घटस्थापना: मनमैंजु मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो, यस्तो छ पौराणिक कथा

Author

निरन्जन कार्की

२०८२ असोज ०६, सोमबार

70
Share
Featured
  • दशैँको पहिलो दिन घटस्थापनादेखि मनमैंजु शक्तिपीठमा देशभरका भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्छ, जहाँ देवी सतीको दाहिने तिघ्रा पतन भएको मानिन्छ।
  • मन्दिर ऐतिहासिक र सांस्कृतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण छ, जसमा नेपाल संवत् १०३५ को शिलापत्र, चन्द्रशमशेर र राजा महेन्द्रद्वारा गरिएको जीर्णोद्धार, र यौनकलासहितका टुँडाल–तोरण पाइन्छन्।
  • किंवदन्तीअनुसार, कुरुप कन्या ‘मन’ को तपस्याले इन्द्रले वरदान दिँदा उनी ‘अनुहार सुन्दर बनाउने देवी’ बनेकी मानिन्छिन्, जसलाई अनुहार सुन्दर बनाउने विश्वासका साथ पूजिन्छ।
समाचार सारांशGenerated using AI.

काठमाडौँ। 

आज घटस्थापना, दशैँको पहिलो दिन। आजदेखि नौरथाभरि उपत्यकाका नक्साल भगवती, शोभा भगवती, मैतिदेवी, दक्षिणकाली माई, पलान्चोक भगवती, गुह्येश्वरी लगायत देशभरका शक्तिपीठहरूमा दर्शनार्थीको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।

यसमध्ये काठमाडौं उपत्यकाको उत्तर तारकेश्वर नगरपालिका-९ मा अवस्थित मनमैंजु मन्दिरको आफ्नै मौलिक परम्परा छ। आजदेखि देशभरबाट भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने यस मन्दिरको उत्पत्तिको कथा रोचक छ।

मनमैंजुको उत्पत्ति र किंवदन्ती

मनमैंजु शक्तिपीठ सतीदेवीको दाहिने तिघ्रा पतन भई उत्पत्ति भएको मानिन्छ। मनोरथ तीर्थको किनारमा अवस्थित यस इन्द्रायणी पीठलाई पौराणिक कथामा विभिन्न रूपले उल्लेख गरिएको छ। वंशावलीअनुसार राजा गुणकामदेवको पालामा यस मन्दिरको स्थापना भएको थियो।

मनमैंजु जात्रा बालाजु बाइसधाराको प्रसङ्गसँग जोडिएको छ। ल्हुती पूर्णिमाको मेला (बाइसधारा जात्रा तथा जामाचो मेला) सँगै मनमैंजु जात्रा सुरु हुन्छ। यस दिन बालाजुको बाइसधारामा स्नान गरेर मनमैंजु देवीको दर्शन गरेमा चिताएको कुरा पुग्छ भन्ने जनविश्वास छ।

यहाँ नेपाल संवत् १०३५ भन्दा पुरानो शिलापत्र भेटिएको छ भने राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेर र तत्कालीन राजा महेन्द्रले यस मन्दिरको जीर्णोद्धार गराएको देखिन्छ। पित्तलको छाना र आकर्षक मन्दिरमा रहेका टुँडाल र तोरणमा यौनकलाका आकृति पनि देख्न सकिन्छ।


किंवदन्ती अनुसार

एक किंवदन्तीअनुसार, परापूर्वकालमा काठमाडौंको फुसिख्य् गाउँमा मन नाम गरेकी एक कुरुप कन्याले विष्णुमती र केशुमती खोलाको दोभानमा बसी इन्द्रको तपस्या गरेकी थिइन्। उनको तपस्याबाट प्रसन्न भई इन्द्रले दर्शन दिएर वर माग्न भने। कन्याले इन्द्रलाई नै पतिका रूपमा पाउनुपर्ने वर मागिन्। इन्द्रले स्वीकार गरी विवाह गरे पनि उनको कुरुप अनुहारका कारण स्वर्गमा सुहाउँदिनन् भनी त्यहीँ छाडेर फर्किए। इन्द्रले उनलाई 'मनमैजु' नामले बस्नू र अनुहारमा दाग र पोतो हुने मानिसलाई सुन्दर बनाउनू भन्ने वरदान दिए। यसै आधारमा मनमैजुलाई अनुहार सुन्दर बनाउने देवीका रूपमा पूजाआजा गर्ने जनविश्वास छ।

अर्को किंवदन्तीअनुसार, एकपटक मनोरथ तीर्थमा स्नान गरी निस्किएकी कुरुप मनमैंजुलाई इन्द्रले देखे। उनको शारीरिक बनावटमा मोहित भई इन्द्रले उनीसँग एक रात बिताए। भोलिपल्ट इन्द्र स्वर्ग फर्कन लाग्दा मनमैंजुले नजान बिन्ती गरिन्। इन्द्रले उनलाई 'यो जुनीमा इन्द्रलोक लान सक्दिनँ तर अर्को जुनीमा तिमी मेरी इन्द्रायणी बन्नेछ्यौ' भनी केही वर तथा उपहार दिएर प्रस्थान गरे।

यो समाचारमा

काठमाडौँतारकेश्वर नगरपालिका

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

    कुल मतदान: 0

    सम्बन्धित समाचार

    sajilo patrika

    पहिरो र लेदो हटाएपछि बीपी राजमार्ग पुनः सञ्चालनमा

    काठमाडौं । काभ्रेको रोशी गाउँपालिका–९ पिन्थलीस्थित विरुवाडाँडा र आसपासका क्षेत्रमा खसेको पहिरो तथा लेदो हटाएपछि अवरुद्ध बीपी राजमार्ग पुनः सञ्चालनमा आएको छ। शुक्रबार रातिको वर्षाका कारण सडकमा लेदो र सुख्खा पहिरो खस्दा राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको थियो।जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेका अनुसार सडकमा थुप्रिएको अवरोध हटाएपछि केहीबेरअघि मात्रै यातायात सुचारु

    Data is loading...

    Loading brands...

    Loading footer...