अशोक राज सिग्देल
अशोक राज सिग्देलको जन्म १ फेब्रुअरी १९६७ मा रुपन्देही जिल्लामा भएको हो। साधारण तर अनुशासित वातावरणमा हुर्किएका सिग्देलले सानैदेखि राष्ट्रप्रेम र जिम्मेवारीको भावना बोकेका थिए। उनको बाल्यकाल शिक्षाप्रति गहिरो लगाव र आत्मानुशासनमा आधारित थियो, जसले पछि उनलाई सैनिक जीवनप्रति आकर्षित गर्यो।
उनको परिवारले शिक्षाको महत्वलाई प्राथमिकतामा राख्ने वातावरण निर्माण गरिदिएको थियो। सिग्देलले प्रारम्भिक शिक्षा रुपन्देहीकै विद्यालयबाट हासिल गरे। विद्यार्थी जीवनमै उनी परिश्रमी, अनुशासित र लक्ष्यप्रति केन्द्रित व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्थे।
सिग्देलको परिवार धार्मिक र सांस्कृतिक मूल्यमा गहिरो विश्वास गर्ने परिवार थियो। यसले उनलाई सामाजिक दायित्व र कर्तव्यबोधलाई जीवनशैलीमा ढाल्न मद्दत गर्यो।युवावस्थामा प्रवेश गर्दा उनी नेपाली सेनाको उच्च पदमा पुग्ने अभिलाषा बोकेर अघि बढेका थिए। यस इच्छाले उनलाई सेनाको rigorous जीवनशैली अंगाल्न प्रेरित गर्यो।
अशोक राज सिग्देलले सन् १९८७ मा नेपाली सेनामा अधिकृत पदमार्फत आफ्नो सैन्य यात्राको सुरुवात गरेका थिए। यो प्रवेश मात्र रोजगारी नभई देश र जनताको सेवा गर्ने प्रतिबद्धताका रूपमा उनले लिएको पाइन्छ। सेनामा प्रवेश गर्नु अघि नै उनले अनुशासन, परिश्रम र आत्मबलको महत्त्वलाई आत्मसात् गरेका थिए, जसले उनलाई तालिम र प्रारम्भिक कठिनाइहरू पार गर्न सहज बनायो। प्रारम्भिक तालिमले उनीभित्र दृढता, सहनशीलता र लक्ष्यप्रति एकनिष्ठ रहनु पर्ने गुणलाई अझ मजबुत बनाएको थियो।
प्रवेशको सुरुवाती चरणमै सिग्देलको क्षमताले वरिष्ठ अधिकृतहरूको ध्यान खिचेको थियो। तालिमको क्रममा देखाएको उनको लगनशीलता, निर्णय क्षमता र अनुशासित व्यवहारका कारण उनी आफ्ना सहकर्मीमध्ये अलग पहिचान बनाउन सफल भए। उनी प्रायः सबै अभ्यास र तालिममा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने अधिकृतका रूपमा चिनिन्थे। कठिन परिस्थितिमा समाधान खोज्ने क्षमता र टोलीलाई आत्मविश्वास दिलाउने उनको शैली विशेष रूपमा प्रशंसनीय मानिन्थ्यो।
सैन्य यात्राको सुरुवाती चरणमै उनले पाएको जिम्मेवारीहरूलाई उनले अत्यन्त गम्भीरतापूर्वक पूरा गरे। विभिन्न युनिटमा सेवा गर्दै उनले युद्धकला, रणनीति र व्यवस्थापन सीपलाई विकास गर्ने अवसर पाए। यिनै अनुभवहरूले उनलाई भविष्यमा उच्च पदमा पुग्दा आवश्यक पर्ने नेतृत्व क्षमताको जग बसालिदियो। यसरी, १९८७ मा सुरु भएको उनको प्रवेश केवल एक सुरुवात मात्र नभई दीर्घकालीन सफलता र नेतृत्वको पाइलो भएको प्रस्ट हुन्छ।
सैनिक जीवनमा उन्नति गर्न सिग्देलले शैक्षिक योग्यता र व्यावसायिक अध्ययनलाई उत्तिकै महत्त्व दिएका छन्। उनले शिवपुरीस्थित आर्मी कमाण्ड एण्ड स्टाफ कलेजबाट स्नातक तह पूरा गरेर रणनीतिक सोच र नेतृत्व क्षमता विकास गर्ने आधार तयार गरे। यससँगै उनले चीनको नेशनल डिफेन्स युनिभर्सिटीमा स्नातक तह अध्ययन पूरा गरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको सैनिक शिक्षा हासिल गरे। यी अध्ययनहरूले उनलाई न केवल शैक्षिक रूपमा सक्षम बनाए, बरु फरक–फरक संस्कृतिको रक्षा प्रणाली बुझ्न सहयोग पुर्याए।
उनको शैक्षिक यात्रामा भारतस्थित आर्मी वार कलेजले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। त्यहाँ उनले उच्च र व्यवस्थापन तालिम लिँदा सैनिक कमाण्डको दक्षता मात्र नभई संगठनात्मक नेतृत्व र स्रोत व्यवस्थापनको सीप पनि आत्मसात् गरे। त्यसपछि भारतकै डिफेन्स म्यानेजमेन्ट कोर्स पूरा गरेर उनले सैनिक प्रशासन र व्यवस्थापनसम्बन्धी ज्ञानलाई अझ गहिरो बनाएका थिए। यसले उनलाई सेनाभित्रको प्रशासनिक जिम्मेवारीलाई प्रभावकारी ढङ्गले पूरा गर्न सक्षम बनायो।
