नेपाली टाइपिङ

ट्रेन्डिङ विषयहरू

सामग्रीको तालिका

भूगोल र जनसङ्ख्या
अर्थतन्त्र
इतिहास
संस्कृति
पर्यटन

अष्ट्रिया

अष्ट्रिया दक्षिण-मध्य युरोपमा स्थित एक स्थलवर्ती, पर्वतीय देश हो। यसको उत्तरमा जर्मनी र चेक गणराज्य, पूर्वमा स्लोभाकिया र हंगेरी, दक्षिणमा स्लोभेनिया र इटाली, तथा पश्चिममा स्विट्जरल्यान्ड र लिक्टेन्स्टाइन छन्। राजधानी भियना हो, जुन देशको सबैभन्दा ठूलो सहर पनि हो। जसले स्विट्जरल्याण्डसँगै आफ्नो तटस्थ स्थितिलाई कायम राखेको छ। १९९५ देखि युरोपियन युनियनको सदस्य भए तापनि, अष्ट्रिया यूरोपको तटस्थ केन्द्रको रूपमा आफ्नो स्थान कायम राख्छ।

अष्ट्रियाको महत्त्व मुख्यत: यसको केन्द्रीय भौगोलिक स्थानका कारण हो, जुन पूर्व र पश्चिम, उत्तर र दक्षिण बीचका प्रमुख व्यापार मार्गहरूमा स्थित छ। यस रणनीतिक स्थानले देशलाई विभिन्न राजनीतिक र आर्थिक प्रणालीहरूको संगम बिन्दुमा राखेको छ। अष्ट्रिया-हंगेरी साम्राज्यको पतन पछि १९१८ मा, अष्ट्रियाले सामाजिक र आर्थिक उथलपुथलको सामना गर्यो, जसमा नाजी तानाशाहीको पनि समावेश थियो। तर, १९५५ मा स्थायी तटस्थता स्थापित भएपछि देशले राजनीतिक स्थिरता, सामाजिक प्रगतिशीलता र सांस्कृतिक समृद्धि हासिल गर्यो। राजधानी भियाना यसको ऐतिहासिक महत्त्व र वास्तुकला सौन्दर्यका लागि प्रख्यात छ।

भूगोल र जनसङ्ख्या

अष्ट्रियाको क्षेत्रफल करिब ८३,८७९ वर्ग किलोमिटर छ। सन् २०२३ को अनुमान अनुसार, जनसङ्ख्या करिब ९० लाख छ। यहाँको आधिकारिक भाषा जर्मन हो, र मुद्रा युरो (€) प्रयोग गरिन्छ।

अष्ट्रिया विभिन्न देशहरूसँग सीमा साझा गर्दछ, जसमा चेक गणराज्य, स्लोवाकिया, हंगेरी, स्लोवेनिया, इटाली, स्विट्जरल्याण्ड, लिच्टेन्स्टाइन र जर्मनी समावेश छन्। यो देश पूर्वदेखि पश्चिमसम्म करिब ३६० माइल (५८० किमि) फैलिएको छ।

यो देश यसको पर्वतीय र वन्य परिदृश्यको लागि चिनिन्छ। उत्तर-पूर्वी क्षेत्रमा, डान्यूब नदी अल्प्स र बोहेमिया तथा मोराभियाका पहाडीहरू बीच बग्दछ। भियाना डान्यूब नदीको पहाडबाट समथरमा पस्यो जुन स्थानमा स्थित छ।

अष्ट्रियन अल्प्स देशको भौतिक मेरुदण्डको रूपमा काम गर्छ, जुन उत्तरी र दक्षिणी चूना पत्थरको पर्वत श्रृंखलामा विभाजित छ, र यसको मध्यभागमा क्रिस्टलिन चट्टानहरूको पर्वत श्रृंखला छ। यसको उच्चतम शिखर, ग्रसग्लोक्नर, १२,४६० फिट (३,७९८ मिटर) को उचाइमा फैलिएको छ। पश्चिमी राज्यहरू भोरारल्बर्ग, टायरोल, र साल्जबर्गले भव्य पर्वतीय दृश्यता प्रस्तुत गर्छ, जुन कर्ण्टन, साल्जकमरगुट र स्टायर्मार्कमा फैलिएको छ।

अल्प्सको उत्तरमा, एक पहाडी उप-अल्पाइन क्षेत्र पर्वतहरू र डान्यूब बीच फैलिएको छ। यो क्षेत्र उच्च अष्ट्रियाको उत्तर भागमा रहेको छ, जसका उपत्यकाहरू ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मार्गहरूको रूपमा प्रयोग हुँदै आएका थिए। भियाना र उत्तर बर्गेनल्यान्डको पूर्वी समथर क्षेत्र लिट्ल आल्फोल्ड, हंगेरी समतलको विस्तार हो।

जल स्रोत:

अष्ट्रिया यसको थुप्रै तालहरूको लागि परिचित छ, जसमध्ये धेरै तालहरू प्लाइस्टोसीन युग (करीब २.६ मिलियन देखि ११,७०० वर्ष अघि) का दौरान ग्लेशियरको कटावका कारण बनेका थिए। उल्लेखनीय तालहरूमा पश्चिममा लेक कन्स्ट्यान्स (बोडेन्सी) र पूर्वमा नेउसीडलर ताल (नेउसीडलरसे) समावेश छन्।

अष्ट्रियाको अधिकांश भूमि डान्यूब नदी प्रणालीमा समाहित हुन्छ। कालो सागर र उत्तर सागर बीचको प्रमुख जलग्रहण क्षेत्र उत्तरी अष्ट्रियामार्फत फैलिएको छ, जबकि डान्यूब र अन्य नदी प्रणालीहरू बीचको सीमा अष्ट्रियाको पश्चिमी राजनीतिक सीमासँग मेल खान्छ। दक्षिणमा, जुलियन र कर्निक अल्प्स, साथै पश्चिममा प्रमुख अल्पाइन श्रृंखलाले इटालीको उत्तरी पो नदीमा बहने नदिहरूको जलग्रहण क्षेत्र बनाउँछन्।

