नेपाल टेलिकम

नेपाल टेलिकम, जसलाई आधिकारिक रूपमा नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड (Nepal Doorsanchar Company Limited) भनिन्छ, नेपालको सबैभन्दा पुरानो तथा सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार सेवा प्रदायक संस्था हो। यस कम्पनीको स्थापना सन् २००४ मा नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा भएको हो, र हाल पनि यसको प्रमुख स्वामित्व नेपाल सरकारमै रहेको छ। यसले देशभर दूरसञ्चार पहुँच पुर्‍याउने उद्देश्यले विभिन्न सेवा विकास तथा विस्तार गरिरहेको छ।

स्थापना

नेपाल टेलिकमको इतिहास धेरै पुरानो छ। यसको सुरुआत सन् १९१३ (वि.सं. १९७० साल) मा, नेपालको पहिलो टेलिफोन लाइन काठमाडौँ र भक्तपुरबीच जडान गरी दूरसञ्चार सेवाको शुरुवातबाट भएको मानिन्छ।

हालको नेपाल टेलिकमको औपचारिक स्थापना २०६१ साल माघ २२ गते (फेब्रुअरी ५, २००४) मा नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड (Nepal Doorsanchar Company Limited) को रूपमा भएको हो। यो पुरानो "नेपाल दूरसञ्चार संस्था" लाई पुनःसंरचना गरेर कम्पनीमा परिणत गरिएको थियो।

यसको स्वामित्व नेपाल सरकार अन्तर्गत रहेको छ, र यो सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको सार्वजनिक लिमिटेड कम्पनी हो।

नेपाल टेलिकमले स्थापना यता निरन्तर रूपमा प्रविधिमा आधुनिकीकरण गर्दै, डिजिटल सेवा, मोबाइल नेटवर्क विस्तार, इन्टरनेट पहुँच, तथा ग्राहक सेवामा सुधार गर्दै आएको छ।

सेवाहरू

नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई बहुविध तथा प्रविधिमैत्री सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यसले GSM मोबाइल सेवा (प्रिपेड र पोस्टपेड), ल्यान्डलाइन (PSTN), ADSL, FTTH (Fiber to the Home), 4G/5G मोबाइल इन्टरनेट जस्ता नेटवर्क सुविधाहरू प्रदान गर्छ। साथै, SMS, MMS, Ring Back Tone जस्ता VAS सेवा, International Roaming, IP TV, र VOIP सेवा पनि उपलब्ध छन्, जसले डिजिटल युगसँग कदम मिलाएर अघि बढ्न सहयोग पुर्‍याएको छ।

टेलिकमले देशको ग्रामीण तथा दुर्गम भेगहरूमा समेत इन्टरनेट र टेलिफोन सेवा विस्तार गरी डिजिटल पहुँचलाई समावेशी बनाएको छ। यसले डिजिटल समावेशीकरण र राष्ट्रिय विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

प्राविधिक विकास र पूर्वाधार

नेपाल टेलिकमले हालसम्म 4G सेवा देशका अधिकांश भूभागमा विस्तार गरी डिजिटल पहुँचलाई व्यापक बनाएको छ। FTTH (Fiber to the Home) सेवा मार्फत कम्पनीले उच्च गतिको इन्टरनेटसँगै डिजिटल टेलिभिजन (NT TV) र भ्वाइस सेवा एकैसाथ उपलब्ध गराउँदै आइरहेको छ, जसले ग्राहकलाई ट्रिपल प्ले सुविधा दिएको छ। डिजिटल ट्रान्सफर्मेसनलाई प्राथमिकता दिँदै, टेलिकमले My NTC मोबाइल एपमार्फत बिल भुक्तानी, डेटा रिचार्ज, सेवा अनुरोध जस्ता कामलाई सहज बनाएको छ। साथै, e-Shikshya प्याकेजजस्ता शैक्षिक इन्टरनेट योजनाहरूले डिजिटल शिक्षा पहुँचमा टेवा पुर्‍याएका छन्। ग्राहकले घरमै बसेर अधिकांश सेवा पाउन सक्ने प्रणाली उपलब्ध गराउँदा सेवा सहज, छरितो र प्रभावकारी बनेको छ।

ग्राहक सेवा

नेपाल टेलिकमले आफ्ना ग्राहकहरूलाई गुणस्तरीय सेवा र शीघ्र समस्या समाधानका लागि विविध माध्यमबाट सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ। सेवा प्रयोगमा समस्या परेमा ग्राहकहरूले GSM सेवाका लागि १४९८, PSTN वा FTTH सेवाका लागि १९८, फोन नम्बर जानकारीका लागि १९७, तथा PUK कोडका लागि १६०७ मा फोन गरेर सहायता प्राप्त गर्न सक्छन्।

यसका साथै, कम्पनीले विभिन्न ग्राहक सेवा केन्द्रहरूमार्फत प्रत्यक्ष सहयोग प्रदान गर्छ भने डिजिटल प्लेटफर्महरू—जस्तै My NTC App, फेसबुक पेज, र वेबसाइटमार्फत पनि सेवा र जानकारी पाउने व्यवस्था गरिएको छ। यसले ग्राहकलाई सजिलो, छिटो र बहुआयामिक सहायता पहुँच सुनिश्चित गरेको छ।

