्।
देउमाईका प्रमुख पर्यटकीय आकर्षणहरूको बीचमा हिमाली दृश्य एक महत्त्वपूर्ण विशेषता हो। यहाँबाट नजिकैको कञ्चनजङ्घा पर्वत श्रृंखलाको मनमोहक दृश्य हेर्न सकिन्छ, जसले साहसिक र प्राकृतिक सौन्दर्यको प्रेमीहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यस क्षेत्रको वातावरणीय विविधता पनि पर्यटकलाई यहाँका प्राकृतिक वनजंगल, ताल, नदी र खुला ठाउँहरूमा रमाइलो गर्न आकर्षित गर्छ। यस्ता स्थलहरूले देउमाईको पर्यटकीय सम्भावनालाई थप उजागर गर्दै, यसलाई एक प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बनाउने बाटो खोलिरहेका छन्।
साथै, देउमाईको सांस्कृतिक जीवनशैली पनि एक प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण हो। यहाँका विभिन्न जातजातिहरू—जस्तै राई, लिम्बु, गुरुङ, र अन्य समुदायहरूले आफ्ना परम्परा, भाषा, कला, नाचगान, र परिकारहरू जस्ता सांस्कृतिक धरोहरलाई जोगाएर राखेका छन्। यी सांस्कृतिक अनुभवहरूले पर्यटकलाई यहाँको असल जीवनशैली र सांस्कृतिक धरोहरको बारेमा नजिकबाट बुझ्न र अनुभव गर्न मौका दिन्छ। यस्ता सांस्कृतिक कार्यक्रम र परम्पराहरू पर्यटकका लागि निकै आकर्षक बनाउँछन्।
त्यसैगरी, देउमाईमा आयोजीत पारंपरिक मेलाहरू र जात्रा पनि पर्यटकीय दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण छन्। यहाँका गाउँका विभिन्न स्थानमा आयोजित हुने मेला र धार्मिक कार्यक्रमहरूले यहाँको सांस्कृतिक जीवन र परम्परालाई प्रकट गर्ने अवसर दिन्छ। यी अवसरहरूले स्थानीय समुदायको एकता र सांस्कृतिक गतिविधिहरूलाई प्रदर्शित गर्छ र पर्यटकलाई नयाँ अनुभव र संस्कृतिको आनंद लिन उत्साहित गर्छ।
देउमाईको पर्यटन क्षेत्र अझै पूर्ण रूपमा विकसित भएको छैन। यहाँको पूर्वाधारको सुधार र प्रवर्द्धनका लागि थप काम गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। विशेषगरी सडक मार्गको मर्मत, होटल र गाइड सेवाहरूको विकास र पर्यटनको राम्रो विपणन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। यदि यी क्षेत्रहरूमा सुधार ल्याइन्छ भने, देउमाईले भविष्यमा पर्यटनका क्षेत्रमा एक प्रमुख गन्तव्यको रूपमा स्थापित हुने सम्भावना राख्दछ।
शिक्षा र स्वास्थ्य देउमाई नगरपालिका को सामाजिक र आर्थिक विकासका अनिवार्य पक्षहरू हुन्, जसले स्थानीय बासिन्दाहरूको जीवनस्तरलाई सुधार्न, समुदायको समग्र उत्थान गर्न, र भविष्यको लागि स्थिर र सशक्त आधार तयार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउँछन्। यी दुई क्षेत्रहरूले मात्र जनस्वास्थ्य र सशक्त शिक्षा प्रणालीमा सुधार ल्याउने होइन, तर यसले देउमाईका नागरिकहरूको समृद्धिको दिशामा ठूलो योगदान पुर्याएको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा, देउमाई नगरपालिका धेरै प्रगति गरेको छ। यहाँका विद्यालयहरूले आधुनिक शिक्षा पद्धतिका आधारमा विद्यार्थिहरूसम्म गुणस्तरीय शिक्षा पुर्याउनका लागि निरन्तर प्रयास गरिरहेका छन्। सरकारी र निजी विद्यालयहरूको राम्रो मिश्रणले स्थानिय समुदायको शिक्षा स्तरमा सुधार ल्याएको छ। पहाडी क्षेत्रका कारण हुने भौगोलिक