काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले
नरदेव पाण्डे
नरदेव पाण्डे
नरदेव पाण्डे (१८७२–१८७३ – २४ अप्रिल १९४४) नेपालको एक प्रसिद्ध साहित्यकार, लेखक, र प्रकाशक थिए। उनी नेपाली पत्रकारिता र साहित्यको आरम्भिक चरणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका व्यक्तित्व थिए। पाण्डेले गोरखापत्र जस्तो महत्वपूर्ण समाचार पत्रिका सञ्चालन गरेका थिए र नेपालको पहिलो निजी मुद्रणालय पशुपत प्रेस पनि चलाएका थिए। त्यसका साथै, उनले सुधासागर जस्तो पहिलो नेपाली साहित्यिक पत्रिका सम्पादन गरेका थिए। उनी मोटी मण्डल साहित्यिक समूहका एक सदस्य पनि थिए, जसको नेतृत्व उनका भतिजा मोतीराम भट्टले गरेका थिए। पाण्डेको योगदान नेपाली साहित्य र पत्रकारितामा सदैव स्मरणीय रहने छ।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
नरदेव पाण्डे १८७२-१८७३ को बीचमा काठमाडौंको भोंसिको टोलामा जन्मिएका थिए। उनी उमादेव पाण्डे र शिवप्रिया देवीका छोरा थिए। पाण्डेले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा काठमाडौंमा प्राप्त गरेपछि, उच्च शिक्षा प्राप्त गर्न बनारसको संस्कृत महविद्यालयमा भर्ना भए। वहाँबाट उनले संस्कृतमा माध्यमिक डिग्री हासिल गरे। संस्कृत भाषामा प्रगाढ ज्ञान भएका पाण्डे नेपाली साहित्यमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने एक प्रमुख व्यक्तित्व बने। उनले संस्कृत र नेपाली साहित्यको अध्ययनमा विशेष रुचि राख्थे, जसले उनलाई साहित्यिक र सांस्कृतिक क्षेत्रमा विशिष्ट स्थान दिलायो। पाण्डेका कार्यहरूले नेपाली साहित्यको समृद्धिमा योगदान पुर्याएका छन् र उनी नेपाली साहित्यका एक महत्वपूर्ण पिढीका निर्माता थिए।
प्रकाशन र पत्रकारिता
पाण्डेले पशुपत प्रेस सञ्चालन गरेर नेपालमा निजी मुद्रणालयको शुरुवात गरे। यो प्रेस काठमाडौंको ठाहिटी क्षेत्रमा रहेको थियो। यस प्रेसको माध्यमबाट पाण्डेले गोरखापत्रलाई प्रारम्भिक चरणमा प्रकाशित गर्न मद्दत गरे। गोरखापत्र भनेको नेपालको पहिलो सार्वजनिक पत्रिका थियो जुन १९०१ सालमा सार्वजनिक भएको थियो। पाण्डे गोरखापत्रको तालुकदार (प्रबन्धक) बने र १९०३ सम्म यसमा कार्यरत रहे। उनले गोरखापत्रलाई सफल बनाउने कार्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाए।
तसर्थ, पाण्डे नेपालको पत्रकारिता इतिहासमा एक महत्वपूर्ण नाम बन्न पुगे। उनले न केवल पत्रिका प्रकाशित गरे, तर सुधासागर जस्तो पहिलो नेपाली साहित्यिक पत्रिकाको सम्पादन पनि गरे। यस पत्रिकाले नेपाली साहित्यको विकास र प्रचारमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। पाण्डेले यस पत्रिकामा विभिन्न नेपाली साहित्यिक रचनाहरूको प्रकाशन गरे, जसले साहित्यिक जगतलाई नयाँ दिशा दिएको थियो।
साहित्यिक योगदान
नरदेव पाण्डे नेपाली साहित्यमा केवल पत्रकारिता र प्रकाशनमा मात्र संलग्न थिएनन्, उनी एक कुशल लेखक र कवि पनि थिए। उनले कवि मोतीराम भट्टको सचित्र चरित्र वर्णन नामक मोतीराम भट्टको जीवनी लेखे। यो जीवनी मोतीराम भट्ट, जो पाण्डेका भतिजा थिए, उनको जीवन र काव्यिक योगदानलाई चिनाउने महत्वपूर्ण कार्य थियो। पाण्डेले यो जीवनी मृगेन्द्र शम्शेर जङ्गबहादुर राणाको सहयोगमा लेखेका थिए, जसको प्रकाशन कार्य सन् १९२५ (१९८२ बी.स.)मा सम्पन्न भएको थियो।
पाण्डेले अन्य काव्य र गद्य रचनाहरू पनि लेखेका छन्। उनका केही प्रमुख रचनाहरूमा:
श्री गणेश सरस्वती स्तोत्र (१९५० बी.स.)