उच्च अध्ययनका क्रममा उनले चीनको नेशनल डिफेन्स युनिभर्सिटीबाट रणनीतिक अध्ययनमा स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरे। यसले उनीभित्र दीर्घकालीन योजना बनाउने क्षमता, अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिहरू बुझ्ने दृष्टिकोण र रणनीतिक विश्लेषण गर्ने सीप विकसित गर्यो। साथै, उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एमए डिग्री प्राप्त गरी शैक्षिक जगलाई अझ मजबुत बनाए। यसरी, शैक्षिक योग्यता र सैनिक अध्ययनले सिग्देललाई बहुआयामिक, व्यावसायिक र रणनीतिक दृष्टिले परिपक्व बनाएको देखिन्छ।
सैनिक जीवनमा सिग्देलको नेतृत्व क्षमता स्पष्ट रूपमा प्रकट भएको छ। उनी विभिन्न कमाण्ड पोस्टमा रही टोलीलाई संगठित, अनुशासित र प्रेरित गर्ने व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित भए। उनको नेतृत्वशैली सदैव पारदर्शिता, न्यायपूर्ण व्यवहार र सामूहिकतामा आधारित थियो। उनले सैनिक टुकडीलाई केवल आदेश पालन गर्ने संरचना नभई साझा लक्ष्यप्रति प्रेरित हुने संस्थाको रूपमा सञ्चालन गरे।
उनले नेपालको सीमा सुरक्षा र आन्तरिक शान्ति–स्थायित्वमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याए। राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी नीतिहरूलाई प्रभावकारी ढङ्गले कार्यान्वयन गर्न उनले देखाएको सक्रियता प्रशंसनीय मानिन्छ। विशेष गरी विपद् व्यवस्थापनमा उनले सेनालाई अग्रपङ्तिमा उभ्याउने काम गरे, जसले सेनाको लोकप्रियता मात्र नभई नागरिकसँगको विश्वाससम्बन्धलाई पनि मजबुत बनायो। यो भूमिका सेनाको बहुआयामिक योगदानलाई उजागर गर्ने खालको थियो।
उनको व्यावसायिक सोच र दूरदृष्टिले नेपाली सेनालाई आधुनिकरण गर्नेतर्फ उन्मुख बनाएको छ। प्रविधिको प्रयोग, तालिममा नवीनता र संगठनात्मक सुधारका पक्षमा उनले चासो देखाएका छन्। यसरी, सिग्देलको नेतृत्वले सेनामा केवल अनुशासन मात्र नभई परिवर्तन, सुधार र प्रगतिशील सोचलाई संस्थागत बनाउन योगदान पुर्याएको छ। उनी प्रष्ट उदाहरण हुन् कि एक सक्षम नेता केवल निर्देशन दिने होइन, आफ्नो टोलीलाई प्रेरित गर्ने व्यक्ति पनि हो।
अशोक राज सिग्देल ९ सेप्टेम्बर २०२४ मा नेपाल सेनाका प्रधान सेनापति बने। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलबाट शपथ ग्रहण गरेपछि उनले देशको सर्वोच्च सैन्य नेतृत्व सम्हाल्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारी पाए। यो पद ग्रहण गर्नु सँगसँगै उनले तत्कालीन प्रधान सेनापति प्रभुराम शर्मालाई उत्तराधिकारी गर्दै नयाँ ऊर्जा र दृष्टिकोणका साथ सेनालाई नेतृत्व दिन थाले।
प्रधान सेनापतिको रूपमा सिग्देलले सेनाभित्र पारदर्शिता, व्यावसायिकता र जनमुखी कार्यशैलीलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। उनले सेनालाई केवल सुरक्षा दिने निकाय मात्र नभई नागरिकसँग नजिक रहने, विपद् व्यवस्थापनमा अग्रणी बन्ने र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सम्मान प्राप्त गर्ने संस्थाको रूपमा विकास गर्ने सोच प्रस्तुत गरेका छन्। यसरी उनले सेनाको भूमिकालाई आधुनिक राष्ट्रको आवश्यकतासँग जोड्ने रणनीति अपनाएका छन्।
