सिता एयरलाइन्स

सिता एयरलाइन्स नेपालमा सञ्चालन हुने एक घरेलु वायुसेवा प्रदायक हो, जसले मुख्यतया देशका दुर्गम तथा हिमाली क्षेत्रहरूमा हवाई सेवा प्रदान गर्छ। यसको मुख्य कार्यालय राजधानी काठमाण्डौको सिनामंगलमा रहेको छ र प्रमुख हब त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो। सिता एयरलाइन्सको उद्देश्य नेपालका दुर्गम तथा ग्रामीण क्षेत्रहरूलाई राजधानी र अन्य शहरी केन्द्रहरूसँग हवाई मार्गद्वारा जोड्नु हो। यो एयरलाइन्स विशेषगरी साना तथा छोटो रनवे भएका विमानस्थलहरूमा उडान गर्न सक्ने क्षमतायुक्त डोर्नियर २२८ विमान प्रयोग गर्छ, जसले कठिन भूगोलमा पनि सहज र सुरक्षित सेवा दिन सक्छ। छोटो दूरीको आन्तरिक उडानमा केन्द्रित यो कम्पनी नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा नभए पनि देशको हवाई पूर्वाधार विकासमा यसको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।

इतिहास र प्रारम्भिक अवस्था

सिता एयरलाइन्सको स्थापना सन् २००० मा गरिएको भए पनि नेपालमा रहेको राजनीतिक अस्थिरता र सुरक्षाको अभावका कारण कम्पनीले ३ वर्षसम्म व्यावसायिक सेवा सुरु गर्न सकेन। सन् २००३ मा पहिलो पटक एकवटा डोर्नियर २२८ विमानमार्फत उडान सुरु गरियो। यही वर्षमा दोस्रो विमान पनि थपियो। प्रारम्भिक चरणमा सीमित गन्तव्यहरूसम्म मात्र सेवा दिइए पनि, समयसँगै कम्पनीले आफ्नो गन्तव्य र सेवा दायरा विस्तार गर्दै गयो। तर, सन् २०१४ मा नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले सुरक्षा मापदण्ड नपुगेको कारण सिता एयरलाइन्सलाई यात्रु सेवा बन्द गर्न निर्देशन दिएको थियो। त्यस अवधिमा सिता एयरले केवल कार्गो सेवा सञ्चालन गर्‍यो। सन् २०१६ मा कम्पनीलाई पुनः यात्रु सेवा सुरु गर्ने अनुमति दिइयो। यही वर्षमा सिता एयरलाइन्स बिराटनगरस्थित अग्रवाल समूहलाई NPR ५५ करोडमा बिक्री गरिएको थियो, जसपछि व्यवस्थापनमा पनि सुधार ल्याइएको थियो।

सेवा क्षेत्र र गन्तव्यहरू

सिता एयरलाइन्सले नेपालका दुर्गम र पहुँच नपुगेका ग्रामीण भेगहरूमा उडान सेवा सञ्चालन गर्छ। यसको गन्तव्यहरूमा काठमाण्डौ, पोखरा, नेपालगञ्ज, सिमिकोट, जुम्ला, लुक्ला, रारा (ताल्चा), फाप्लु, जुपाल (डोल्पा), मनथली, र तिनपहरका मौसमी विमानस्थलहरू समावेश छन्। यसले केही गन्तव्यहरूमा सिजनअनुसार मात्र उडान सञ्चालन गर्छ, जस्तै – मनथली, फाप्लु, र तुम्लिङटार। केही अघिका गन्तव्यहरूजस्तै – जनकपुर, चौरजहारी, चेनपुर, र धनगढीमा हाल सेवा बन्द गरिएको छ। दुर्गम क्षेत्रहरूमा काम गर्ने NGO/INGO, सरकारी कर्मचारी, पर्यटक र स्थानीय जनताको लागि यो सेवा अत्यन्त आवश्यक र भरपर्दो मानिन्छ।