मौसम:

अष्ट्रियाको मौसम यसको विविध भूगोलका कारण फरक छ। पश्चिमी क्षेत्रहरूमा एट्लान्टिक जलवायु पाईन्छ जसमा उच्च आर्द्रता र वार्षिक ४० इन्च (१,००० मिमी) वर्षा हुन्छ, जबकि पूर्वी क्षेत्रहरूमा महाद्वीपीय जलवायु पाइन्छ जसमा वर्षा कम हुन्छ।

निम्नभूमि र पूर्वी पहाडी क्षेत्रहरूमा तापक्रम जनवरीमा लगभग ३० °F (−१ °C) देखि जुलाईमा ६८ °F (२० °C) सम्म फरक पर्छ। १०,००० फीट (३,००० मिटर) माथिका उच्च स्थानहरूमा जनवरीको तापक्रम १२ °F (−११ °C) सम्म झर्न सक्छ र १० फीट (३ मिटर) जति हिउँको आवरण हुन सक्छ, जबकि जुलाईको तापक्रम लगभग ३६ °F (२ °C) हुन्छ र ५ फीट (१.५ मिटर) जति हिउँको आवरण हुन्छ।

वनस्पति र जनावर:

अष्ट्रिया घना वन्य क्षेत्र हो, जहाँ देशको लगभग दुई-पाँचौं भाग वनले ढाकिएको छ, जसले यसलाई मध्य यूरोपको सबैभन्दा घना वन भएका क्षेत्रहरू मध्ये एक बनाउँछ। वनहरूमा प्रायः स्प्रूस रूखहरू पाइन्छ, साथै लार्च, बीच र ओक पनि पाइन्छ। कन्फीरोस रूखहरू अल्पाइन र पहाडी क्षेत्रहरूमा सामान्य छन्, जबकि विस्तृत पात भएका रूखहरू तातो क्षेत्रहरूमा बढी पाइन्छ।

अष्ट्रियामा जंगली जनावरहरूमा संरक्षण गरिएको प्रजातिहरू जस्तै खैरो भालू, गरुडा, उल्लु र सारसहरू समावेश छन्। शिकार विशेष मौसममा मात्र अनुमति प्राप्त छ, र मृग र खरायो प्रायः शिकार गरिने जनावरहरू हुन्। अष्ट्रियाका नदिहरूमा नदी र रेनबो ट्राउट, ग्रेइलिङ, पाइके, पर्च र कार्प जस्ता प्रजातिहरू पाइन्छ।

जातीय समूह:

एथनिक अष्ट्रियालीहरू जनसंख्याको प्रमुख भाग बनाउँछन्, जबकि जर्मन-भाषी स्विस र एथनिक जर्मनहरूको सानो समुदाय पनि छन्। महत्वपूर्ण एथनिक अल्पसंख्यकहरूमा सर्ब, बौस्नियाक्स, टर्की, हंगेरियन, क्रोएट र स्लोभेनहरू समावेश छन्, जसमा यी समूहहरू मुख्यतया ठूला शहरहरूमा वा बर्गेनल्यान्ड र कर्न्टन जस्ता विशिष्ट क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छन्।

भाषा:

विभिन्न अल्पसंख्यक समूहहरूले क्रोएटियाली, हंगेरीयाली, स्लोभेनीयाली, र टर्की जस्ता भाषाहरू बोल्छन्, तर जर्मन अष्ट्रियामा प्रमुख भाषा हो। अधिकांश अष्ट्रियालीहरूले बावरियाली बोल्छन्, जसमा विशिष्ट उपबोलिहरू जस्तै मध्य बावरियाली, जो ओबेरोएस्ट्रेच, निडेरोएस्ट्रेच र भियेनामा पाइन्छ, र दक्षिणी बावरियाली, जो टाइरोल, कर्न्टन र स्टेयरमार्कका केहि भागहरूमा पाइन्छ। पश्चिमी क्षेत्रहरूमा, विशेष गरी भोरार्लबर्ग र पश्चिमी टाइरोलका केहि भागहरूमा अलेमानिक (स्विस) उपबोली बोलिन्छ।

धर्म:

अष्ट्रियाका करिब तीन चौथाइ जनसंख्या ईसाई धर्ममा आस्थावान छन्, जसमा अधिकांश रोमन क्याथोलिक हुन्, जबकि साना समूहमा प्रोटेस्टेन्ट (मुख्य रूपमा लुथरन) र आर्थोडक्स ईसाईहरू छन्। इस्लाम पनि एउटा सानो तर महत्त्वपूर्ण हिस्साले पालन गर्छ, जसमा मुख्यत: बोस्नियाक र टर्की जातिका मानिसहरू छन्। भियेनाको यहूदी जनसंख्या, जसलाई होलोकास्टको समयमा प्रायः नष्ट गरिएको थियो, क्रमशः वृद्धि भएको छ तर अझै सानो छ। जनसंख्याको दशमलव एक हिस्सा नास्तिकको रूपमा पहिचान गर्छ।

अर्थतन्त्र

अष्ट्रिया एक विकसित अर्थतन्त्र भएको देश हो, जसको प्रमुख क्षेत्रहरूमा उद्योग, पर्यटन, सेवा, र कृषि पर्दछन्। विशेष गरी, पर्यटनले अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ, जहाँ आल्प्स पर्वत श्रृंखला र सांस्कृतिक सम्पदाहरू प्रमुख आकर्षण हुन्।

