फिफा विश्वकप, जसलाई आधिकारिक रूपमा "फिफा विश्वकप फुटबल" भनिन्छ, विश्वकै सबैभन्दा प्रतिष्ठित खेलकुद प्रतियोगिता हो। यो प्रतियोगिता चार वर्षमा एकपटक आयोजना गरिन्छ र फुटबलप्रेमीहरूको लागि महाकुम्भका रूपमा चिनिन्छ। फिफा विश्वकपले फुटबललाई मात्र नभई संस्कृति, राष्ट्रियता, र मानवताको एकताको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
फिफा विश्वकपको स्थापना १९३० मा भएको हो। फिफा (Fédération Internationale de Football Association) का तत्कालीन अध्यक्ष जुल्स रिमेटले विश्वभरका फुटबल राष्ट्रहरूलाई एकै मंचमा ल्याउने उद्देश्यले प्रतियोगिता सुरु गरेका थिए। पहिलो विश्वकप उरुग्वेमा आयोजित भएको थियो, जहाँ उरुग्वेले आफ्नै भूमिमा पहिलो उपाधि जितेको थियो। प्रारम्भिक वर्षहरूमा प्रतियोगितामा सीमित देशहरूको सहभागिता थियो। यद्यपि, यस प्रतियोगिताको लोकप्रियता बढ्दै गएपछि विश्वभरका फुटबल राष्ट्रहरू यसको हिस्सा बन्न थाले।
यहाँ फिफा विश्वकप विजेताहरूको सूची प्रस्तुत गरिएको छ:
| वर्ष | आयोजक देश | विजेता | उपविजेता | स्कोर |
|---|---|---|---|---|
| 1930 | उरुग्वे | उरुग्वे | अर्जेन्टिना | 4-2 |
| 1934 | इटाली | इटाली | चेकोस्लोभाकिया | 2-1 (ET) |
| 1938 | फ्रान्स | इटाली | हंगेरी | 4-2 |
| 1950 | ब्राजिल | उरुग्वे | ब्राजिल | 2-1 |
| 1954 | स्विट्जरल्यान्ड | पश्चिम जर्मनी | हंगेरी | 3-2 |
| 1958 | स्वीडेन | ब्राजिल | स्वीडेन | 5-2 |
| 1962 | चिली | ब्राजिल | चेकोस्लोभाकिया | 3-1 |
| 1966 | इंग्ल्यान्ड | इंग्ल्यान्ड | पश्चिम जर्मनी | 4-2 (ET) |
| 1970 | मेक्सिको | ब्राजिल | इटाली | 4-1 |
| 1974 | पश्चिम जर्मनी | पश्चिम जर्मनी | नेदरल्यान्ड्स | 2-1 |
| 1978 | अर्जेन्टिना | अर्जेन्टिना | नेदरल्यान्ड्स | 3-1 (ET) |
| 1982 | स्पेन | इटाली | पश्चिम जर्मनी | 3-1 |
| 1986 | मेक्सिको | अर्जेन्टिना | पश्चिम जर्मनी | 3-2 |
| 1990 | इटाली | पश्चिम जर्मनी | अर्जेन्टिना | 1-0 |
| 1994 | अमेरिका | ब्राजिल | इटाली | 0-0 (3-2 पेनाल्टी) |
| 1998 | फ्रान्स | फ्रान्स | ब्राजिल | 3-0 |
| 2002 | दक्षिण कोरिया / जापान | ब्राजिल | जर्मनी | 2-0 |
| 2006 | जर्मनी | इटाली | फ्रान्स | 1-1 (5-3 पेनाल्टी) |
| 2010 | दक्षिण अफ्रिका | स्पेन | नेदरल्यान्ड्स | 1-0 (ET) |
| 2014 | ब्राजिल | जर्मनी | अर्जेन्टिना | 1-0 (ET) |
| 2018 | रूस | फ्रान्स | क्रोएसिया | 4-2 |
| 2022 | कतार | अर्जेन्टिना | फ्रान्स | 3-3 (4-2 पेनाल्टी) |
नोट:
फिफा विश्वकप सुरु हुनु अघि, देशहरूले क्षेत्रीय क्वालिफायर खेल खेल्नुपर्छ। फिफा सदस्य देशहरूलाई विभिन्न महाद्वीपीय समूहमा विभाजन गरिन्छ, र हरेक समूहबाट शीर्ष टोलीहरू विश्वकपमा छनोट हुन्छन्। विश्वकप प्रतियोगिता सुरु भएपछि, छनोट भएका टोलीहरूलाई विभिन्न समूहहरूमा विभाजन गरिन्छ। प्रत्येक समूहमा चार टोली हुन्छन्, र टोलीहरूले राउन्ड-रोबिन ढाँचामा प्रतिस्पर्धा गर्छन्। समूहको शीर्ष दुई टोली नकआउट चरणमा प्रवेश गर्छन्। समूह चरणबाट अघि बढेका टोलीहरूले नकआउट चरणमा प्रतिस्पर्धा गर्छन्। यो चरणमा, हार्ने टोली प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ। नकआउट चरण क्वार्टरफाइनल, सेमिफाइनल, र अन्ततः फाइनलमा समाप्त हुन्छ। फाइनल खेल प्रतियोगिताको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण क्षण हो। यो खेलमा जित्ने टोलीलाई विश्व च्याम्पियन घोषित गरिन्छ।
फिफा विश्वकपका ऐतिहासिक पलहरू
