काठमाडौं । सरकारले सार्वजनिक सवारीसाधनको नयाँ दर्ता रोकेको दुई महिना बितिसक्दा पनि खुलाउने छाँटकाँट नदेखाएपछि अटोमोबाइल र यातायात व्यवसायी अन्योलमा परेका छन्। गत जेठ ७ गतेदेखि देशभर सार्वजनिक सवारीको दर्ता स्थगित गरिएको छ, जसका कारण आगामी दसैँ–तिहारका लागि आवश्यक नयाँ बस र ट्रकको बजारमा अभाव हुन सक्ने देखिएको छ।सामान्यतया विदेशबाट
आरजु राणा देउवा
आरजु राणा देउवा
आरजु राणा देउवा नेपाली राजनीतिज्ञ र समाजसेवी हुन्। उहाँ नेपाली कांग्रेस पार्टीसँग सम्बद्ध एक प्रमुख नेता र नेपालको राजनीति मा सक्रिय व्यक्तित्वका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ। आरजु राणा देउवा पार्टीको उच्च पदमा रहेर नेपालको समग्र विकास र समावेशी समाजको लागि काम गर्दै आउनुभएको छ।
उहाँ नेपाली महिलाको अधिकार, समानता, र सशक्तीकरणका पक्षमा पनि सक्रिय छिन्। आरजु राणा देउवाले नेपाली समाजमा समावेशी विकास र महिलाका हक अधिकार सुनिश्चित गर्नका लागि विभिन्न पहलहरू र योजनाहरू सञ्चालन गरेको छ।
व्यक्तिगत जीवन
अर्जु राणा देउवा नेपालको राजनीति तथा समाजसेवामा प्रभावशाली उपस्थिति राख्ने एक प्रमुख नेतृ हुनुहुन्छ। उहाँ नेपाली कांग्रेस पार्टीकी वरिष्ठ नेतृ हुनुका साथै पाँच पटकसम्म नेपालको प्रधानमन्त्री भएका शेरबहादुर देउवाका पत्नी पनि हुनुहुन्छ। लामो समयदेखि राजनीतिमा सक्रिय रहँदै उहाँ महिला सशक्तीकरण, सामाजिक न्याय, शिक्षा सुधार, र मानव अधिकार प्रवर्द्धन मा योगदान दिँदै आउनुभएको छ।
जन्म र पारिवारिक पृष्ठभूमि
✔ अर्जु राणा देउवाको जन्म नेपालको एक प्रतिष्ठित र प्रभावशाली परिवारमा भएको हो।
✔ उहाँको परिवार शैक्षिक, राजनीतिक, र सामाजिक रूपमा अग्रसर रहेको पाइन्छ।
✔ उहाँ बाल्यकालदेखि नै सामाजिक सेवामा रुचि राख्ने व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो, जसले उहाँलाई राजनीतिमा लाग्न प्रेरित गर्यो।
वैवाहिक जीवन
✔ अर्जु राणा देउवाको विवाह नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँग भएको हो।
✔ विवाहपछि पनि उहाँले आफ्नो राजनीतिक पहिचान स्वतन्त्र रूपमा स्थापित गर्न सफल हुनुभयो।
✔ उहाँ राजनीतिक, सामाजिक, र मानवीय कार्यहरूमा पति शेरबहादुर देउवासँग सहकार्य गर्दै आउनुभएको छ।
✔ देउवा परिवारसँग राजनीतिक अनुभव आदान-प्रदान गर्दै, नेपालको विकासका लागि योगदान गर्ने संकल्प राख्दै उहाँ अगाडि बढ्दै आउनुभएको छ।
शिक्षा र रुचि
✔ अर्जु राणा देउवाले नेपाल र विदेशमा उच्च शिक्षा हासिल गर्नुभएको बताइन्छ।
✔ उहाँ एक शिक्षित, दूरदर्शी, र समाज परिवर्तनमा विश्वास राख्ने नेतृ हुनुहुन्छ।
✔ उहाँलाई समाजसेवा, महिला सशक्तीकरण, र मानव अधिकारका विषयहरूमा गहिरो चासो रहेको छ।
✔ उहाँ विशेष गरी महिला शिक्षाको प्रवर्द्धन तथा युवाहरूलाई नेतृत्व विकास गर्न प्रेरित गर्ने अभियानहरूमा सक्रिय हुनुहुन्छ।
समाजसेवा र महिलाका अधिकारमा योगदान