अष्ट्रियाको सरकारले द्वितीय विश्वयुद्धको पछि र २०औं शताब्दीको अन्त्यसम्म यसको अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण भूमिका निभायो, प्रमुख उद्योगहरू र सेवाहरूलाई राष्ट्रियकरण गरेर। १९८० को दशकमा, यी राष्ट्रियकृत कम्पनीहरूको पुनर्संरचना र निजीकरण गरियो, विशेषगरी जब अष्ट्रिया १९९५मा युरोपेली संघमा सामेल भयो। २१औं शताब्दीको सुरुमा, अष्ट्रियाले औद्योगिक र कृषिपरक अर्थतन्त्रबाट सेवा क्षेत्रले प्रभुत्व राख्ने अर्थतन्त्रमा परिवर्तन गर्यो, जसले जीडीपीको दुई तिहाइ हिस्सा ओगटेको थियो। युरो-जोनको ऋण संकटका कारण गम्भीर मन्दीको सामना गर्दा पनि, अष्ट्रियाको अर्थतन्त्र २०१० सम्म स्थिर भयो, यसको सशक्त घरेलु माग, कम बेरोजगारी, र जर्मनीको अर्थतन्त्रको निरन्तर स्वस्थताले मद्दत पुर्‍यायो।

कृषि र वन:

अष्ट्रियामा कृषिमा काम गर्ने जनशक्तिको एक सानो प्रतिशत संलग्न छ र जीडीपीमा यसको योगदान न्यून छ। पहाडी क्षेत्रका कारण, केवल आधा जति भूमि खेती योग्य छ, र कृषि क्षेत्रहरू मुख्यतया पूर्वी भागमा छन्। सामान्य अन्नजन्य बालीहरूमा चिनीको बीट, गहुँ, मकै, जौं, आलु, स्याउ, र अंगूर समावेश छन्, साथै सुँगुर र गाईपालन पनि गरिन्छ। धेरै किसानहरूले कृषिबाह्य आम्दानीमा निर्भर गर्छन्, र केहीले पर्यटनको लागि महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक परिदृश्यहरूको जोगाइ राख्न सरकारी र ईयू अनुदान प्राप्त गर्छन्। अष्ट्रियाका साना किसानहरूले ईयू भित्र गुणस्तर र विशेषज्ञतामा ध्यान केन्द्रित गरेर प्रतिस्पर्धा गर्छन्, र जैविक फार्महरूको उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। देशका व्यापक जङ्गलहरूले काठ प्रदान गर्छन्, जुन प्रायः प्रशोधन गरेर निर्यात गरिन्छ, विशेष गरी इटालीतर्फ।

स्रोतसाधन र शक्ति:

अष्ट्रियामा औद्योगिक प्रयोगका लागि महत्त्वपूर्ण प्राकृतिक संसाधनहरू छन्, जसमा म्याग्नेसाइट, फलामको अयस्क, लिग्नाइट, जिप्सम, सिसा, जिंक, र एण्टिमोनी समावेश छन्, र Kärnten म्याग्नेसाइटको प्रमुख स्रोत हो। Eisenberg बाट फलामको अयस्कलाई लिंज र लोएबेन जस्ता शहरहरूमा प्रशोधन गरिन्छ। अष्ट्रिया स्थानिय तेल र प्राकृतिक ग्यास निक्षेपहरूको उपयोग गर्छ, तर यो अझै पनि आफ्नो अधिकतर तेल र ग्यास आयात गर्छ, र Schwechat जस्ता रिफाइनरीहरूले घरेलू र विदेशी स्रोतबाट कच्चा तेल प्रशोधन गर्छन्। कोइला, मुख्यतया बिटुमिनस, सानो मात्रामा पाइन्छ। देशको ऊर्जा आवश्यकताहरू कोइला, तेल, प्राकृतिक ग्यास, र जलविद्युत् शक्ति द्वारा पूरा गरिन्छ, र अष्ट्रिया जलविद्युत् ऊर्जा निर्यात गर्ने प्रमुख राष्ट्र हो। १९७८मा परमाणु शक्ति अस्वीकृत गरेपछि, सरकारले नवीकरणीय ऊर्जा प्रवर्द्धनमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ, जुन अहिले अष्ट्रियाको ऊर्जा उत्पादनको लगभग तिहाइ भाग बनिरहेको छ।

निर्माण:

अष्ट्रियाको निर्माण क्षेत्रले अर्थतन्त्रमा प्रमुख भूमिका खेल्दछ, जसले GDP र विदेशी मुद्रा आयमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ। देश उच्च गुणस्तरीय, पारम्परिक उद्योगमा विशेषज्ञता प्राप्त गरेको छ, जसमा फलाम र इस्पात उत्पादन प्रमुख ध्यान केन्द्रित गरिएको छ। अष्ट्रियाली इस्पात निर्माणमा आविष्कारहरू, जस्तै LD प्रक्रिया, विश्वभरि प्रयोग भइरहेको छ। अष्ट्रियाली फलाम र इस्पात कम्पनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय निर्माणमा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्, जसमा पावर स्टेसन, रासायनिक कारखाना, र अन्य संरचनाहरू निर्माण गरिन्छ। अन्य महत्त्वपूर्ण निर्माण उत्पादनहरूमा एल्युमिनियम, मेसिनरी, मोटर गाडी, रसायन, इलेक्ट्रोनिक्स, वस्त्र, र उपभोक्ता वस्तुहरू समावेश छन्। यो क्षेत्र प्रायः साना र मझौला कम्पनीहरूले बनाइन्छ, जसमा केही ठूला कम्पनीहरूले सिमेन्ट र बियरजस्ता सामान उत्पादन गर्दछन्। अधिकांश निर्माण कम्पनीहरू अष्ट्रियाली स्वामित्वमा छन्, तर जर्मनी, नेदरल्यान्ड्स, र स्विट्जरल्याण्डका विदेशी कम्पनीहरूले पनि अष्ट्रियामा आफ्ना सुविधाहरू राखेका छन्।

वित्त:

