काठमाडौँ
इन्डिया–नेपाल स्टार्टअप पार्टनरसीप नेटवर्कले नेपाली स्टार्टअपहरूलाई भारतमा अवसर प्रदान गर्ने योजना अघि सारेको छ। यसका लागि भारतीय दूतावास काठमाडौंले नेपाल–भारतको उद्यमशीलतालाई जोड्ने नयाँ क्रस–बोर्डर स्टार्टअप प्लेटफर्म ‘इन–स्पान’ सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ। यो प्लेटफर्मले नेपाली उद्यमीहरूलाई नवप्रवर्तनशील विचार र व्यवसायिक योजनासहित भारतमा आफ्नो क्षमता देखाउने अवसर प्रदान गर्नेछ। आवेदन प्रक्रियामा सहभागी हुन इच्छुक उद्यमीहरूले आफ्नो आवेदन १–१५ नोभेम्बर २०८२ भित्र अनलाइनमार्फत पेश गर्न सक्नेछन्।
‘इन–स्पान’ अन्तर्गत सहभागी उद्यमीहरूले आठ हप्ते पूर्ण वित्त पोषित तालिम कार्यक्रममा भाग लिने मौका पाउनेछन्। यो तालिम भारतको आईआईटी मद्रासमा सञ्चालन हुनेछ र यहाँ आईआईटी मद्रासका प्रवर्तकहरूले स्टार्टअपको व्यावसायिक मार्गदर्शन, व्यावहारिक शिक्षा, र इन्टर्नशिप अवसर उपलब्ध गराउनेछन्। यसरी नेपाली उद्यमीहरूले आफ्ना अवधारणालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न सहयोग पाउनेछन्। आईआईटी मद्रासले अहिलेसम्म ४६ स्टार्टअपलाई सहयोग गरेको छ, जसमध्ये १४ स्टार्टअपले आफ्नो प्रविधि व्यावसायिक रूपमा लागू गरिसकेका छन्।
भारतीय दूतावासले यसअघि पनि नेपाल–भारत स्टार्टअप पहलहरू सफलतापूर्वक सञ्चालन गरेको उल्लेख गरेको छ। जस्तै, पहिलो इन्डिया–नेपाल स्टार्टअप कनेक्ट (२४ जनवरी २०२३) र दोस्रो इन्डिया–नेपाल स्टार्टअप कनेक्ट स्टार्टअप महाकुम्भ (२०२५) ले नेपाली स्टार्टअपहरूलाई मार्गदर्शन, तालिम र उद्योगसँग परिचय गराउने अवसर प्रदान गरेका थिए। इन–स्पान कार्यक्रम पनि त्यस्तै उद्देश्यसहित डिजाइन गरिएको छ र प्रतिस्पर्धात्मक ढंगले आवेदन र अन्तरवार्ताका आधारमा सहभागीहरू चयन गरिनेछ।
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाल–भारत सम्बन्ध विभिन्न क्षेत्रहरूमा उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। विशेषगरी भौतिक, डिजिटल, ऊर्जा र जनसङ्ग सम्बन्धमा दुई देशबीचको कनेक्टिविटी मजबुत भएको छ। सडक, पुल, सीमा नाका, रेल र पेट्रोलियम पाइपलाइन जस्ता पूर्वाधार परियोजनाहरू सक्रिय छन् भने ऊर्जा क्षेत्रमा लामो अवधिका लागि पावर ट्रेड एग्रीमेन्ट, भारत–नेपाल–बंगलादेश त्रिपक्षीय ऊर्जा सम्झौता, र पुकोट कर्णाली ४८० मेगावाट तथा तल्लो अरुण ६६९ मेगावाट जलविद्युत् परियोजनाहरूको विकास सम्झौताहरू भएका छन्। यसले दुवै देशका स्टार्टअप र व्यवसायिक अवसरलाई थप मजबुत बनाएको छ।