कठिनाइहरूको बाबजुद, देउमाईका विद्यालयहरूले बालबालिकाहरूलाई आधारभूत शिक्षा, साथै उच्च शिक्षा प्रदान गर्ने काममा महत्वपूर्ण भूमिका निभाइरहेका छन्। यस क्षेत्रका विद्यार्थीहरूलाई काठमाडौँ र अन्य प्रमुख शहरहरूमा उच्च शिक्षा प्राप्त गर्ने अवसर प्रदान गरिन्छ, जसले भविष्यमा यहाँका युवा पुस्तालाई विभिन्न पेशागत र व्यावसायिक क्षेत्रमा दक्ष बनाउँछ। शिक्षा प्रणालीको सुधारले समग्र समाजको दिगो विकास र समृद्धिका लागि एक मजबूत आधार तयार गरेको छ।
स्वास्थ्यको क्षेत्रमा पनि देउमाईमा उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। यहाँका स्वास्थ्य केन्द्रहरू, प्राइवेट क्लिनिकहरू, र अस्पतालहरूले आधारभूत स्वास्थ्य सेवाहरू उपलब्ध गराइरहेका छन्। सरकारी स्वास्थ्य सेवाहरूले सामान्य उपचारदेखि लिएर प्रसूति, सर्जरी र आपतकालीन सेवासम्मका स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने कार्य गरेका छन्, जसले स्थानिय बासिन्दाहरूको स्वास्थ्य सेवामा पहुँचलाई सुधार गरेको छ। साथै, यहाँको स्वास्थ्य जागरूकता र स्वच्छता अभियानले समुदायलाई स्वस्थ जीवन यापनको महत्व बुझाउने र बढावा दिने कार्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ। विभिन्न गैरसरकारी संस्थाहरूले समुदायमा स्वास्थ्य शिक्षा र सहयोग पुर्याउँदै, स्थानिय स्वास्थ्यको स्तरलाई सुधार्नेमा योगदान पुर्याइरहेका छन्।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा अझै केही सुधारको आवश्यकता देखिन्छ। यहाँका बासिन्दाहरूलाई उच्चस्तरीय उपचारको आवश्यकता परेमा बाहिरी शहरहरूमा जानुपर्ने बाध्यता छ, जसले गर्दा यात्रा गर्दा अतिरिक्त समय र खर्च लाग्छ। त्यस्तै, केही स्थानमा स्वास्थ्य उपकरण र सेवाहरूको अभावले गर्दा उपचारमा चुनौती उत्पन्न भइरहेको छ।
शिक्षा र स्वास्थ्य देउमाई नगरपालिका को समग्र विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेका छन्। यी क्षेत्रहरूको सुधारले यहाँका नागरिकहरूको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउन र समग्र समाजको उत्थान गर्न मद्दत पुर्याएको छ। यद्यपि, यी क्षेत्रहरूमा अझ सुधार र नवीनतम उपायहरूको कार्यान्वयनले देउमाईलाई एक समृद्ध, स्वस्थ र प्रगतिशील समाजको रूपमा अघि बढ्न सक्षम बनाउने छ।
देउमाई नगरपालिका को आर्थिक व्यवसायहरू स्थानीय अर्थतन्त्रको मुख्य आधार रहेका छन्, जसमा प्रमुख रूपमा कृषि, व्यापार, पशुपालन, र पर्यटन क्षेत्रहरूको मिश्रण रहेको छ। यी क्षेत्रहरूले प्राचीनकालदेखि नै यहाँका बासिन्दाहरूको जीविकोपार्जनको प्रमुख स्रोतको रूपमा काम गर्दै आएका छन् र पछिल्ला वर्षहरूमा यी क्षेत्रहरूको सुधार र विकासले देउमाईको समग्र आर्थिक अवस्थामा सकारात्मक प्रभाव पुर्याएको छ।
कृषि देउमाईका बासिन्दाहरूको प्रमुख व्यवसाय हो। यहाँको भौगोलिक स्थिति पहाडी क्षेत्रको भएकाले, कृषकहरूले विविध प्रकारका बालीहरू जस्तै चिउँडो, मकै, आलु, गहुँ, दलहन, सागसब्जी, र फलफूल उत्पादन गर्छन्। यद्यपि, कृषि व्यवसायमा आधुनिक प्रविधिको अभाव र परम्परागत खेतीका कारण उत्पादनमा केही सीमितता रहेका छन्, त्यसैले कृषिमा सुधार र आधुनिक प्रविधिको प्रयोगले उत्पादन र आम्दानीमा वृद्धि ल्याउन सम्भावनाहरू छन्।