अष्ट्रियाको मौद्रिक नीति युरोपियन सेंट्रल बैंकले निर्धारण गर्छ र अष्ट्रियन नेशनल बैंक (Österreichische Nationalbank), जुन १९२२मा स्थापना भएको थियो, द्वारा कार्यान्वयन हुन्छ। अष्ट्रियाले १९९९मा युरो अपनायो र २००२मा शिलिङबाट युरो नोट र सिक्कामा पूर्ण रूपले संक्रमण गर्यो। देशका वित्तीय सेवाहरू विभिन्न संस्थाहरूद्वारा प्रदान गरिन्छ, जसमा ठूला बैंकहरू, बचत बैंकहरू, र सहकारी संस्थाहरू समावेश छन्। भियाना स्टक एक्सचेन्ज, जुन १७७१मा स्थापना भएको थियो, युरोपको सबैभन्दा पुरानो स्टक एक्सचेन्जमध्ये एक हो। आइरन करटको पतन पछि, अष्ट्रियन लगानीकर्ताहरूले पूर्वी युरोपमा, विशेष गरी हंगेरी र छेउका देशहरूमा लगानी बढाएका छन्, जहाँ हजारौं अष्ट्रियन कम्पनीहरू लगानी परियोजनामा संलग्न छन्। तर, २००९को युरोपियन आर्थिक मंदीको समयमा, अष्ट्रियन बैंकहरूले यी लगानीहरूबाट ठूलो घाटा भोगे र सरकारको उद्धारको आवश्यकता पर्न गयो, जसका कारण केही वित्तीय संस्थाहरूको राष्ट्रीयकरण गरियो।

व्यापार:

अष्ट्रियाका प्रमुख व्यापारिक साझेदारहरू EU का देशहरू, संयुक्त राज्य अमेरिका, चीन, र स्विट्जरल्याण्ड हुन्। यसको मुख्य निर्यातमा मेसिनरी, सवारी साधन, रसायन, र फलाम र इस्पात समावेश छन्, जबकि प्रमुख आयातहरूमा मेसिनरी, यातायात उपकरण, सवारी साधन, रसायन, खनिज इन्धन, र खाद्य उत्पादनहरू छन्।

सेवा:

२१ औं शताब्दीको सुरुमा, अष्ट्रियामा सेवा क्षेत्रले श्रमिकको लगभग तीन-तिहाई भागलाई रोजगारी दिएको थियो र GDP मा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको थियो, यद्यपि यो प्रायः सरकारी द्वारा प्रभुत्वमा थियो। द्वितीय विश्वयुद्ध पछिको समयमा राष्ट्रियकरणमार्फत सार्वजनिक सेवाहरू विस्तार गरिएका थिए, जसले रोजगारी सिर्जना गर्यो, विशेषगरी बैंकिङ, शिक्षा, संस्कृति, यातायात र स्वास्थ्य सेवा जस्ता क्षेत्रमा। जबकि सार्वजनिक क्षेत्रले अधिकांश सेवा रोजगारहरू नियन्त्रण गर्छ, निजी क्षेत्रको सेवा योगदान भने सानो छ। पर्यटन भने अष्ट्रियाको अर्थतन्त्रको प्रमुख चालक हो, जसले दृश्यात्मक भू-दृश्य, स्की रिसोर्टहरू, स्फा, र सांस्कृतिक संस्थाहरूका साथ आगन्तुकहरूलाई आकर्षित गर्दछ।

श्रम र कर:

सरकार अष्ट्रियामा महत्वपूर्ण रोजगारदाताको रूपमा कायम छ, यद्यपि यसको भूमिका २० औं शताब्दीको मध्यतिरदेखि घटेको छ। सार्वजनिक क्षेत्रका जागिरहरूले सुरक्षाको प्रस्ताव गर्छ, जस्तै स्वचालित तलब वृद्धिहरू, बोनसहरू, र प्रायः आजीवन नियुक्ति, जुन निजी क्षेत्रका जागिरहरूले मिलाउन सक्दैन। यस सरकारी संलग्नताले देशमा कम बेरोजगारी दरमा योगदान पुर्याएको छ। अष्ट्रियामा एक तलब-मूल्य नीति पनि छ जसले सामाजिक संघर्ष र हड्तालहरू टार्नको लागि लक्षित छ, जसमा सरकार, श्रमिक, प्रबन्धन, र कृषि बीच सहकार्य समावेश छ, जसले संयुक्त तलब-मूल्य आयोगको माध्यमबाट काम गर्छ। यस सहकार्यले आर्थिक स्थिरता र सफल सामूहिक सम्झौतामा मद्दत पुर्याएको छ। करहरू मुख्यतया आय र तलब कर, मूल्यवर्धित कर, र अन्य स्रोतहरू जस्तै एक्सप्रेसवे प्रयोग अनुमति र पेट्रोलियम करहरूबाट आउँछन्।

यातायात र दूरसञ्चार:

अष्ट्रियामा राम्रोसँग विकास भएको यातायात नेटवर्क छ, जुन यसको ऐतिहासिक स्थितिबाट उत्पन्न भएको हो जुन ठूलो साम्राज्यको मुटुमा थियो। देशको सडक प्रणालीमा युरोपका प्रमुख क्षेत्रहरूलाई जोड्ने एक विशाल एक्सप्रेसवे नेटवर्क समावेश छ, जसले आश्चर्यजनक आलपाइन दृश्यहरूमा यात्रा गर्छ। रेलवे प्रणाली, जसको व्यवस्थापन अष्ट्रियाली संघीय रेलवे (ÖBB) द्वारा गरिएको छ, प्रायः विद्युतकरण गरिएको छ, र डान्यूब नदीले माल र यात्री यातायातका लागि एक महत्वपूर्ण जलमार्गको रूपमा काम गर्छ। अष्ट्रियाली एयरलाइन्स, जसले १९५८ मा शुरु गरेको थियो, अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू प्रदान गर्दछ, र श्वेचाट हवाई अड्डा यसको मुख्य केन्द्र हो। अष्ट्रियाको दूरसञ्चार पूर्वाधार पनि अत्याधुनिक छ, जहाँ सेलुलर फोनको व्यापक प्रयोग र इन्टरनेट प्रयोगको उच्च स्तर छ।