अर्जु राणा देउवा महिला सशक्तीकरण, शिक्षा, स्वास्थ्य, र उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि विभिन्न परियोजनाहरूमा संलग्न हुनुहुन्छ।
✔ महिला समानता र समावेशी विकास – नेपाली महिलाहरूको सामाजिक, आर्थिक, र राजनीतिक सशक्तीकरण गर्न उहाँले विभिन्न कार्यक्रमहरू अघि बढाउनुभएको छ।
✔ महिला नेतृत्व प्रवर्द्धन – नेपालमा महिलाहरूको राजनीतिक सहभागिता बढाउने अभियानमा उहाँ सक्रिय हुनुहुन्छ।
✔ बालिका शिक्षा र स्वास्थ्यमा योगदान – नेपालका विभिन्न ठाउँमा महिला र बालबालिकाको शिक्षा र स्वास्थ्य सुधार गर्न उहाँले पहल लिइरहनुभएको छ।
✔ लैंगिक समानताको वकालत – नेपालको राजनीतिक वृत्तमा महिलाको भूमिका बढाउन तथा समान अवसर सुनिश्चित गर्न उहाँ निरन्तर आवाज उठाउँदै आउनुभएको छ।
वर्तमान जीवनशैली
अर्जु राणा देउवा नेपाली कांग्रेस पार्टीभित्र उच्च तहको भूमिका निर्वाह गरिरहनुभएको छ।
✔ राजनीतिक सक्रियता – नेपाली कांग्रेस भित्र रहँदै, उहाँ समाजका विभिन्न क्षेत्रका सुधारका लागि कार्यरत हुनुहुन्छ।
✔ समाजसेवा र जनकल्याण कार्यमा संलग्नता – उहाँले विभिन्न मानवीय, सामाजिक, र शैक्षिक परियोजनाहरूमा योगदान दिँदै आउनुभएको छ।
✔ महिला अधिकार र सशक्तीकरणमा निरन्तरता – उहाँ नेपालमा महिला सशक्तीकरणका लागि दृढ इच्छाशक्ति राख्ने नेतृ हुनुहुन्छ।
✔ युवा नेतृत्व विकास – उहाँ युवाहरूलाई राजनीतिमा सहभागिता जनाउने वातावरण बनाउन प्रेरित गर्दै आउनुभएको छ।
राजनीतिक यात्रा
आरजु राणा देउवा नेपाली राजनीतिमा एक प्रभावशाली नेतृको रूपमा उभिनुभएको छ। नेपाली कांग्रेस पार्टीमा आबद्ध भएर, उहाँले महिला सशक्तीकरण, शिक्षा, स्वास्थ्य, मानव अधिकार, र परराष्ट्र सम्बन्धका क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभएको छ। परराष्ट्रमन्त्रीका रूपमा उहाँको हालको भूमिका नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरू सुदृढ गर्ने दिशामा केन्द्रित रहेको छ।
प्रारम्भिक राजनीतिक यात्रा
आरजु राणा देउवाको राजनीतिक यात्रा समाजसेवा हुँदै औपचारिक रूपमा नेपाली कांग्रेस पार्टीमा प्रवेशसँगै अघि बढेको हो।
नेपाली कांग्रेस पार्टीमा प्रवेश
आरजु राणा देउवा पारिवारिक रूपमा राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट आएकी थिइनन्। तर, नेपालको राजनीतिक र सामाजिक सुधारप्रति उहाँको चासो सानै उमेरदेखि थियो। समाजसेवामा सक्रिय हुँदै, उहाँले नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गर्नुभयो। नेपाली कांग्रेसभित्र उहाँले महिला, शिक्षा, स्वास्थ्य, र परराष्ट्र सम्बन्धका विषयमा काम गर्ने अवसर पाउनुभयो।
महिला अधिकार र सामाजिक अभियन्ताको रूपमा सक्रियता
राजनीति प्रवेश गर्नु अघि नै आरजु राणा देउवा सामाजिक अभियन्ताका रूपमा सक्रिय थिइन्। उहाँले महिला अधिकार, मातृ स्वास्थ्य, र सामाजिक न्यायका मुद्दाहरूमा काम गर्नुभएको छ।
- सेफ मदरहुड नेटवर्क स्थापना (१९९६): मातृ स्वास्थ्य सुधारका लागि उहाँले ‘सेफ मदरहुड नेटवर्क’ नामक संस्था स्थापना गर्नुभयो। यो संस्थाले नेपालमा मातृ मृत्युदर कम गर्ने तथा सुरक्षित प्रसूति सेवाहरूलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्य राख्थ्यो।