व्यापार पनि यहाँको अर्थतन्त्रको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। देउमाईका स्थानीय बजारहरू र पसलहरू व्यापारका केन्द्र बनेका छन्, जहाँ कृषि उत्पादन र अन्य आवश्यक उपभोक्ता सामग्रीहरूको आदानप्रदान हुन्छ। बजार र पसलहरूले व्यापारिक गतिविधिहरूलाई प्रोत्साहित गर्छन् र नयाँ व्यवसायहरूको विकासमा मद्दत पुर्याउँछन्। यसले यहाँका स्थानिय जनतालाई रोजगारीका अवसरहरू पनि सिर्जना गरेको छ र यस क्षेत्रको आर्थिक वृद्धिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
पशुपालन पनि देउमाईका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण व्यवसाय हो। यहाँका धेरै परिवारहरूले गोरु, बाख्रा, कुखुरा, याक जस्ता पशुपालन उत्पादनमा संलग्न छन्, जसले उनीहरूको आम्दानीको एक प्रमुख स्रोतको रूपमा काम गर्छ। यद्यपि, पशुपालन क्षेत्रमा अझै सुधारको आवश्यकता रहेको छ, विशेष गरी पशुको व्यवस्थापन र तिनका उत्पादनको व्यापारिकरणमा। यदि यस क्षेत्रमा सुधार र व्यवस्थापनको स्तर बढाइन्छ भने, यसले कृषकहरूको आयमा उल्लेखनीय वृद्धि ल्याउन सक्छ।
पर्यटन देउमाईको अर्को उदीयमान आर्थिक क्षेत्र हो, विशेषगरी यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्य र हिमाली दृश्यावलोकनका कारण। कञ्चनजङ्घा पर्वत र अन्य हिमालहरूको दृश्यले पर्यटकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको छ। यद्यपि, पर्यटन क्षेत्र अझै पूर्ण रूपमा विकसित भइनसकेको भए पनि, यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता, र हिमाली दृश्यावलोकनले यहाँलाई एक महत्त्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्य बनाएको छ। पर्यटन पूर्वाधारको सुधार र प्रवर्द्धनका लागि काम गर्नुपर्ने आवश्यकता छ, जसले आगामी दिनहरूमा देउमाईको पर्यटन उद्योगलाई गति दिन सक्छ।
देउमाईका प्रमुख आर्थिक व्यवसायहरू कृषि, व्यापार, पशुपालन र पर्यटन हुन्, जसले स्थानीय अर्थतन्त्रको मजबूतीका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्। यद्यपि, यी क्षेत्रहरूमा अझ सुधार र प्रविधिको प्रयोगलाई प्राथमिकता दिइन्छ भने, देउमाई आर्थिक रूपले आत्मनिर्भर र समृद्ध समाज बन्न सक्षम हुनेछ।
यातायात देउमाई नगरपालिका को समग्र विकास र यहाँका बासिन्दाहरूको जीवनस्तरमा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउँछ। यातायातको पूर्वाधारको अवस्थाले देउमाईको सामाजिक र आर्थिक गतिविधिहरूमा ठूलो प्रभाव पार्दछ, जसको सुधारले क्षेत्रको समृद्धिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ। देउमाई नगरपालिका पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित रहेको कारण यातायातका लागि केही चुनौतीहरू छन्, विशेष गरी पहाडी सडकहरूको अवस्था र यातायात सेवाको सीमितता। यद्यपि, पछिल्ला वर्षहरूमा यहाँको यातायात पूर्वाधारमा सुधारका प्रयासहरू भएका छन् र यसले नागरिकहरूको आवागमन र व्यापारिक गतिविधिहरूलाई सहज बनाएको छ।