पेले, ब्राजिलका महान खेलाडी, फिफा विश्वकपको इतिहासका महान व्यक्तित्व हुन्। उनले १७ वर्षको उमेरमा १९५८ मा ब्राजिलका लागि पहिलो उपाधि जिते। ब्राजिलले अहिलेसम्म पाँचपटक विश्वकप जितेर सबैभन्दा सफल राष्ट्र बनेको छ। १९८६ मा अर्जेन्टिनाका डिएगो माराडोनाले इंग्ल्यान्डविरुद्ध ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोल गरेका थिए। यो विवादास्पद गोल र उनको उत्कृष्ट प्रदर्शनले अर्जेन्टिनालाई उपाधि जित्न मद्दत गर्यो।१९९८ मा फ्रान्सले आफ्नै भूमिमा ब्राजिललाई हराउँदै पहिलोपटक विश्वकप जित्यो। जिनेदिन जिदानको प्रदर्शन यस जितको मुख्य कारक थियो। २०१४ मा जर्मनीले ब्राजिललाई सेमिफाइनलमा ७-१ ले पराजित गर्दै इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो जीत हासिल गर्यो। अन्ततः फाइनलमा अर्जेन्टिनालाई हराउँदै जर्मनीले चौथो उपाधि जित्यो।
२०२२ को फिफा विश्वकप
२०२२ को फिफा विश्वकप कतारमा आयोजित भयो। यो प्रतियोगिता पहिलो पटक मध्य-पूर्वमा आयोजना गरियो। कतारको अद्वितीय आयोजनाले विश्वभरका फुटबलप्रेमीहरूको ध्यान आकर्षित गर्यो।
विशेषताहरू:
फाइनलमा अर्जेन्टिनाले फ्रान्सलाई हराउँदै उपाधि जित्यो। लियोनेल मेस्सीको यो ऐतिहासिक जितले उनको करियरमा नयाँ उचाइ थप्यो।
२०२६ फिफा विश्वकप
२०३० फिफा विश्वकप
२०३४ फिफा विश्वकप
यी आगामी फिफा विश्वकप प्रतियोगिताहरूले विश्वभरका फुटबलप्रेमीहरूलाई उत्साहित बनाएका छन्। प्रत्येक संस्करणले नयाँ स्थान, संस्कृति, र अनुभवहरू प्रदान गर्नेछ, जसले फुटबलको विश्वव्यापी लोकप्रियतालाई अझ वृद्धि गर्नेछ।
फिफा विश्वकपको प्रभाव
फिफा विश्वकपले फुटबललाई विश्वकै सबैभन्दा लोकप्रिय खेल बनाएको छ। यो प्रतियोगिताले फुटबललाई केवल खेल मात्र होइन, एक विश्वव्यापी भावना बनाएको छ। विश्वकपले विभिन्न देशहरूबीचको सांस्कृतिक आदानप्रदानको माध्यमका रूपमा काम गरेको छ। फुटबलमार्फत मानिसहरूले एकअर्काको संस्कृति र परम्परालाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाएका छन्। विश्वकप आयोजक राष्ट्रको अर्थतन्त्रमा ठुलो प्रभाव पार्छ। स्टेडियम निर्माण, पर्यटन, र रोजगार सिर्जना लगायतका क्षेत्रमा यसको प्रभाव देखिन्छ। फिफा विश्वकपले विभिन्न पृष्ठभूमिका मानिसहरूलाई एकैजुट बनाउने शक्ति राख्छ। राष्ट्रिय टीमहरूको समर्थनमा मानिसहरू आफ्नो भिन्नतालाई भुलेर एकता महसुस गर्छन्।
भविष्यको फिफा विश्वकप
२०२६ को फिफा विश्वकप क्यानडा, अमेरिका, र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्नेछन्।
यो परिवर्तनले फिफा विश्वकपलाई अझ रोमाञ्चक र समावेशी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। फिफा विश्वकप केवल खेलकुद प्रतियोगिता होइन, यो विश्वभरका मानिसहरूलाई एकताबद्ध गर्ने माध्यम हो। यसको इतिहास, रोमाञ्चक खेलहरू, र अविस्मरणीय पलहरूले फुटबलप्रेमीहरूको हृदयमा विशेष स्थान ओगटेको छ। आगामी दिनहरूमा, फिफा विश्वकपले अझ धेरै ऐतिहासिक पलहरू सिर्जना गर्ने र विश्वलाई एकताबद्ध गर्ने विश्वास छ।
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौं । युवा, श्रम तथा रोजगारमन्त्री रामजी यादवले वर्तमान विश्वव्यापीकरणको युगमा वैदेशिक रोजगारीलाई पूर्ण रूपमा रोक्न सम्भव नरहेको बताएका छन्। मंगलबार वैदेशिक रोजगार विभागको अनुगमनका क्रममा मन्त्री यादवले सरकारको प्राथमिकता वैदेशिक रोजगारी रोक्ने नभई यसलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र मर्यादित बनाउने रहेको स्पष्ट पारे।नेपाली श्रमिकहरू शोषणमा नपरून् र उचित पारिश्रमिक पाऊन्