- महिला सशक्तीकरणमा भूमिका: महिला हिंसा न्यूनीकरण, महिला शिक्षामा पहुँच, तथा आर्थिक सशक्तीकरणका कार्यक्रमहरूमा संलग्न हुँदै उहाँले नीति निर्माण तहसम्म आवाज उठाउनुभयो।
संविधानसभा सदस्य (२००८ - २०१२)
२०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट समानुपातिक तर्फबाट संविधानसभा सदस्यका रूपमा उहाँ निर्वाचित हुनुभयो।
- संविधान निर्माणमा योगदान: संविधान निर्माणको क्रममा उहाँले विशेष गरी महिला अधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य, र लैंगिक समानताको विषयमा सक्रिय रूपमा बहस गर्नुभयो।
- महिला प्रतिनिधित्वको पैरवी: संविधानमा महिलाका लागि ३३% आरक्षण सुनिश्चित गर्न उहाँको महत्वपूर्ण भूमिका रह्यो।
- नयाँ नेपाल निर्माणमा सहभागिता: उहाँले संविधानसभामा समावेशी लोकतन्त्रको आवश्यकताका बारेमा बलियो धारणा राख्नुभयो।
संसदीय राजनीति र महत्वपूर्ण भूमिकाहरू
२०६४ को संविधानसभाको अनुभव बटुलेपछि आरजु राणा देउवाले संसदीय राजनीतिमा सक्रिय रूपमा अगाडि बढ्ने निर्णय गर्नुभयो।
प्रतिनिधिसभा सदस्य (२०१७ - हालसम्म)
२०७४ सालको आम निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएसँगै उहाँ संसदीय राजनीतिमा सक्रिय हुनुभयो।
- महिला तथा बालबालिकासम्बन्धी कानुन निर्माणमा योगदान: बाल विवाह रोकथाम, महिला हिंसा विरुद्धका कानुनी सुधारहरू, तथा लैंगिक समानताको विषयमा उहाँले महत्वपूर्ण विधेयकहरू प्रस्तुत गर्नुभयो।
- शिक्षा सुधार अभियान: नेपालको शिक्षा प्रणालीलाई आधुनिक बनाउने लक्ष्यका साथ उहाँले नीति निर्माणमा विशेष ध्यान दिनुभएको छ।
नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य (२०२१ - हालसम्म)
नेपाली कांग्रेसको १४औं महाधिवेशनमा उहाँ केन्द्रीय सदस्यका रूपमा निर्वाचित हुनुभयो।
- नेतृत्व विकासमा भूमिका: उहाँले नेपाली कांग्रेसभित्र महिला नेतृत्वलाई बलियो बनाउन निरन्तर काम गरिरहनुभएको छ।
- नीति निर्माण र रणनीतिक निर्णयमा संलग्नता: पार्टीको समग्र रणनीति निर्माणमा उहाँको भूमिका महत्त्वपूर्ण छ।
संसदीय समितिहरूमा सक्रियता
- परराष्ट्र सम्बन्ध समिति: नेपालका कूटनीतिक सम्बन्धहरूलाई मजबुत बनाउन उहाँले विभिन्न संसदीय समितिमा रहेर काम गर्नुभएको छ।
- महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक समिति: लैंगिक समानता, महिला सशक्तीकरण, र बालबालिकाका अधिकारका क्षेत्रमा उहाँले सशक्त पैरवी गर्नुभएको छ।
परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा भूमिका (२०२४ - हालसम्म)
२०८० माघ १ (जनवरी १५, २०२४) मा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्मा परराष्ट्रमन्त्रीको रूपमा उहाँले पदभार ग्रहण गर्नुभयो।
नेपालको परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा नियुक्ति
- नेपालको कूटनीतिक सम्बन्ध सुधार गर्ने लक्ष्यका साथ उहाँले यो पद सम्हाल्नुभएको छ।
- नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सशक्त रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गर्दै आउनुभएको छ।
नेपालको कूटनीतिक सम्बन्ध सुदृढ गर्ने प्रयास
- भारत, चीन लगायत अन्य मित्र राष्ट्रहरूसँग समन्वय गर्दै नेपाललाई आर्थिक तथा कूटनीतिक रूपमा मजबुत बनाउने प्रयास गरिरहनुभएको छ।
- अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको उपस्थिति बलियो बनाउने रणनीति अपनाउँदै आउनुभएको छ।
महिला नेतृत्वमा नयाँ उदाहरण
- नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयको नेतृत्व गर्ने पहिलो प्रभावशाली महिलामध्ये एक बन्नुभएको छ।
- नेपालमा महिला सशक्तीकरणका लागि नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गर्दै आउनुभएको छ।
नेपाली कांग्रेस भित्रको भूमिका
आरजु राणा देउवा नेपाली कांग्रेसभित्र एक प्रभावशाली नेतृका रूपमा स्थापित भएकी छिन्।
नेपाली कांग्रेस भित्र महिला नेतृको पहिचान
- पार्टी भित्र महिलाहरूको सशक्तीकरणका लागि उहाँले सक्रिय भूमिका खेलिरहनुभएको छ।
- महिला नेताहरूलाई उच्च तहमा पु¥याउने अभियानमा उहाँले अग्रसरता लिनुभएको छ।
महिला आरक्षण र समावेशी राजनीतिको पक्षमा वकालत
- नेपाली राजनीतिमा महिला सहभागिता बढाउने अभियानमा उहाँको महत्वपूर्ण योगदान छ।
- समावेशी लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउन उहाँले निरन्तर पहल गरिरहनुभएको छ।
नेपाली कांग्रेसको नीति निर्माणमा योगदान
- पार्टीको रणनीति र नीति निर्माणमा संलग्न रहनुभएको छ।
- पार्टीको संगठनात्मक सुदृढीकरणमा उहाँको योगदान रहँदै आएको छ।
भविष्यका सम्भावित योजनाहरू
नेपाली कांग्रेसभित्र उच्च नेतृत्वमा दाबी
- नेपाली कांग्रेसको शीर्ष नेतृत्वमा पुग्ने सम्भावना छ।
- पार्टीको नीति निर्माणमा अझ बढी प्रभावशाली बन्ने प्रयास गरिरहनुभएको छ।
नेपालको परराष्ट्र नीति अझ बलियो बनाउने लक्ष्य
- नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सशक्त रूपमा उभ्याउने लक्ष्य राख्नुभएको छ।
- आर्थिक कूटनीति, लगानी वृद्धि, तथा व्यापार प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकता दिने योजना रहेको छ।
महिला सशक्तीकरणलाई अझ सुदृढ बनाउने लक्ष्य
- नेपाली महिलाहरूलाई राजनीतिमा अझ बढी संलग्न गराउने योजनामा लागिपर्नुभएको छ।
- महिला नेतृत्वलाई सशक्त बनाउन नयाँ कार्यक्रमहरू ल्याउने तयारी भइरहेको छ।
राजनीतिक पार्टी
आरजु राणा देउवा नेपाली कांग्रेस पार्टीकी एक प्रभावशाली नेतृ हुन्। उहाँ लामो समयदेखि राजनीति तथा समाजसेवामा सक्रिय रहँदै आउनुभएको छ। नेपाली कांग्रेस पार्टीभित्र महिला नेतृको पहिचान स्थापित गर्ने, महिला अधिकारको पैरवी गर्ने, र पार्टीको नीति निर्माणमा योगदान दिने काममा उहाँको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।
नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश र प्रारम्भिक सक्रियता