यहाँको प्रमुख यातायात मार्गहरू मुख्यतः सडक मार्गहरूमा आधारित छन्। पहाडी भूभागका कारण सडकका केहि खण्डहरू साँघुरो र अनियमित छन्, जसले यात्रा गर्दा समय र ऊर्जा खर्चको समस्या निम्त्याउँछ। यद्यपि, देउमाई नगरपालिका र यसको आसपासका इलाम र कञ्चनजङ्घा जस्ता प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्रहरूसँग जडान राख्नका लागि सडक मार्गको महत्त्व अत्यधिक छ। यी क्षेत्रहरूमा पर्यटकहरूको आवागमनलाई सहज बनाउनका लागि मार्गहरूको मर्मत र विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
सार्वजनिक यातायात सेवाहरूको रूपमा बस र जिप सेवाहरू प्रचलित छन्, जसले देउमाईलाई नजिकका नगरहरू र जिल्लासँग जडान बनाउँछन्। यद्यपि, सार्वजनिक यातायात सेवा पर्याप्त र व्यवस्थित छैन, र यात्रीहरूलाई गाडीको पहुँच र सही समयमै सेवा नपाउनुका कारण केही असुविधा भोग्नुपर्छ। अझै सुधारका लागि यातायात व्यवस्थामा अधिक ध्यान दिनु आवश्यक छ।
देउमाईको यातायात सेवा र सडक पूर्वाधारमा सुधारका लागि विभिन्न योजनाहरू लागू गर्नुपर्नेछ। यसका लागि सडकको मर्मत, विस्तार, र सार्वजनिक यातायात सेवाको दायरा बढाउन आवश्यक छ। यसका अतिरिक्त, पर्यटकीय गतिविधिहरूको प्रोत्साहनका लागि यातायात सेवामा सुधारले व्यापारिक सम्पर्कहरूलाई बलियो बनाउने, पर्यटकहरूको आगमनलाई आकर्षित गर्ने र यहाँका बासिन्दाहरूको जीवनस्तरलाई सुधार गर्ने अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
देउमाई नगरपालिका मा यातायातको उचित व्यवस्थापन र सुधारले समग्र क्षेत्रको सामाजिक र आर्थिक समृद्धिमा ठूलो भूमिका खेल्नेछ। यातायातको राम्रो अवस्था क्षेत्रको समग्र विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ र भविष्यमा देउमाईलाई एक गतिशील र समृद्ध क्षेत्रको रूपमा स्थापित गर्नेछ।
सामाजिक र आर्थिक अवस्था देउमाई नगरपालिका का समग्र विकास र यहाँका बासिन्दाहरूको जीवनस्तरमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउँछन्। देउमाईको सामाजिक र आर्थिक अवस्था अहिले विकासको प्रक्रियामा रहेको छ, जसले यहाँका बासिन्दाहरूका लागि नयाँ अवसरहरू र सुधारका प्रयासहरू सिर्जना गरेको छ। यो नगरपालिका एक बहुसांस्कृतिक र बहुजातीय क्षेत्र हो, जहाँ विभिन्न जातजातिहरू जस्तै राई, लिम्बु, गुरुङ, माघी, मगर र अन्य समुदायका मानिसहरूको बसोबास छ। यस्ता जातीय विविधता र सांस्कृतिक धरोहरले देउमाईको सामाजिक संरचनामा प्रगति र समृद्धि ल्याएको छ। यी जातजातिहरूले आफ्नो भाषा, कला, संस्कृतिहरू, नाचगान र परम्पराहरूलाई संरक्षण गर्दै यहाँको सांस्कृतिक जीवनलाई थप समृद्ध बनाएका छन्। तथापि, परम्परागत सोच र सामाजिक असमानताका कारण महिलाहरू र अन्य सामाजिक रूपमा पिछडिएका वर्गहरू अझै चुनौतीहरूको सामना गरिरहेका छन्, जसले समान अवसर र अधिकार प्राप्त गर्न कठिनाई पुर्याउँछ।
