ब्याडमिन्टन

ब्याडमिन्टन एक तीव्र गतिमा खेलिने र्याकेट खेल हो जुन एकल वा युगल रूपमा खेलिन्छ। यसमा शटलककलाई र्‍याकेटले प्रहार गरी विपक्षीको कोर्टमा फाल्ने उद्देश्य हुन्छ। यो खेल फिटनेस, एकाग्रता र प्रतिक्रिया क्षमताको विकासका लागि अत्यन्त लाभदायक मानिन्छ। नेपालसहित विश्वभर लोकप्रिय रहेको यो खेल १९९२ देखि ओलम्पिक खेलकुदमा समावेश छ।

ब्याडमिन्टनको आधारभूत जानकारी

ब्याडमिन्टन एक छरितो र द्रुत गतिमा खेलिने खेल हो जसमा दुई या चार खेलाडीबीच प्रतिस्पर्धा गरिन्छ। जब दुई खेलाडी प्रतिस्पर्धा गर्छन्, त्यसलाई "एकल (Singles)" भनिन्छ, भने दुई-दुई खेलाडी मिलेर खेल्दा "युगल (Doubles)" भनिन्छ। यो खेल विशेष आकारको कोर्टमा खेलिन्छ जसको लम्बाइ १३.४ मिटर हुन्छ। एकलका लागि चौडाइ ५.१८ मिटर र युगलका लागि ६.१ मिटर तोकिएको हुन्छ। कोर्टको बीच भागमा १.५५ मिटर अग्लो नेट बाँधिएको हुन्छ, जसको माथिबाट शटल पास गर्नुपर्छ।

उपकरणहरू

ब्याडमिन्टनमा प्रयोग हुने शटल (Shuttlecock) प्रायः पंख वा नायलनबाट बनाइन्छ र यसको तौल ४.७४–५.५० ग्रामसम्म हुन्छ। खेलाडीले प्रयोग गर्ने र्‍याकेट हलुका हुन्छ, यसको वजन ८०–१०० ग्रामसम्म हुने गर्छ भने लम्बाइ लगभग ६८ सेन्टिमिटर हुन्छ। हलुका र सन्तुलित र्‍याकेटका कारण खेलाडीहरू तीव्र गतिमा प्रतिक्रिया दिन सक्छन्।

खेलको उद्देश्य र नियमहरू

ब्याडमिन्टनको मूल उद्देश्य भनेको शटललाई विपक्षीको कोर्टमा यसरी फ्याँक्नु हो कि विपक्षी खेलाडीले त्यसलाई फिर्ता गर्न नसकोस्, जसबाट अंक प्राप्त हुन्छ। सर्भ गर्दा शटल कम्मरभन्दा तलबाट प्रहार गर्नुपर्छ र सिधै विपक्षीको सर्भिङ कोर्टमा पुग्नुपर्छ। खेलमा "२१ अंक प्रणाली" अपनाइन्छ जसलाई र्याली स्कोरिङ भनिन्छ—हरेक र्यालीमा विजेता खेलाडीलाई अंक मिल्छ। २१–२१ बराबरी भएमा, दुई अंकको अन्तर आवश्यक हुन्छ। अधिकतम ३० अंकमा पहिलो पुग्ने खेलाडी विजयी हुन्छ।

प्रमुख स्ट्रोकहरू

ब्याडमिन्टनमा विभिन्न किसिमका स्ट्रोकहरू प्रयोग गरिन्छ, जसले खेललाई रोमाञ्चक बनाउँछ। स्म्यास (Smash) भनेको तीव्र गतिमा शटललाई तलतिर प्रहार गर्ने आक्रामक स्ट्रोक हो। ड्रप शट (Drop Shot) भनेको शटललाई नेट नजिकै बिस्तारै राख्ने रणनीतिक चाल हो। क्लियर (Clear) भनेको शटललाई विपक्षीको कोर्टको पछाडि सम्म पठाउने स्ट्रोक हो, जसले खेललाई विस्तार दिन्छ। ड्राइभ (Drive) भनेको कम उचाइमा तीव्र गतिमा सिधा प्रहार गर्ने शट हो।

प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरू

ब्याडमिन्टन विश्वव्यापी स्तरमा खेलेने खेल हो र यसका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा ओलम्पिक खेलकुद, बीडब्ल्यूएफ वर्ल्ड च्याम्पियनसिप, सुदिर्मन कप, थॉमस कप, र एशियाली खेलकुद (Asian Games) पर्छन्। यी प्रतियोगितामा विश्वका उत्कृष्ट खेलाडीहरू भाग लिन्छन्।

नेपालमा ब्याडमिन्टन

नेपालमा ब्याडमिन्टन लोकप्रिय खेलहरूमध्ये एक हो, जसले ग्रामीण र शहरी दुवै क्षेत्रमा उपस्थिति बनाएको छ। नेपाल ब्याडमिन्टन संघ (Nepal Badminton Association – NBA) ले देशभर ब्याडमिन्टनको व्यवस्थापन, प्रशिक्षण र प्रतियोगिताको आयोजना गर्छ। यहाँ विद्यालय, कलेज र राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरू नियमित रूपमा आयोजना हुने गर्छन्।

ब्याडमिन्टनका फाइदाहरू

ब्याडमिन्टन खेल्दा धेरै स्वास्थ्य फाइदा हुन्छ। शारीरिक रूपमा यसले तौल नियन्त्रण गर्न, सहनशक्ति बढाउन र समग्र फिटनेस सुधार गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ। मानसिक रूपले यसले खेलाडीको प्रतिक्रिया क्षमता, एकाग्रता र निर्णय क्षमतालाई मजबुत बनाउँछ। साथै, खेल सामाजिक रूपमा पनि लाभदायक हुन्छ, किनकि यसले साथीहरूबीच सम्बन्ध गहिरो बनाउँछ।

रोचक तथ्यहरू

ब्याडमिन्टन सन् १९९२ मा पहिलो पटक ओलम्पिक खेलकुदमा समावेश गरिएको थियो। यो खेल विश्वको सबैभन्दा तीव्र गतिमा खेलिने खेलहरूमध्ये एक हो, शटलको अधिकतम मापन गरिएको गति ४९३ किमि/घण्टा थियो। ब्याडमिन्टनको उत्पत्ति भारतको "पुणे" शहरमा भएको मानिन्छ, जुन ब्रिटिश अफिसरहरूद्वारा पछि युरोपमा लोकप्रिय बनाइएको थियो। विश्वका प्रसिद्ध ब्याडमिन्टन खेलाडीहरूमा चीनका लिन डान, भारतकी पिभी सिन्धु, र डेनमार्कका विक्टर एक्सेलसन पर्छन्, जसले यस खेललाई विश्वव्यापी स्तरमा चिनाएका छन्।

काठमाडौं । युवा, श्रम तथा रोजगारमन्त्री रामजी यादवले वर्तमान विश्वव्यापीकरणको युगमा वैदेशिक रोजगारीलाई पूर्ण रूपमा रोक्न सम्भव नरहेको बताएका छन्। मंगलबार वैदेशिक रोजगार विभागको अनुगमनका क्रममा मन्त्री यादवले सरकारको प्राथमिकता वैदेशिक रोजगारी रोक्ने नभई यसलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र मर्यादित बनाउने रहेको स्पष्ट पारे।नेपाली श्रमिकहरू शोषणमा नपरून् र उचित पारिश्रमिक पाऊन्

सामग्रीको तालिका