आरजु राणा देउवाले नेपाली कांग्रेस पार्टीमार्फत राजनीतिक यात्रा सुरू गर्नुभएको हो। उहाँले राजनीतिमा प्रवेश गर्नु अघि नै समाजसेवा, शिक्षा, स्वास्थ्य, महिला अधिकार, र मानव अधिकारको क्षेत्रमा योगदान दिइरहनुभएको थियो। उहाँ १९९६ मा ‘सेफ मदरहुड नेटवर्क’ नामक संस्था स्थापना गरी मातृ स्वास्थ्य र प्रजनन अधिकार प्रवर्द्धनमा सक्रिय रहनुभएको थियो।
२०६४ सालमा उहाँ संविधानसभा सदस्य (२००८-२०१२) को रूपमा चयन हुनुभयो। संविधान निर्माण प्रक्रियामा उहाँले महिला अधिकार, स्वास्थ्य नीति, र शिक्षा सुधारका विषयमा विशेष रूपमा ध्यान दिनुभयो।
संसदीय राजनीति र नेतृत्व भूमिका
२०७४ सालको आम निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भई उहाँले औपचारिक रूपमा संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गर्नुभयो।
महत्त्वपूर्ण राजनीतिक भूमिकाहरू:
✔ प्रतिनिधिसभा सदस्य (२०१७ - हालसम्म):
– संसदीय समितिहरूमा संलग्न रही नीति निर्माणमा योगदान दिनुभएको छ।
– महिला सशक्तीकरण, मानव अधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य, तथा परराष्ट्र सम्बन्धका विषयमा सक्रियता देखाउनुभएको छ।
✔ नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य (२०२१ - हालसम्म):
– १४औं महाधिवेशनमा नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्यका रूपमा निर्वाचित।
– पार्टीको रणनीति निर्माण, नीति विकास, तथा समावेशी लोकतन्त्र प्रवर्द्धनका लागि काम गर्दै आउनुभएको छ।
✔ महिला र बालबालिका अधिकारका पैरवीकर्ता:
– महिला हिंसा उन्मूलन, महिला स्वास्थ्य सेवा सुधार, तथा शिक्षा प्रवर्द्धनका पक्षमा निरन्तर वकालत।
– महिला आरक्षण र समावेशी नीति निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका।
परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा भूमिका (२०२४ - हालसम्म)
२०८० माघ १ (जनवरी १५, २०२४) मा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ को मन्त्रिमण्डलमा नेपालको परराष्ट्र मन्त्री नियुक्त हुनुभयो।
✔ कूटनीतिक सम्बन्ध सुदृढ गर्ने प्रयास:
– नेपाल-भारत, नेपाल-चीन सम्बन्ध सुदृढ पार्न विभिन्न पहलहरू गर्दै आउनुभएको छ।
– अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाललाई प्रभावशाली रूपमा प्रस्तुत गर्न लागि परिरहनुभएको छ।
– नेपालका परराष्ट्र नीति, व्यापारिक साझेदारी, र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरूलाई सन्तुलित बनाउन ध्यान दिनुभएको छ।
✔ महिला नेतृत्वको सशक्त उदाहरण:
– परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा नियुक्त भएर उहाँले नेपालको राजनीतिमा महिला नेतृत्वको महत्त्व स्थापित गर्नुभएको छ।
– नेपालको पहिलो महिला परराष्ट्र मन्त्रीहरूमध्ये एक हुनुभएको छ।
नेपाली कांग्रेस भित्रको योगदान र भविष्यका योजना
✔ महिला नेतृको पहिचान स्थापना:
– नेपाली कांग्रेसभित्र महिला नेतृत्वलाई स्थापित गर्ने क्रममा उहाँले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ।