इतिहास

अष्ट्रियाको इतिहास समृद्ध छ, विशेष गरी ह्याब्सबर्ग राजवंशको शासनकालमा। पहिलो विश्वयुद्धपछि, अष्ट्रो-हंगेरी साम्राज्यको पतन भयो र अष्ट्रिया गणराज्यको स्थापना भयो। दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा, अष्ट्रिया नाजी जर्मनीद्वारा अधिग्रहित भयो, तर युद्धपश्चात् स्वतन्त्रता पुनः प्राप्त गर्‍यो। सन् १९९५ मा, अष्ट्रिया युरोपेली संघको सदस्य बन्यो।

प्रागैतिहासिक र रोमन समय:

अष्ट्रियामा प्राचीन मानव बस्तीका सबैभन्दा प्रारम्भिक प्रमाणहरू तलको पालियोलिथिक युगमा पाइन्छ। १९९१ मा ५,३०० वर्ष पुरानो नेओलिथिक मम्मी, Ötzi, को खोजले प्राचीन मानव जीवनका बारेमा महत्वपूर्ण जानकारी प्रदान गर्यो। हल्स्टट साइट, जसले यसको प्रारम्भिक फलाम युग संस्कृतिका लागि प्रसिद्ध छ, क्षेत्रको पुरातात्विक इतिहासमा महत्वपूर्ण मोड थियो। करीब ४०० ईसा पूर्व क्याल्टिक जनजातिहरूले आक्रमण गरे र नोरिकमको राज्य स्थापना गरे, जुन अष्ट्रियाली भूभागमा पहिलो ज्ञात राज्य थियो। पछि रोमले १५ ईसा पूर्वमा यो क्षेत्रमा कब्जा गर्‍यो, र यसलाई रेटिया, नोरिकम, र प्यानोनिया प्रान्तहरूको रूपमा समाहित गर्‍यो। रोमहरूले सडकहरूको नेटवर्क विकास गरे र डान्यूबको किनारमा कर्नन्टम र विन्डोबोना जस्ता थुप्रै नगरहरू स्थापना गरे।

२औं शताब्दी ईस्वीमा, जर्मनिक जनजातिहरूले आक्रमण गरे, जसले रोमको स्थिरता भङ्ग गर्‍यो, र केही विजयहरूको बाबजुद पनि, क्षेत्रले आफ्नो पूर्वको समृद्धि पुनः प्राप्त गर्न सकेन। ३औं शताब्दीको अन्त्यमा, अलेमान्नीहरूको आक्रमण र ५औं शताब्दीमा हुन र पूर्वी जर्मनहरूको आक्रमणले डान्यूबको किनारमा रोमको रक्षा प्रणालीको पतन गरायो। ४औं शताब्दीमा ख्रीष्टियन उपस्थिति देखिन्छ, र जर्मनिक जनजातिहरू, जसमा रुगी, गोथ, हेरेउली, र लांगोबार्डी समावेश थिए, यस क्षेत्रमा बसोबास गरे, जसले ४८८ ईस्वीमा नोरिकमको जनसंख्याको केही भागलाई इटालीमा पलायन गर्न बाध्य पार्‍यो।

प्रारम्भिक मध्य युग:

लेओपोल्ड छौटौको १२३० मा मृत्यु पछि, बाबेनबर्ग वंशले आन्तरिक र बाह्य चुनौतीहरूको सामना गर्न थाल्यो। उनको मृत्युले बाबेनबर्गहरूको अधीनमा अष्ट्रियामा समृद्धिको एक युगको समाप्ति संकेत गर्‍यो, किनकि उनका छोरा फ्रेडेरिक द्रोस्रो, जसले उनलाई उत्तराधिकारीको रूपमा सम्हाले, नियन्त्रण कायम राख्न गाह्रो पाए। फ्रेडेरिकको शासन राजनीतिक अस्थिरताले चिन्हित थियो, आंशिक रूपमा बाबेनबर्गहरूको भूमिहरूलाई उनका छोराहरू बीचमा बाँड्न र बाह्य शक्तिहरूबाट निरन्तर दबाबको कारण।

फ्रेडेरिक द्रोस्रोको शासनकालमा होहेन्स्टाउफन वंशसँगको संघर्ष तीव्र भयो, र बाबेनबर्गहरूको शक्ति घट्दै जाँदा उनीहरूलाई पवित्र रोमन सम्राज्यको जटिल राजनीतिमा अधिक आकर्षित गरियो। वंशीय समस्याहरू र बलियो नेतृत्वको अभावले यस्तो स्थिति ल्यायो जहाँ अष्ट्रिया बाह्य प्रभावको प्रति संवेदनशील बन्यो।

१२४६ मा फ्रेडेरिक द्रोस्रोको मृत्यु पछि, बाबेनबर्ग वंशको समाप्ति भयो। पुरुष उत्तराधिकारीको अभावले उत्तराधिकार संकट र शक्ति शून्यता सिर्जना गर्‍यो, जसमा विभिन्न कुलीन परिवारहरूले भूमिको नियन्त्रणका लागि प्रतिस्पर्धा गरे। यसले अन्ततः हाप्सबर्ग वंशको उदयमा परिणत भयो, जसले अष्ट्रियामा शताब्दीयौंसम्म प्रभुत्व जमायो।

