शक्ति समूह
शक्ति समूह विश्वकै पहिलो मानव बेचबिखन विरोधी संस्था हो, जुन स्वयं मानव बेचबिखनबाट उद्धार भएकी महिलाहरूले स्थापना गरेका हुन्। सन् १९९६ मा नेपालको सन्दर्भमा यसको स्थापना भएको हो, जसको उद्देश्य मानव बेचबिखन रोकथाम, पीडितहरूको संरक्षण, पुनःस्थापना, र जीवित बाँचेकाहरूको सशक्तीकरणमा केन्द्रित छ। शक्ति समूहले यस क्षेत्रमा एक आदर्श मोडेल प्रस्तुत गरेको छ, जहाँ पीडित महिलाहरू स्वयं नेतृत्वको भूमिकामा उत्रन्छन् र आफ्नो पीडालाई समाज परिवर्तनको शक्तिमा परिणत गर्छन्।
संस्थाको मुख्य कार्यक्षेत्रमा गाउँगाउँमा सचेतना फैलाउने, जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान गर्ने, उद्धार र पुनःस्थापना कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, र जीवित बाँचेकाहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउने कार्यक्रमहरू समावेश छन्। यसले पीडित महिलाहरूको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने मात्र होइन, समुदायलाई पनि मानव बेचबिखन र लैङ्गिक हिंसाबारे जागरूक बनाउँछ।
शक्ति समूहले आफ्नो सुरुवाती दिनदेखि नै “आफ्नो पीडाबाट शक्ति खोज्ने” सिद्धान्तलाई आत्मसात् गरेको छ। संस्थाको नाम ‘शक्ति समूह’ नै यसको दर्शन झल्काउँछ, जसले पीडितहरूको जीवनमा सम्मान र स्वतन्त्रता पुनःस्थापना गर्ने उद्देश्य राख्दछ। यसको कामले पीडित महिलाहरूलाई सामाजिक, आर्थिक र मानसिक रूपमा सक्षम बनाउन केन्द्रित छ।
शक्ति समूहको जन्म १९९६ मा भारतको मुम्बईस्थित वेश्यालयमा भएको प्रहरी छापामारीपछि उद्धार भएका नेपाली महिलाहरूबाट भएको थियो। उक्त घटनामा १०० भन्दा बढी नेपाली महिला र किशोरी उद्धार गरिएका थिए। तर, नेपाल सरकारले सुरुवाती चरणमा उनीहरूलाई स्वीकृति दिएन र पुनःस्थापना केन्द्रहरूमा अपमानजनक व्यवहार भयो। यस परिस्थितिले उनीहरूलाई आफ्नो भविष्य आफैंको हातमा लिन प्रेरित गर्यो।
उद्धार भएका १५ जना महिलाहरूले मिलेर शक्ति समूहको स्थापना गरे। संस्थाका संस्थापकहरूमा सुनीता दनुवार, राधिका श्रेष्ठ लगायत अग्रणी महिला रहे। उनीहरूले आफ्ना अनुभव र पीडालाई सकारात्मक शक्ति बनाउँदै समाजमा समान अधिकार र न्याय सुनिश्चित गर्ने अभियान सुरु गरे।
शक्ति समूहको प्रारम्भिक दिनहरू कठिनाइपूर्ण थिए। स्रोत र वित्तीय सीमितताका बावजुद संस्थाले उद्धार, पुनःस्थापना र सुरक्षा कार्यक्रम निरन्तर सञ्चालन गर्यो। यसले समाजमा चेतना फैलाउन, पीडित महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउन, र मानव बेचबिखन विरुद्ध आवाज उठाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
सन् २००० मा शक्ति समूहलाई काठमाडौंमा गैरसरकारी संस्थाको रूपमा औपचारिक दर्ता गरिएको थियो। यसपछि यसको पहुँच र काम दायरा बिस्तार भयो। दर्तापछि शक्ति समूहले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहमा मानव बेचबिखन रोकथाम, उद्धार र पुनःस्थापना कार्यक्रममा अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्न थाल्यो।
संस्थाले प्रारम्भिक वर्षहरूमा सीमित स्रोत र चुनौतिहरूका बाबजुद पनि उद्धार र पुनःस्थापना कार्यमा निरन्तरता दियो। विस्तारै सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय निकाय र समुदायसँग सहकार्य गर्दै यसको पहुँच बढ्यो। यसले राष्ट्रिय स्तरमा मानव बेचबिखनको मुद्दा सार्वजनिक रूपमा उठाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्यायो।
आज शक्ति समूह नेपालका विभिन्न जिल्लामा शाखा कार्यालय मार्फत शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगार, कानुनी सहायता, र मानसिक परामर्शजस्ता सेवाहरू प्रदान गर्दै आएको छ। यसको प्रतिबद्धता “स्वाभिमान र स्वतन्त्रताका साथ बाँच्ने अधिकार” सुनिश्चित गर्नेमा केन्द्रित छ।