– महिलाहरूको समान सहभागिता सुनिश्चित गर्न निरन्तर पहल गर्दै आउनुभएको छ।
✔ पार्टीको नीति निर्माणमा योगदान:
– समावेशी लोकतन्त्र, महिला समानता, र शिक्षा सुधारका नीति निर्माणमा संलग्न।
– पार्टीको रणनीति तथा राष्ट्रिय विकास योजनाहरूमा नेतृत्व भूमिका।
✔ भविष्यका सम्भावित योजनाहरू:
– नेपाली कांग्रेसभित्र उच्च नेतृत्वमा पुग्ने सम्भावना।
– नेपालको परराष्ट्र नीति अझ सशक्त बनाउने दीर्घकालीन योजना।
– महिला सशक्तीकरण र समावेशी विकासलाई अझ सुदृढ गर्ने लक्ष्य।
पछिल्लो जीवन
डा. आरजु राणा देउवा नेपाली कांग्रेसकी वरिष्ठ नेतृ हुनुहुन्छ। उहाँ नेपालकै प्रभावशाली महिला नेतृहरूमध्ये एक हुनुहुन्छ, जसले शिक्षा, स्वास्थ्य, महिला सशक्तीकरण, मानव अधिकार, तथा परराष्ट्र सम्बन्धका क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभएको छ। हाल उहाँ नेपालको परराष्ट्र मन्त्री को रूपमा कार्यरत हुनुहुन्छ।
प्रारम्भिक राजनीतिक यात्रा र योगदान
डा. आरजु राणा देउवा प्रारम्भमा समाजसेवी को रूपमा सक्रिय हुनुहुन्थ्यो। उहाँले महिला सशक्तीकरण तथा स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधार ल्याउने उद्देश्यले सन् १९९६ मा Safe Motherhood Network Federation Nepal नामक संस्था स्थापना गर्नुभयो। यस संस्थाले नेपालको मातृ स्वास्थ्य र प्रजनन स्वास्थ्य सुधार गर्न धेरै काम गरेको छ।
२०६४ को संविधानसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट समानुपातिक सांसद चयन भएपछि, उहाँले विधायिकामा महिला स्वास्थ्य, शिक्षा सुधार, र मानव अधिकारका मुद्दाहरू उठाउनु भयो। त्यसपछि, २०७४ सालको आम निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभा सदस्य को रूपमा निर्वाचित हुँदै संसदीय राजनीतिमा प्रभावशाली भूमिका खेल्दै आउनुभएको छ।
महिला सशक्तीकरण र सामाजिक अभियन्ता
- महिला हिंसा विरुद्धको अभियान: घरेलु हिंसा, बालविवाह, तथा महिला शोषण विरुद्ध कानुनी सुधारका लागि पहल।
- स्वास्थ्य सुधार: मातृ मृत्युदर कम गर्न सुरक्षित मातृत्वसम्बन्धी कार्यक्रमहरू।
- शिक्षा अभियान: ग्रामीण क्षेत्रका बालिकाहरूको शिक्षा सुधारका लागि नीतिगत पहल।
परराष्ट्रमन्त्रीको रूपमा भूमिका
२०८० माघ १ (जनवरी १५, २०२४) मा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्मा परराष्ट्रमन्त्री को रूपमा नियुक्त भएपछि, उहाँले नेपालको परराष्ट्र सम्बन्धलाई मजबुत बनाउन विभिन्न महत्वपूर्ण कूटनीतिक पहलहरू गर्नुभएको छ।
प्रमुख उपलब्धिहरू:
नेपाल-भारत सम्बन्ध सुधार प्रयास
- छिमेकी भारतसँग आर्थिक तथा व्यापारिक साझेदारी मजबुत पार्ने प्रयास।
- सीमा विवाद समाधान गर्न नयाँ संवाद प्रक्रिया अगाडि बढाउने पहल।
- विद्युत व्यापार (नेपालबाट भारतलाई बिजुली निर्यात) तथा पूर्वाधार परियोजनामा भारतसँग सम्झौता।
नेपाल-चीन सम्बन्ध सुदृढीकरण
- चीनसँग यातायात तथा व्यापारिक सहकार्य विस्तार गर्ने कूटनीतिक पहल।