बाबेनबर्गहरूबाट हाप्सबर्गहरूमा संक्रमणले अष्ट्रियाको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्यायो, जसले हाप्सबर्गहरूको अधीनमा युरोपमा प्रमुख शक्ति बन्ने दिशामा अष्ट्रियालाई ल्यायो। हाप्सबर्गहरूको शासनले अष्ट्रियाको इतिहासमा नयाँ अध्यायको शुरुवात गर्यो, जसले युरोप र विश्व राजनीतिमा यसको भविष्य भूमिकालाई आकार दियो।

यो हाप्सबर्गहरूको परिवर्तन पवित्र रोमन सम्राज्यमा राजनीतिक विखण्डनको समयमा भयो, जसमा अष्ट्रिया, बोहेमिया, र हंगेरीजस्ता क्षेत्रीय शक्तिहरूले बढी स्वतन्त्रता प्रमाणित गर्न थाल्यो। हाप्सबर्गहरूले यस अस्थिरताको फाइदा उठाए, रणनीतिक विवाह र गठबन्धनहरू मार्फत शक्ति संकलन गरे, जसले अन्ततः केन्द्रीय युरोपको धेरै भागमा उनीहरूको प्रभुत्वको लागि आधार तयार गर्यो।

मध्य युगको उत्तरार्ध:

हाप्सबर्ग वंशको जटिल इतिहास एक महत्त्वाकांक्षी विस्तार, आन्तरिक पारिवारिक द्वन्द्व, र राजनीतिक चालहरूको कथा हो, जसले धेरै शताब्दीसम्म फैलिएको छ। फ्रेडेरिक द वारलाइकको मृत्यु र बाबेनबर्गहरूको सम्पत्ति गुमाउनुपछि, बोहेमियाका ओटाकार द्रोस्रोले अस्ट्रिया, स्टाइरमार्क, र केर्न्टनको नियन्त्रण अस्थायी रूपमा कब्जा गरे, जसले जर्मन अस्थिरता द्वारा सिर्जना भएको शक्ति शून्यताको फाइदा उठाए। तथापि, ओटाकारको शासन १२७८ मा हाप्सबर्गका रुदोल्फ पहिलोको सेनाले पराजित गरेर मारेपछि अचानक अन्त्य भयो। हाप्सबर्गहरूले यी क्षेत्रहरूको नियन्त्रणलाई क्रमशः सुदृढ गरे, तर अस्ट्रियाभित्र र छिमेकी राज्यहरूबाट महत्वपूर्ण विरोधको सामना गरे।

रुदोल्फ पहिलो, प्रारम्भिक प्रतिरोधका बाबजुद, १३ औं शताब्दिको अन्त्यसम्म हाप्सबर्गलाई अस्ट्रियाका शासकको रूपमा स्थापना गरे। तथापि, उनको मृत्यु १२९१ मा र बोहेमियाली र हंगेरीयन जस्ता प्रतिस्पर्धीहरूको चुनौतीहरूले हाप्सबर्गहरूको नियन्त्रणलाई जटिल बनाउँदै गयो। उनको छोरा अल्बर्ट पहिलोको जर्मनीको राजा चयनपछि, हाप्सबर्गहरूले अस्ट्रियामा आफ्नो शासनलाई मजबुत बनाउने प्रक्रिया शुरु गरे। अल्बर्ट पहिलोको छोरा, फ्रेडेरिक द फेयर, जर्मन सिंहासन सुरक्षित गर्न र बाह्य शक्तिहरू जस्तै स्विस र बाभेरियालीहरूको बिरूद्ध हाप्सबर्गको नियन्त्रण कायम गर्न कठिनाइको सामना गरे।

हाप्सबर्गका क्षेत्रहरू १४ औं शताब्दीमा थप फैलिएका थिए, विशेष गरी अल्बर्ट द्रोस्रो र उनका दाजुहरूका अन्तर्गत, जब उनीहरूले केर्न्टन, कार्नियोल र टिरोल हासिल गरे। तथापि, वंशको अधिकार प्रायः आन्तरिक र बाह्य विवादबाट चुनौती दिइन्थ्यो। टिरोल र अन्य क्षेत्रहरूको अधिग्रहण रणनीतिक विवाह र सैनिक संघर्षमार्फत जारी रह्यो, जसमा स्विसको विरूद्धको भाग्यपूर्ण अभियानहरू समावेश थिए।

अल्बर्ट द्रोस्रोको अनायास मृत्यु १४३९ मा उनका छोरा लाडिस्लास पोस्टहुमसलाई उत्तराधिकारीको रूपमा छोडेर गयो, जसले फ्रेडेरिक पाचौको संरक्षकत्वमा हाप्सबर्गको कथा जारी राख्यो। हाप्सबर्गहरूको क्षेत्रीय महत्त्वाकांक्षा प्रायः सफल भएको थियो, बारम्बार संघर्ष, आन्तरिक विभाजन र बाह्य द्वन्द्वहरूको बाबजुद, जसले उनीहरूलाई शताब्दीयौंसम्म युरोपेली राजनीतिमा प्रमुख शक्ति बनाउन मद्दत गर्यो।

१३७९ मा हाप्सबर्ग भूमिहरूको भागमा, जसले अल्बर्ट तेस्रो र लियोपोल्ड तेस्रो बीच सम्पत्ति विभाजन गरे, तीन प्रमुख क्षेत्रहरूको स्थापना गर्‍यो: तलको अस्ट्रिया, इनर अस्ट्रिया, र माथिल्लो अस्ट्रिया। यस विभाजनले भविष्यमा हाप्सबर्गको अस्ट्रियाली भूमिमा शासनको आधार तयार गर्‍यो, जसले १५ औं शताब्दीसम्म अष्ट्रिया घरको रूपमा विकास गर्यो। १५ औं शताब्दीको संघर्षहरूको समयमा, अस्ट्रियाली भूमिहरू पवित्र रोमन सम्राज्य र युरोपेली भू-राजनीतिका सन्दर्भमा अनिवार्य थिए।

