काठमाडौँ
गाजा स्ट्रिपको व्यस्त बजारमा बाराका अबु अल-अउन जस्ता युवा पैसा मर्मत गर्ने काममार्फत रोजगारी खोज्न बाध्य भएका छन्। २०२३ को हामास-इजरायल युद्धपछि इजरायलले बैंकनोटसहित धेरै सामग्री प्रवेश रोकिदिएपछि गाजामा नगदको चरम अभाव भएको छ। अधिकांश बैंकहरू नष्ट भएका वा लुटिएका छन् र एटीएमहरू काम छैनन्। कैश अभावकै कारण फाटेका, पुराना नोटहरू समेत महत्त्वपूर्ण भएका छन्, जसलाई बाराजस्ता मर्मतकर्ताहरू सरल उपकरण प्रयोग गरेर सुधार्छन्।
युद्धले गाजाको अर्थतन्त्र पूर्ण रूपमा ध्वस्त पारेको छ। संयुक्त राष्ट्र संघका अनुसार जनसंख्याको ठूलाे हिस्सा गरिबीमा धकेलिएको छ, र ८०% भन्दा बढी मानिस बेरोजगार छन्। नगद निकासी असम्भव नजिक भएकाले मानिसहरू अत्यधिक कमिसन लिनेलगायतका अनौपचारिक पैसा कारोबारकर्तामार्फत इलेक्ट्रोनिक रकमलाई नगदमा रूपान्तरण गर्न बाध्य छन्। कतिपय अवस्थामा यो कमिसन ५०% सम्म पुगेको छ। नगद कमीका कारण बजारमा चिल्ला नोट नमान्ने, साना सिक्का नपाइनेजस्ता समस्याहरू व्यापक बनेका छन्।
गाजा बसिन्दाहरू बैंकहरू पुनः खुले पनि सेवामा अव्यवस्था, लामो लाइन र सीमित सुविधाले त्रसित छन्। कतिपय स्थानमा बैंकहरू पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएकाले मानिसहरूले धेरै टाढासम्म हिँडेर सेवा खोज्नुपर्छ। धेरैले आफ्नो आयको ठूलो भाग नगद पाउनकै लागि लाग्ने शुल्कमा खर्च गर्नुपरेको छ। यसैबीच, इ–वालेट र मोबाइल ट्रान्जेक्सनको प्रयोग तीव्र रूपमा बढेको छ। युनिसेफ र विश्व खाद्य कार्यक्रमजस्ता संस्थाले इ–वालेटमार्फत सहायता पुर्याउँदै आएका छन्, जसले हजारौँ परिवारलाई आधारभूत खाद्यान्न किन्न सहयोग गरेको छ।
उदासीन आर्थिक अवस्थाबीच बाराजस्ता युवाहरूले मर्मतका साना काममार्फत जीविका चलाइरहेका छन्। उनले आफ्नो भविष्य पढाइ र राम्रो पेशामा देखे पनि युद्धले सबै योजना भत्किएको गुनासो गर्छन्। “हामी अब मानवजस्तै बाँचिरहेका छैनौँ, केवल बाँच्नकै लागि संघर्ष गरिरहेका छौँ,” बाराले भन्छन्, शान्ति र सामान्य जीवन फर्कने आशा राख्दै।