बीरबल चतुरी (१९५६ बी.स.)
अध्भुत मिलाप (१९५८ बी.स.)
मेरिना चरित्र (१९५९ बी.स.)
शंखमूल यात्रा (१९५९ बी.स.)
चन्द्रभाटी प्रकाश (१९६२ बी.स.)
यसैगरी, पाण्डेले धार्मिक, सांस्कृतिक र साहित्यिक क्षेत्रका विभिन्न विषयमा लेख लेखेका थिए, जसले नेपाली समाजको चिन्तन र विचारमा सकारात्मक प्रभाव पार्यो।
मोटो मण्डल र साहित्यिक वातावरण
नरदेव पाण्डे मोटी मण्डल नामक साहित्यिक समूहका सदस्य थिए। यो समूह मोतीराम भट्टको नेतृत्वमा गठन भएको थियो। मोटी मण्डल भनेको एउटा साहित्यिक टोली थियो जसको उद्देश्य नेपाली साहित्यको विकास र सम्मान गर्नु थियो। पाण्डे र उनका भतिजा मोतीराम भट्ट यस समूहका प्रमुख व्यक्तित्व थिए। यस समूहका अन्य सदस्यहरू पनि नेपाली साहित्यमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने लेखक र कवीहरू थिए।
पाण्डेको नेतृत्वमा मोटी मण्डलले साहित्यिक मञ्चको रूपमा काम ग-यो र नेपाली साहित्यको आरम्भिक विकासमा भूमिका निभायो। यस समूहले नेपाली साहित्यमा रचनात्मकताको विस्तार गर्यो र समाजमा नयाँ चेतना ल्याउन मद्दत पुर्यायो।
व्यक्तिगत जीवन
नरदेव पाण्डेको व्यक्तिगत जीवन पनि चासोको विषय हो। उनी चार पटक विवाह गरेका थिए। उनका पहिलो र दोस्रो पत्नी सँग कुनै सन्तान भएन। त्यसपछि उनले मुनु देवीसँग विवाह गरे, जससँग उनले एक छोरा पैदा गरे। दुर्भाग्यवश, मुनु देवी छोराको जन्म पछि केही महिनामै निधन भइन्। यसपछि, उनले गन्धर्बा राजकुमारी तिवारीसँग विवाह गरे, र यस विवाहबाट उनीसँग तीन छोरा र चार छोरी भएका थिए।
पाण्डेका भतिजा, मोतीराम भट्ट, नेपाली साहित्यका एक महान कवि र साहित्यकार थिए। उनीहरूको सम्बन्ध गहिरो र सशक्त थियो। पाण्डेले आफ्नो लेखन र कार्यमार्फत भट्टको जीवन र साहित्यिक योगदानलाई सम्झाउन मद्दत पुर्याए।
मृत्यु र स्मृति
नरदेव पाण्डेको निधन २४ अप्रिल १९४४ (१२ बैशाख २००१ बी.स.) मा पाशुपत área, काठमाडौंमा भएको थियो। उनी ७१-७२ वर्षको उमेरमा निधन भएका थिए। पाण्डेको योगदानलाई नेपाली साहित्य र पत्रकारितामा सधैं सम्झनासाथ लिइन्छ। उनीसँग सम्बन्धित मुद्रणालय, पत्रिका, र लेखन कार्यहरूले नेपालको सांस्कृतिक धरोहरको हिस्सा बनेको छ।
नरदेव पाण्डे नेपाली समाज र साहित्यका एक अमूल्य रत्न थिए। उनका योगदानहरूले नेपाली पत्रकारिता र साहित्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएका छन्। उनका रचनाहरू आज पनि अध्ययन र अनुसन्धानको विषय छन्, र उनले सिर्जना गरेको साहित्यिक धरोहरलाई सम्मान जनाउन नेपाली समाजका सबै क्षेत्रले गर्व गर्छ।
यसरी, नरदेव पाण्डे एक सशक्त लेखक, प्रकाशक र सम्पादक थिए जसले नेपालको साहित्यिक र पत्रकारिता क्षेत्रमा सशक्त धरोहर छोडे। उनको योगदानलाई सम्झनाले नेपाली समाजका नयाँ पुस्तालाई प्रेरणा दिने काम गर्छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