सुधार र प्रति-सुधार:

शान्ति सम्झौतासम्बन्धी वार्तालापको कार्य। केही वर्षको वार्ता र सैनिक संघर्षपछि, १६४८ मा वेस्टफालिया सम्झौताले तीस वर्षको युद्धको अन्त्य ल्यायो, जसले युरोपेली राजनीतिक गतिशीलतामा महत्त्वपूर्ण परिवर्तनको संकेत दियो।

वेस्टफालिया शान्तिको परिणामस्वरूप हाप्सबर्गका लागि केही प्रमुख परिणामहरू आएका थिए। अस्ट्रियाले यसको अधिकांश भूमिहरू, जसमध्ये बोहेमिया, हंगेरी, र डान्युब क्षेत्रका केही भागहरू नियन्त्रणमा राख्यो। तर, सम्झौताले डच गणराज्यको स्वतन्त्रता स्वीकृत गर्‍यो र स्विडेनलाई बाल्टिक क्षेत्रमा विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण भौतिक क्षेत्रीय लाभ प्रदान गर्‍यो। थप रूपमा, हाप्सबर्गहरूलाई प्रोटेस्टन्ट राज्यहरूसँग केही सम्झौताहरू गर्न बाध्य पारिएको थियो, जुन संघर्षको एक प्रमुख अङ्ग थिए।

फर्डिनान्ड तेस्रोले हाप्सबर्गहरूको क्षेत्रीय अखण्डता धेरै हदसम्म कायम राख्न सक्षम भए तापनि, युद्धको परिणामस्वरूप साम्राज्य राजनीतिक रूपमा विघटित भयो। पवित्र रोमन साम्राज्य आफैं एक स्वतन्त्र राज्यहरूको ढीला संघको रूपमा जारी रह्यो, जहाँ हाप्सबर्गहरूले अब यसको सबै सदस्य राज्यहरूमा आफ्नो इच्छा थोपर्न सक्दैनथे। साम्राज्यको प्राधिकरणको कमजोरी, साम्राज्यभित्रको धार्मिक र राजनीतिक तनावसँग मिलेर, यसले भविष्यका संघर्षहरूको आधार तयार गर्‍यो, जसमा प्रुसियाको उदय र १९ औं शताब्दीको शुरुमा पवित्र रोमन साम्राज्यको विघटन समावेश छ।

हाप्सबर्गहरूको यी राजनीतिक अशान्त पानीहरूमा नेविगेट गर्ने क्षमता ले उनीहरूको केन्द्रीय युरोपमा निरन्तर प्रभुत्व सुनिश्चित गर्‍यो, यद्यपि युरोपीय सन्तुलन शक्ति परिवर्तन भइरहेका थिए। तीस वर्षको युद्धपछि हाप्सबर्ग नेतृत्व बढी व्यावहारिक बन्यो, जसले उनीहरूको साम्राज्यभित्र स्थिरता कायम राख्नमा ध्यान केन्द्रित गर्यो र परिवर्तनशील भू-राजनीतिक वातावरणसँग अनुकूलन गर्ने प्रयास गर्‍यो।

अस्ट्रिया एक महान शक्तिको रूपमा:

तीस वर्षको युद्धपछिको अवधि हाप्सबर्ग साम्राज्यका लागि महत्वपूर्ण परिवर्तन र चुनौतीहरू ल्याउने समय थियो, जहाँ सम्राट लियोपोल्ड प्रथम र उनका उत्तराधिकारीहरूले साम्राज्यका आन्तरिक र बाह्य दुबै समस्यासँग जुझ्नु परेको थियो। लियोपोल्डको शासनकालमा फ्रान्ससँगको तनाव थियो, जहाँ लुइस चौधौंका विस्तारवादी नीतिहरूले अस्ट्रियालाई धम्की दिइरहेका थिए। उत्तर-पूर्वी क्षेत्रमा, विशेष गरी स्विडेन र पोल्यान्डसँगको संघर्ष, साथै ओटोमानी साम्राज्यसँगको युद्धले अस्ट्रियाली हस्तक्षेपको आवश्यकता पारेको थियो।

वास्तविक रूपमा, ओटोमानी साम्राज्यसँगको वास्वार सम्झौताले (१६६४) न्यूनतम भौतिक लाभ प्राप्त गरायो, तर अस्ट्रिया थुप्रै संघर्षहरूमा संलग्न थियो। एक प्रमुख सैन्य सफलता भनेको भियाना युद्ध (१६८३) मा जित थियो, जहाँ हाप्सबर्गहरूले पोल्यान्डसँग मिलेर टर्कीको घेराबन्दीबाट शहरको सफलतापूर्वक रक्षा गरे। यो युद्ध, साथै त्यसपछि भएका विजयहरू, कर्लोविट्स सम्झौतामा (१६९९) परिणत भए, जसमा हाप्सबर्गहरूले हंगेरी, ट्रान्सिल्भानिया, र क्रोएशियाका केही भागहरू नियन्त्रणमा लिए, जसले क्षेत्रको शक्ति सन्तुलनमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्यायो।

स्पेनी उत्तराधिकारको युद्ध (१७०१–१७१४) अर्को ठूलो संघर्ष थियो, जहाँ अस्ट्रिया यूरोपभरि स्पेनी सिंहासनको लागि संघर्षमा संलग्न थियो। यो युद्धले साम्राज्यका स्रोतहरूलाई थिच्यो तर ब्लेनहेम युद्ध (१७०४) जस्ता महत्वपूर्ण विजयहरू देखायो, जहाँ पवित्र रोमन साम्राज्यका सेनाले इंग्ल्याण्डसँग मिलेर फ्रान्सलाई पराजित गरे। युद्धको समापन रास्टाट सम्झौतासँग (१७१४) भयो, जसले अस्ट्रियालाई स्पेनी नेदरल्यान्ड्स, इटाली, र नेदरल्यान्ड्समा आफ्नो कब्जा बलियो पार्यो।