- Belt and Road Initiative (BRI) अन्तर्गत नेपालका पूर्वाधार विकास परियोजनाहरूमा लगानी वृद्धि गर्ने प्रयास।
अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता
- नेपाललाई SAARC, BIMSTEC, UN, Non-Aligned Movement जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा प्रभावकारी बनाउने प्रयास।
- नेपालका हितका विषयहरू अन्तर्राष्ट्रिय तहमा पुर्याउन विश्वका ठूला मुलुकहरूसँग सम्बन्ध सुधार गर्न सक्रिय पहल।
नेपाली कांग्रेसमा नेतृत्व र भुमिका
नेपाली कांग्रेसमा डा. आरजु राणा देउवा १४औं महाधिवेशन (२०२१) मा केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित हुनुभयो। उहाँले पार्टीभित्र महिला नेतृहरूको उपस्थितिलाई अझ मजबुत बनाउने तथा महिला आरक्षण, समावेशी लोकतन्त्र, र समान प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने पक्षमा वकालत गर्दै आउनुभएको छ।
- नेपाली कांग्रेस नीति निर्माणमा योगदान
- विदेश नीति निर्माण तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सुधारमा नीति निर्माणको नेतृत्व।
- शिक्षा, स्वास्थ्य, तथा महिला अधिकारमा आधारित नीतिहरू तयार पार्न सक्रिय भूमिका।
भविष्यका योजनाहरू
डा. आरजु राणा देउवा नेपालको परराष्ट्र नीतिलाई अझ बलियो बनाउने लक्ष्यसहित अगाडि बढ्दै हुनुहुन्छ।
नेपालको कूटनीतिक सम्बन्धलाई उच्च स्तरमा पुर्याउने
- नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक मञ्चहरूमा अझ प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने।
- विश्वका विकसित राष्ट्रहरूसँग नेपालका सम्बन्धहरू मजबुत पार्ने।
महिला सशक्तीकरण अभियानलाई निरन्तरता दिने
- महिलाहरूको आर्थिक, शैक्षिक, तथा राजनीतिक सशक्तीकरणका लागि कानुनी सुधार तथा नीति निर्माण।
- ग्रामीण भेगका महिलाहरूको पहुँच सुधारका लागि सामाजिक परियोजनाहरू सञ्चालन गर्ने।
आर्थिक तथा व्यापार नीति सुधार
- नेपाललाई दक्षिण एसियाली व्यापारिक केन्द्र बनाउने लक्ष्य।
- विदेशी लगानी तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका लागि कूटनीतिक पहल।
प्रतिष्ठान
आरजु राणा देउवाले "Safe Motherhood Network Federation (SMNF)" नामक संस्था स्थापना गर्नुभएको छ। यो संस्था मातृ स्वास्थ्य, प्रजनन अधिकार, महिला सशक्तीकरण, र लैंगिक समानताका क्षेत्रमा काम गर्छ। SMNF नेपालको विभिन्न भागहरूमा गर्भवती महिलाहरूको स्वास्थ्य सेवा, सुरक्षित सुत्केरी सेवा, तथा महिलाहरूका अधिकारका लागि अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ।
यस संस्थामार्फत डा. राणा देउवाले विशेष रूपमा ग्रामीण क्षेत्रका महिलाहरूलाई स्वास्थ्य, शिक्षा, र आत्मनिर्भर बनाउनका लागि कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आउनुभएको छ। साथै, उहाँले अन्य सामाजिक संस्थाहरूसँग मिलेर महिला हिंसा न्यूनीकरण, मानव अधिकार प्रवर्द्धन, तथा नीति निर्माणमा योगदान पुर्याउँदै आउनुभएको छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
मुख्य समाचार
Loading footer...