उनको नियुक्तिले सेनाभित्र स्थायित्व, अनुशासन र नयाँ उत्साह थपिएको छ। सैनिक संगठनमा नयाँ ऊर्जा थप्नु मात्र नभई सैनिकहरूको मनोबल उच्च बनाउनेतर्फ पनि उनले कदम चालिरहेका छन्। राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिमा सुधार, अन्तर्राष्ट्रिय सैनिक सहकार्य र शान्ति स्थापना पहलमा सक्रिय भूमिका खेल्ने उनको दृष्टिकोणले सेनाको भविष्यलाई अझ सबल र सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
अशोक राज सिग्देलको व्यक्तिगत जीवन सन्तुलित र अनुशासित छ। उनी निता सिग्देलसँग वैवाहिक जीवनमा बाँधिएका छन् र यस दम्पतीको एक छोराछोरी छन्। सैनिक जीवनको कठोर तालिका हुँदाहुँदै पनि उनले पारिवारिक जीवनलाई प्राथमिकता दिने अभ्यासलाई निरन्तरता दिएका छन्। यसले उनको जीवनलाई स्थिरता मात्र होइन, प्रेरणाको स्रोत पनि बनाएको छ।
व्यक्तिगत जीवनमा सिग्देल सरल, मिलनसार र आत्मीय व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन्। परिवार, साथी र सहकर्मीहरूसँगको सम्बन्धमा उनी समानता, आदर र सद्भावलाई महत्व दिने गर्छन्। सैनिक जिम्मेवारीले उनलाई व्यस्त बनाउँछ तर पनि पारिवारिक समय निकाल्ने बानीले उनीभित्र जीवनप्रतिको सन्तुलनलाई देखाउँछ।
उनको जीवनशैली सैनिक व्यस्तता र पारिवारिक सन्तुलनमा आधारित छ। यस सन्तुलनले उनलाई पेशागत जिम्मेवारीमा स्थिर, आत्मविश्वासी र दीर्घकालीन दृष्टिले केन्द्रित रहन सहयोग पुर्याएको छ। उनले परिवारलाई आफ्नो जीवनको प्रेरणा र सफलताको आधारका रूपमा लिएका छन्, जसले उनलाई चुनौतीपूर्ण अवस्थामा पनि दृढतापूर्वक उभिन मद्दत गर्छ।
सिग्देलको योगदान केवल सैनिक क्षेत्रमा सीमित छैन, उनले राष्ट्रिय जीवनका विविध क्षेत्रमा उल्लेखनीय छाप छोडेका छन्। विपद् व्यवस्थापनमा उनले सेनालाई अग्रपङ्तिमा खडा गरे, जसले प्राकृतिक प्रकोप वा आपत्कालीन अवस्थामा नागरिकलाई तुरुन्त राहत उपलब्ध गराउन सहयोग पुर्यायो। शान्ति स्थापना कार्यमा पनि उनले सेनाको भूमिका सशक्त बनाएका छन्, जसले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति मिसनमा नेपालको योगदानलाई विश्वभर सम्मान दिलाएको छ।
उनले सेनालाई राष्ट्रिय स्वाभिमान र सार्वभौमिकताको प्रतीकका रूपमा स्थापित गर्न निरन्तर प्रयास गरेका छन्। आधुनिक प्रविधि, वैज्ञानिक तालिम र संगठनात्मक सुधारमार्फत सेनालाई अझ सशक्त बनाउन उनले रणनीतिक योजनाहरू अघि सारेका छन्। उनको प्रतिबद्धता सेनालाई भविष्यका चुनौतीसँग जुध्न सक्षम संस्थाको रूपमा तयार गर्नेमा केन्द्रित छ।
भविष्य दृष्टिका हिसाबले सिग्देलको लक्ष्य नेपालको रक्षा प्रणालीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा उभ्याउनु हो। यसले नेपाललाई क्षेत्रीय शान्ति, स्थायित्व र सुरक्षा सहयोगमा अग्रणी भूमिका खेल्न सक्षम बनाउनेछ। उनको नेतृत्वमा नेपाली सेना अझ व्यावसायिक, सक्षम र जिम्मेवार संस्थाको रूपमा स्थापित हुने विश्वास गरिएको छ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षासँगै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा पनि उच्च बनाउनेछ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । युवा, श्रम तथा रोजगारमन्त्री रामजी यादवले वर्तमान विश्वव्यापीकरणको युगमा वैदेशिक रोजगारीलाई पूर्ण रूपमा रोक्न सम्भव नरहेको बताएका छन्। मंगलबार वैदेशिक रोजगार विभागको अनुगमनका क्रममा मन्त्री यादवले सरकारको प्राथमिकता वैदेशिक रोजगारी रोक्ने नभई यसलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र मर्यादित बनाउने रहेको स्पष्ट पारे।नेपाली श्रमिकहरू शोषणमा नपरून् र उचित पारिश्रमिक पाऊन्
