काठमाडौँ
चीनले दक्षिणपूर्व एशियामा फैलिएको ठूला ठगी गिरोहहरू विरुद्ध कडा कारबाही थालेको छ, जसले हजारौं चिनियाँ नागरिकलाई विदेशमा फसाई जबर्जस्ती अनलाइन ठगी कार्यमा लगाएको थियो। चिनियाँ राज्य मिडियाले हालै प्रकाशित गरेका डकुमेन्टरीहरूमा म्यान्मारको सीमावर्ती सहर लौक्काइनमा वर्षौंसम्म चलेका शक्तिशाली माफिया परिवारहरू — वेई, लिउ, मिङ र बाइ — को अपराध र पतन देखाइएको छ। यी परिवारहरूले क्यासिनो र यौन उद्योगबाट ठगी व्यवसायसम्म आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका थिए, जहाँ मानिसहरूलाई अपहरण गरी झूटो अनलाइन व्यापार र ठगी गर्न बाध्य पारिन्थ्यो।
२०२३ मा म्यानमारले यी माफिया परिवारका सदस्यहरूलाई पक्राउ गरी चीनलाई हस्तान्तरण गरेपछि उनीहरूविरुद्ध ठगी, मानव बेचबिखन र हत्या जस्ता गम्भीर आरोपमा मुद्दा चलाइयो। धेरै सदस्यहरूलाई मृत्युदण्ड र दीर्घ कारावास सजाय दिइएको छ। डकुमेन्टरीहरूमा उनीहरूको पतन देखाउँदै चीनले सन्देश दिएको छ कि “जो कोही चिनियाँ नागरिकमाथि यस्तो अपराध गर्छ, उसले मूल्य चुकाउनै पर्छ।” यसलाई “कुखुरो मारे बाँदरलाई देखाउने” नीतिको रूपमा चित्रण गरिएको छ।
यी अपराधहरू चीनको भित्री समाजमा पनि ठूलो मानसिक प्रभाव पारेका छन्। ठगी केन्द्रमा फसेका चिनियाँहरूका कथा सामाजिक सञ्जालमा व्यापक छन्, जसले जनमानसमा डर र आक्रोश फैलाएको छ। "नो मोर बेट्स" जस्तो फिल्मले पनि विदेशी भ्रमणबारे चेतावनी दिएको छ, र थाइल्यान्ड, म्यानमार र कम्बोडियामा रहेका यस्ता ठगी केन्द्रहरूमा चिनियाँहरू नै मुख्य अपराधी भएको तथ्यले चीनको छविलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा क्षति पुर्याएको छ।
चीन र म्यानमारको सहकार्यपछि हालसम्म ५७,००० भन्दा बढी चिनियाँलाई ठगी अपराधमा संलग्न भएको आरोपमा पक्राउ गरिएको छ। राज्य मिडियाले यस अभियानलाई “ठगी महामारी” विरुद्धको युद्धको रूपमा चित्रण गरेको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले ठगी घटनामा कमी आएको दाबी गरेका छन् र यसलाई “सुरक्षाको भाव” पुनःस्थापना भएको सफलता भनेर व्याख्या गरेका छन्।