शक्ति समूहले मानव बेचबिखन रोकथामलाई मुख्य प्राथमिकता बनाएको छ। यसका लागि गाउँगाउँमा सचेतना कार्यक्रम, जनचेतना अभियान र विद्यालय तथा उद्योगमा प्रशिक्षण कार्यक्रम सञ्चालन गर्दछ। यसले महिलाहरू, किशोरीहरू र अभिभावकहरूलाई मानव बेचबिखनका जोखिम र परिणामबारे जानकारी दिन्छ।
संस्थाले किशोरी समूहहरूको गठन गरी उनीहरूलाई नेतृत्व र निर्णयक्षमता विकासमा सहयोग पुर्याउँछ। किशोरीहरूलाई सुरक्षित रहने उपाय, आत्मरक्षा, र सामाजिक जागरूकता सिकाउने तालिमहरू पनि नियमित रूपमा सञ्चालन गरिन्छ।
त्यसैगरी, शक्ति समूहले सडक नाटक, पोस्टर, रेडियो कार्यक्रम र अन्य सञ्चार माध्यममार्फत जनचेतना फैलाउने कार्य गर्दछ। यी अभियानहरूले धेरै समुदायमा चेतना बढाएका छन्, जसले तस्करीको घटनामा कमी ल्याउन सहयोग पुर्याएको छ।
संस्थाको दोस्रो प्रमुख क्षेत्र पीडितहरूको संरक्षण र उद्धार हो। शक्ति समूहले उद्धार गरिएका महिलाहरू र बालिकाहरूलाई सुरक्षित आवास, आपतकालीन सहायता, स्वास्थ्य सेवा र मनोवैज्ञानिक परामर्श उपलब्ध गराउँछ।
संस्थाले भारत र नेपालका साझेदार संस्थाहरूसँग मिलेर उद्धार र पुनःस्थापनाका कार्यहरू सञ्चालन गर्दछ। उद्धारपश्चात् महिलाहरूलाई सम्मानका साथ घर फर्काउने, आवश्यक उपचार र पुनःस्थापनाका उपाय अपनाउने कार्य गर्छ।
साथै, शक्ति समूहले कानुनी सहायता प्रदान गर्दछ, जसले पीडित महिलाहरूलाई न्याय दिलाउन मद्दत गर्छ। यसले उद्धार गरिएका महिलाहरूलाई नयाँ जीवन सुरु गर्ने हिम्मत र क्षमता दिएको छ।
शक्ति समूहले उद्धार गरिएका महिलाहरूलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउन सीप विकास तालिमहरू सञ्चालन गर्दछ। यसमा सिलाई, बुनाई, ब्युटीपार्लर, साना व्यवसाय सञ्चालन, र अन्य व्यावसायिक तालिमहरू समावेश छन्।
तालिमहरूले महिलाहरूलाई आत्मविश्वास दिलाउँछ र आफ्नो जीवनको निर्णय लिन सक्षम बनाउँछ। आर्थिक स्वतन्त्रताले उनीहरूलाई समाजमा पुनःस्थापित हुन मद्दत गर्छ।
संस्थाले आयआर्जन कार्यक्रम र उद्यमशीलता प्रवर्द्धन मार्फत महिलाहरूलाई सशक्त बनाउने कार्य गर्छ। यसले उनीहरूलाई आफ्नै बलमा अगाडि बढ्ने प्रेरणा र सम्भावना दिन्छ।
शक्ति समूहले मानव बेचबिखन सम्बन्धी कानुनी सुधार र वकालतमा निरन्तर काम गर्दै आएको छ। यसले सरकारलाई नीति निर्माणमा सिफारिस, कानुनी संशोधन, र पीडितहरूको आवाजलाई नीति तहमा पुर्याउने कार्य गर्दछ।
संस्थाले समाजमा बेचबिखनबाट बचेका महिलाहरूको पुनःएकीकरणका लागि पनि अभियान सञ्चालन गर्दछ। यसले समुदायलाई शिक्षित र सचेत बनाउँछ ताकि पीडित महिलाहरूलाई सम्मानका साथ स्वीकार गरियोस्।
यस अभियानले समाजमा दृष्टिकोण परिवर्तन ल्याएको छ, जसले बाँचेकाहरूलाई सम्मान, आत्मनिर्भरता र सामाजिक पुनःस्थापना सुनिश्चित गर्न मद्दत गरेको छ।
सन् २०१३ मा शक्ति समूहले प्रतिष्ठित रामोन म्यागसेसे पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। यसले यसको कार्यको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिनुका साथै मानव बेचबिखनविरुद्ध जीवित बाँचेकाहरूको नेतृत्व शक्तिशाली हुनसक्छ भन्ने सन्देश दिएको छ।
संस्थाको मुख्य कार्यालय काठमाडौं महानगरपालिका–४, सुकेधारामा अवस्थित छ। सम्पर्कका लागि टोल–फ्री नम्बर १६६०–०१–११११७ प्रयोग गर्न सकिन्छ। आधिकारिक वेबसाइट www.shaktisamuha.org.np मार्फत थप जानकारी लिन सकिन्छ।
शक्ति समूहको कथा केवल एउटा संस्थाको मात्र होइन, पीडाबाट शक्ति, अपमानबाट सम्मान, र निराशाबाट आशा सिर्जना गर्ने यात्रा हो। यसले प्रमाणित गरेको छ कि जब पीडित आफैं उठ्छन्, तब परिवर्तन सम्भव हुन्छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । सरकारले सार्वजनिक सवारीसाधनको नयाँ दर्ता रोकेको दुई महिना बितिसक्दा पनि खुलाउने छाँटकाँट नदेखाएपछि अटोमोबाइल र यातायात व्यवसायी अन्योलमा परेका छन्। गत जेठ ७ गतेदेखि देशभर सार्वजनिक सवारीको दर्ता स्थगित गरिएको छ, जसका कारण आगामी दसैँ–तिहारका लागि आवश्यक नयाँ बस र ट्रकको बजारमा अभाव हुन सक्ने देखिएको छ।सामान्यतया विदेशबाट