क्षेत्रीय उपस्थिति

नेपाल टेलिकमको सेवा सञ्जाल नेपालभर व्यापक रूपमा फैलिएको छ। कम्पनीले देशका सबै ७७ जिल्लामा आफ्ना शाखा कार्यालयहरू, ग्राहक सेवा केन्द्रहरू, तथा रिपेयर युनिटहरूमार्फत सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। यसको प्रमुख लक्ष्य ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका बासिन्दालाई समेत डिजिटल सेवाको पहुँचमा ल्याउनु हो। यस उद्देश्यले टेलिकमले इन्टरनेट, मोबाइल, र टेलिफोन सेवाको विस्तारलाई ती क्षेत्रहरूमा प्राथमिकता दिएको छ। यस्तो प्रयासले डिजिटल विभाजन घटाउन, सूचना प्रवाह सहज बनाउन, र समावेशी विकासमा टेवा पुर्‍याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

सामाजिक उत्तरदायित्व

नेपाल टेलिकमले समाजप्रति आफ्नो जिम्मेवारीलाई महत्व दिँदै विभिन्न सामाजिक कल्याण कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। यसले देशभरिका विद्यालयहरूमा निःशुल्क इन्टरनेट जडान गरी विद्यार्थीहरूलाई आधुनिक शिक्षण सामग्रीमा पहुँच दिन सहयोग पुर्‍याएको छ।

साथै, विपद्का बेला जनता र राहतकर्मीहरूलाई निःशुल्क कल सुविधा उपलब्ध गराएर सेवा निरन्तरता सुनिश्चित गरेको छ। पर्यावरण संरक्षणतर्फ पनि टेलिकमले हरित प्रविधि अपनाउने, ऊर्जा बचत गर्ने पहलहरू गर्दै आइरहेको छ। यसै क्रममा, डिजिटल शिक्षालाई प्रवर्धन गर्न ‘e-Shikshya’ प्याक समेत सञ्चालनमा ल्याएको छ, जसले अनलाइन शिक्षालाई सहज र प्रभावकारी बनाउन मद्दत पुर्‍याउँछ। यसले नेपालमा डिजिटल साक्षरता र सामाजिक विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ।

प्रशासनिक संरचना

नेपाल टेलिकम सरकारी स्वामित्वमा रहेको सार्वजनिक लिमिटेड कम्पनी हो, जसको सञ्चालन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (MD/CEO) को नेतृत्वमा हुन्छ। कम्पनीको नेतृत्वमा सञ्चालक समिति, व्यवस्थापन समूह, र प्राविधिक स्टाफहरूको समन्वयले काम गर्दछ। यसको मुख्यालय काठमाडौंको भद्रकाली प्लाजामा रहेको छ, जहाँबाट सम्पूर्ण सेवा व्यवस्थापन र नीति निर्माण गरिन्छ। नेपाल टेलिकमले देशभरि दूरसञ्चार सेवाहरूको विस्तार र सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।

भविष्यको योजना

नेपाल टेलिकमले आगामी वर्षहरूमा 5G सेवा देशभर तीव्र रूपमा विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ जसले उच्च गतिको इन्टरनेट सुविधा प्रदान गरी डिजिटल Nepal अभियानलाई थप सशक्त बनाउनेछ। कम्पनीले स्मार्ट टेलिकम प्रणाली विकास गरी ग्राहकहरूलाई अझ सहज, छिटो र आधुनिक सेवा उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको छ। साथै, डिजिटल भुक्तानी प्रणालीलाई एकीकृत गर्दै सेवा उपयोगमा सजिलो र सुरक्षित बनाउनेतर्फ विशेष ध्यान दिइरहेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सेवा विस्तारमा पनि नेपाल टेलिकमले जोड दिनेछ जसले प्रवासी नेपाली र विश्वव्यापी ग्राहकलाई उच्च गुणस्तरीय सेवा पुर्‍याउन मद्दत गर्नेछ। यी सबै योजनाले नेपालको डिजिटल पूर्वाधारलाई मजबुत पार्दै राष्ट्रिय विकास र समावेशी प्रविधि पहुँचमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।

काठमाडौं । नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान र मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका पदाधिकारीबीच आज काठमाडौँमा क्षमता विकास र अनुसन्धान सहकार्यका विषयमा छलफल भएको छ। छलफलमा विद्यार्थी संलग्नता, विज्ञसूची निर्माण र प्रतिष्ठानका अध्ययनहरूका लागि क्षेत्रीय 'आउटपोस्ट' (Regional Outpost) को अवधारणालगायतका विषयमा कुराकानी भएको थियो।छलफलमा प्रतिष्ठानका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मणप्रसाद भट्टराई, वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ताहरू तथा विश्वविद्यालयका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय

सामग्रीको तालिका