काठमाडौं । नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान र मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका पदाधिकारीबीच आज काठमाडौँमा क्षमता विकास र अनुसन्धान सहकार्यका विषयमा छलफल भएको छ। छलफलमा विद्यार्थी संलग्नता, विज्ञसूची निर्माण र प्रतिष्ठानका अध्ययनहरूका लागि क्षेत्रीय 'आउटपोस्ट' (Regional Outpost) को अवधारणालगायतका विषयमा कुराकानी भएको थियो।छलफलमा प्रतिष्ठानका कार्यकारी निर्देशक लक्ष्मणप्रसाद भट्टराई, वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ताहरू तथा विश्वविद्यालयका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय
सामग्रीको तालिका
ऊर्जा
ऊर्जा
ऊर्जा, भौतिकशास्त्रमा, कार्य गर्न सक्ने क्षमता हो। यो सम्भावित, गतिज, तापीय, विद्युत, रासायनिक, आणविक, वा अन्य विभिन्न रूपहरूमा अस्तित्वमा हुन सक्छ। यसबाहेक, उष्णता र कार्य—अर्थात्, एक वस्तुबाट अर्कोमा स्थानान्तरण हुने प्रक्रियामा ऊर्जा हुन्छ। स्थानान्तरण भएपछि, ऊर्जा सधैं यसको प्रकृतिअनुसार निर्दिष्ट गरिन्छ। यसरी, स्थानान्तरण गरिएको उष्णता तापीय ऊर्जा बन्न सक्छ, जबकि गरिएको कार्यले यांत्रिक ऊर्जाको रूपमा आफूलाई प्रकट गर्न सक्छ।
सबै प्रकारका ऊर्जा गति संग सम्बन्धित हुन्छन्। उदाहरणका लागि, कुनै पनि वस्तु गतिमा भएमा त्यसमा गतिज ऊर्जा हुन्छ। एक तनावयुक्त यन्त्र जस्तै धनुष वा स्प्रिङ, यद्यपि स्थिर अवस्थामा छ, तर यसले गति सिर्जना गर्ने सम्भावना राख्दछ; यसको विन्यासका कारण यसमा सम्भावित ऊर्जा (पोटेन्सियल इनर्जी) हुन्छ। त्यसैगरी, आणविक ऊर्जा पनि सम्भावित ऊर्जा हो किनभने यो परमाणुको नाभिकभित्रका उपपरमाणु कणहरूको विन्यासबाट उत्पन्न हुन्छ।
ऊर्जा कसरी एक रूपबाट अर्को रूपमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ
ऊर्जा एक रूपबाट अर्को रूपमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ तर कहिल्यै सिर्जना वा नष्ट गर्न सकिँदैन। यसलाई ऊर्जा संरक्षणको सिद्धान्त वा थर्मोडाइनामिक्सको पहिलो नियम भनिन्छ। उदाहरणका लागि, जब एउटा बाकस पहाडबाट तलतिर चिप्लिन्छ, बाकसले पहाडको माथिल्लो स्थानमा रहेको सम्भावित ऊर्जा गतिज ऊर्जामा रूपान्तरण गर्छ। बाकसले घर्षणको कारण रोकिन्छ, र बाकसको गतिज ऊर्जा तापीय ऊर्जामा परिवर्तन हुन्छ, जसले बाकस र पहाडलाई तातो बनाउँछ।
ऊर्जा अन्य विभिन्न तरिकाबाट पनि परिवर्तन गर्न सकिन्छ। प्रयोग गर्न मिल्ने यान्त्रिक वा विद्युत ऊर्जा विभिन्न यन्त्रहरूद्वारा उत्पादन गरिन्छ, जस्तै इन्धन जलाउने गर्मी इन्जिन, जेनरेटर, ब्याट्री, फ्युल सेल, र चुम्बकीय हाइड्रोडायनामिक प्रणालीहरू।
अन्तर्राष्ट्रिय इकाई प्रणाली (SI) मा, ऊर्जा जूल (joule) मा मापन गरिन्छ। एक जूल भनेको एक न्युटन बलले एक मिटर दूरीमा गरेको कार्य बराबर हो।
ऊर्जाको अवधारणा र ऊर्जा संरक्षणको सिद्धान्तको विकासको लागि, भौतिक विज्ञानका सिद्धान्तहरू; यान्त्रिकी; थर्मोडायनामिक्स; र ऊर्जा संरक्षणसम्बन्धी लेखहरू हेर्न सकिन्छ। ऊर्जा उत्पन्न गर्ने प्रमुख स्रोतहरू र ऊर्जा रूपान्तरण हुने प्रक्रिया बुझ्नका लागि कोइलो; सौर्य ऊर्जा; वायु ऊर्जा; आणविक विखण्डन; तेल शेल; पेट्रोलियम; विद्युतचुम्बकत्व; र ऊर्जा रूपान्तरण सम्बन्धी लेखहरू हेर्न सकिन्छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