सम्राट लियोपोल्ड प्रथमको १७०५ मा मृत्यु भएपछि उनका छोरा जोसेफ प्रथमले सिंहासन सम्हाले, जसले धार्मिक र राजनीतिक चुनौतीहरूलाई समाधान गर्न जारी राखे, जसमा हंगेरीको विद्रोह पनि समावेश थियो। जोसेफको मृत्यु पछि, उनका छोरा चार्ल्स छैटौंले सिंहासन सम्हाले, जहाँ उनले हाप्सबर्गहरूको पुरुषवंशको समाप्ति पछि उत्तराधिकारको समस्या सामना गरे। १७१३ मा गरिएको प्रागम्याटिक स्यान्क्शनले उनका छोरीहरूलाई उत्तराधिकारीको अधिकार दिनुहोस्, जुन अन्ततः युरोपभरि स्वीकृत गरियो।

अस्ट्रियाको ओटोमानी साम्राज्यसँगको संघर्ष पुनः सुरु भयो, र १७१७ मा, प्रिन्स युजिन अफ साभोयको नेतृत्वमा, हाप्सबर्गहरूले महत्त्वपूर्ण विजयहरू प्राप्त गरे, जसमा बेलग्रेडको पुनः कब्जा र पासारोविट्स सम्झौता (१७१८) समावेश थियो, जसले बाल्कनमा अस्ट्रियाली भू-भागलाई महत्वपूर्ण रूपमा विस्तार गर्यो।

साथै, इटालीका क्षेत्रहरूमा स्पेनीसँगको तनावले १७१८ मा क्वाड्रुपल अलायन्सको गठन गरायो। अस्ट्रिया, ब्रिटेन, फ्रान्स, र नेदरल्यान्ड्ससँग मिलेर, अस्ट्रियाले एक अनुकूल शान्ति सम्झौता सुरक्षित गर्‍यो, जसमा अस्ट्रियाले सिसिली प्राप्त गर्यो र दक्षिण इटालीमा आफ्नो स्थिति सुदृढ गर्यो। यसले १८औं शताब्दीतर्फ हाप्सबर्गको युरोपमा अझ प्रभावशाली भूमिका निभाउनका लागि आधार तयार गर्‍यो।

संस्कृति

अष्ट्रियाली संस्कृति संगीत, कला, साहित्य, र वास्तुकलामा समृद्ध छ। भियना विश्वप्रसिद्ध संगीतकारहरूको शहर हो, जहाँ वोल्फगाङ अमाडेउस मोजार्ट, लुडविग भान बीथोभेन, र जोहान्स ब्राह्म्सजस्ता संगीतकारहरूले आफ्नो योगदान दिएका छन्। त्यसैगरी, भियनिज वास्तुकला र कला आन्दोलनहरू पनि प्रसिद्ध छन्।

पर्यटन

अष्ट्रियामा आल्प्स पर्वत श्रृंखला, ऐतिहासिक सहरहरू, र सांस्कृतिक स्थलहरूको प्रचुरता छ। साल्जबर्ग, इन्सब्रुक, र हल्स्टाटजस्ता सहरहरू पर्यटकहरूका लागि प्रमुख गन्तव्य हुन्। त्यसैगरी, डान्युब नदीको किनारमा रहेका वाइन क्षेत्रहरू पनि आकर्षणको केन्द्रमा छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

ज्योतिषहरू

ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...

राशिफल

राशिफल लोड हुँदैछ...

मुख्य समाचार

झापाका विद्यार्थीलाई विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथाम तालिम

काठमाडौं । झापाका विभिन्न विद्यालय तथा क्याम्पसका २०० विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथामसम्बन्धी प्रदर्शन एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तरराष्ट्रिय झापाली समाजको सहयोग तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसन झापाको समन्वयमा चारआलीस्थित अरिदमन गण ब्यारेकमा कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।कार्यक्रममा नेपाली सेना तथा एनसिसी अलुम्नी एसोसिएसनका प्रतिनिधिहरूले

सामग्रीको तालिका

अष्ट्रिया

अष्ट्रिया

भूगोल र जनसङ्ख्या

जल स्रोत:

मौसम:

वनस्पति र जनावर:

जातीय समूह:

भाषा:

धर्म:

अर्थतन्त्र

कृषि र वन:

स्रोतसाधन र शक्ति:

निर्माण:

वित्त:

व्यापार:

सेवा:

श्रम र कर:

यातायात र दूरसञ्चार:

इतिहास

प्रागैतिहासिक र रोमन समय:

प्रारम्भिक मध्य युग:

मध्य युगको उत्तरार्ध:

सुधार र प्रति-सुधार:

अस्ट्रिया एक महान शक्तिको रूपमा:

संस्कृति

पर्यटन

ज्योतिषहरू

राशिफल

मुख्य समाचार

झापाका विद्यार्थीलाई विपद् व्यवस्थापन तथा सर्पदंश रोकथाम तालिम

सिन्धुलीमा जराबुट्टा कला सङ्ग्रहालय आकर्षणको केन्द्र

कीर्तिपुरमा कारभित्र जलेर मृत्यु हुनेको पहिचान खुल्यो

बर्डफ्लूको प्रभाव कम भएसँगै अण्डाको मूल्य बढ्यो

सेयर बजारमा लगातार छैटौँ दिन सुधार, ६ अर्ब ६७ करोडको कारोबार

वैदेशिक रोजगारी तत्काल रोक्न सकिँदैन- मन्त्री यादव

सार्वजनिक सवारी दर्ता दुई महिनादेखि ठप्प, अटो व्यवसायी अन्योलमा

साना नदीमा आकस्मिक बाढीको जोखिम

नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान र मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयबीच सहकार्यका विषयमा छलफल