जहाजको फ्लीट

सिता एयरलाइन्सले सानो फ्लीट सञ्चालन गर्छ जसमा हाल ४ वटा डोर्नियर २२८ विमानहरू छन्। यी विमानहरू विशेषगरी छोटो रनवे भएका, उच्च उचाइमा रहेका, वा कठिन मौसम अवस्थामा रहेको विमानस्थलहरूका लागि डिजाइन गरिएको हुन्छन्। प्रत्येक डोर्नियर २२८ विमानमा १९ यात्रु अटाउने क्षमता हुन्छ। यी विमानहरू नेपालको पहाडी र हिमाली क्षेत्रको लागि उपयुक्त छन् किनकि तिनीहरू छरितो टेकअफ र ल्याण्डिङ गर्न सक्ने क्षमता राख्छन्। सिता एयरलाइन्सले आफ्ना विमानहरूको नियमित मर्मत तथा सुरक्षा परीक्षण गर्ने व्यवस्था राखेको छ, जसले यात्रु सुरक्षामा सहयोग पुर्‍याउँछ।

दुर्घटना र सुरक्षा अवस्था

सिता एयरलाइन्सको इतिहासमा केही दुःखद दुर्घटनाहरू पनि रहेका छन्। सबैभन्दा गम्भीर घटना सन् २०१२ को हो, जब त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट लुक्ला जान लागेको फ्लाइट ६०१ विमान उडानपछि केही मिनेटमै दुर्घटनाग्रस्त भयो। यस दुर्घटनामा १६ यात्रु र ३ जना चालक दलका सदस्यसहित १९ जनाको ज्यान गएको थियो। अनुसन्धान अनुसार, विमानको कुल भार अधिकतम उडान तौलभन्दा बढी भएको पाइयो। यसबाहेक, २००४ मा लुक्ला विमानस्थलमा र २०१३ मा सिमिकोटमा डोर्नियर २२८ विमानले दुर्घटना व्यहोरेका थिए। यी घटनाहरूले सुरक्षा व्यवस्थामा कडा निगरानीको आवश्यकता देखाएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा सिता एयरलाइन्सले सुरक्षा सुधारमा ध्यान दिँदै प्राविधिक र मानव स्रोत तालिममा लगानी गरिरहेको छ।

चुनौतिहरू र भविष्य

सिता एयरलाइन्सको सबैभन्दा ठूलो चुनौती सीमित स्रोत, पुराना विमानहरू, कठिन भौगोलिक अवस्था, र मौसमको अनिश्चितता हो। यी सबैले नियमित सेवा सञ्चालनमा कठिनाइ उत्पन्न गर्छ। साथै, सुरक्षा मापदण्ड पुरा गर्नुपर्ने दबाव, प्रतिस्पर्धी एयरलाइन्सहरूको उपस्थितिले पनि सिता एयरलाई थप दवावमा ल्याएको छ। तथापि, सिता एयरलाइन्सले भविष्यमा आफ्नो सेवा दायरा विस्तार गर्ने, विमानहरूलाई आधुनिक बनाउने, र डिजिटल प्रविधि प्रयोग गरेर टिकटिङ प्रणाली र ग्राहक सेवा सुधार गर्ने योजना बनाएको छ। यस्तो प्रयासले कम्पनीलाई दिगो रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने र यात्रुहरूको विश्वास जित्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

निष्कर्ष

सिता एयरलाइन्सले नेपालका दूरदराजका क्षेत्रमा हवाई पहुँच विस्तार गर्दै स्थानीय जनताको जीवनशैलीमा सकारात्मक प्रभाव पुर्‍याएको छ। जटिल भौगोलिक र मौसमीय अवस्थाहरूका बावजुद, कम्पनीले निरन्तर सेवा दिँदै आएको छ, जसले देशको आन्तरिक हवाई यातायातमा यसको विशेष योगदान देखिन्छ। सुरक्षा, प्राविधिक सुदृढीकरण र सेवा गुणस्तरमा सुधार गर्दै जाने हो भने सिता एयरलाइन्स नेपालका आन्तरिक उडानमा अझै भरपर्दो, सुरक्षित र लोकप्रिय सेवा प्रदायक बन्ने सम्भावना छ।

काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले

सामग्रीको तालिका