देउमाईमा शिक्षा र जागरूकता स्तर सुधार हुँदै गएको छ। यहाँका शिक्षा संस्थाहरूले आधुनिक शिक्षा पद्धति लागू गर्दै गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्दै आएका छन्। यसले महिलाहरू र युवाहरूलाई समग्र समाजमा समान अवसर प्रदान गर्न मद्दत पुर्याएको छ। सामाजिक समरसता र एकताको भावना यहाँका गाउँमा प्रबल छ। स्थानिय मेलाहरू, जात्रा र सामूहिक कार्यहरूले समुदायमा सहयोग र सामूहिक एकता प्रवर्द्धन गरेका छन्। यसले देउमाईको सामाजिक संरचनालाई बलियो बनाउँदै यहाँका बासिन्दाहरूको जीवनस्तर सुधारमा योगदान पुर्याएको छ।
आर्थिक दृष्टिकोणमा, देउमाईको अर्थतन्त्र प्रमुखत: कृषि, पशुपालन, व्यापार र पर्यटनमा निर्भर गर्दछ। कृषि यहाँका बासिन्दाहरूको मुख्य व्यवसाय हो र पहाडी क्षेत्रका कारण कृषकहरूले विभिन्न प्रकारका बाली उत्पादन गर्दछन्। यद्यपि, परम्परागत कृषि पद्धति र आधुनिक प्रविधिको अभावले उत्पादनमा सीमितता ल्याएको छ। कृषि उत्पादनमा सुधार ल्याउन आधुनिक प्रविधिको प्रयोग र नयाँ योजनाहरूको कार्यान्वयन आवश्यक छ। व्यापार पनि यहाँको अर्को महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो। देउमाईका स्थानीय बजारहरूमा कृषिजन्य सामग्री र उपभोक्ता वस्तुहरूको व्यापार हुँदै आएको छ, जसले स्थानीय बासिन्दाहरूका लागि रोजगारीका अवसर सिर्जना गरेको छ।
पशुपालन यहाँका समुदायहरूको अर्को प्रमुख व्यवसाय हो। गोरु, बाख्रा, कुखुरा र याक पालन यहाँका परिवारहरूको आयको एक महत्वपूर्ण स्रोत बनेका छन्। यस क्षेत्रमा सुधारका लागि व्यवस्थापन र उत्पादनको व्यावासिकरणमा ध्यान दिइरहेको छ, जसले कृषकहरूको आयमा वृद्धि ल्याउन सक्छ। पर्यटनको क्षेत्र पनि देउमाईको आर्थिक विकासका लागि एउटा नयाँ र महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो। कञ्चनजङ्घा पर्वत र हिमाली दृश्यहरूको आकर्षणले यहाँको पर्यटन सम्भावनालाई वृद्धिदिएको छ। यद्यपि, यहाँको पर्यटन पूर्वाधार अझै पूर्ण रूपमा विकसित भइसकेको छैन, र यस क्षेत्रमा सुधारका लागि सडक मार्ग, होटल, यातायात सेवामा विकास आवश्यक छ।
समग्रमा, देउमाई नगरपालिका सामाजिक र आर्थिक दृष्टिकोणमा विकासको प्रक्रियामा छ। यहाँका विभिन्न जातीय समुदायहरूको एकता, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा सुधार, र व्यापारिक अवसरहरूको वृद्धि गरेर देउमाईलाई एक समृद्ध र आत्मनिर्भर क्षेत्रको रूपमा अघि बढाउन मद्दत मिल्न सक्छ। यद्यपि, केही चुनौतिहरू जस्तै परम्परागत कृषि पद्धति, प्रविधिको कमी, र सामाजिक असमानता अझै कायम छन्, जसलाई समाधान गर्न उचित योजना र व्यवस्थापनका साथ, देउमाई समृद्धिको मार्गमा अघि बढ्न सक्छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान र मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका पदाधिकारीबीच आज काठमाडौँमा क्षमता विकास र अनुसन्धान सहकार्यका विषयमा छलफल भएको छ। छलफलमा विद्यार्थी संलग्नता, विज्ञसूची निर्माण र प्रतिष्ठानका अध्ययनहरूका लागि क्षेत्रीय 'आउटपोस्ट' (Regional Outpost) को अवधारणालगायतका विषयमा कुराकानी भएको थियो।छलफलमा प्रतिष्ठानका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मणप्रसाद भट्टराई, वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ताहरू तथा विश्वविद्यालयका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय
