काठमाडौं । सुदूरपश्चिम प्रदेश दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भरतातर्फ उन्मुख भए पनि उत्पादित दूधको ठूलो हिस्सा अझै औपचारिक बजार प्रणालीमा जोडिन सकेको छैन। प्रदेश दुग्ध विकास बोर्डका अनुसार सुदूरपश्चिममा वार्षिक ३ लाख ५६ हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी दूध उत्पादन हुने गरेको छ, जसमा कैलाली र कञ्चनपुरको योगदान ५२ प्रतिशत छ।तथ्याङ्कअनुसार प्रदेशमा दैनिक
धर्मेन्द्र
धर्मेन्द्र
धर्मेन्द्रको जीवन केवल कलाकारको मात्र कथा होइन उनी सफल निर्माता, आदर्श पिता, लोकप्रिय जनप्रतिनिधि र बलिउडको एउटा सांस्कृतिक धरोहर पनि हुन्। उनले आफ्नो लोकप्रियताको बीचमा पनि सदैव सरल, जमिनसँग जोडिएको र मानवीय चरित्रलाई कायम राखे। उनका सन्तान सनी देओल, बबी देओल तथा एषा देओलले पनि उनको विरासतलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्, जसले उनलाई भारतीय चलचित्र जगतमा एक ‘फिल्मी वंश’ को संस्थापक बनाएको छ। धर्मेन्द्र आज पनि भारतीय मनोरञ्जन इतिहासमा एउटा ‘अमर उपस्थिति’ जस्तै छन् कहिले एक्शन, कहिले रोमान्स, कहिले हास्य, तर हरेक पटक दर्शकको मनमा बस्न सफल एक सच्का कलाकारका रूपमा।
| नाम | धर्मेन्द्र सिंह देओल |
| जन्म-मिति | ८ डिसेम्बर १९३५ |
| जन्म-स्थान | नसराली गाउँ, लुधियाना जिल्ला, पंजाब, भारत |
| मृत्यु-मिति | २४ नोभेम्बर २०२५ |
| पत्नीहरू | प्रकाश कौर (पहिलो पत्नी) हेमा मालिनी (दोस्रो पत्नी) |
| छोरा | सनी देओल बबी देओल (प्रकाश कौरबाट) |
| छोरीहरू | ईशा देओल अहाना देओल (हेमा मालिनीबाट) |
| मुख्य करियर | १९६०–८० दशकका सर्वाधिक लोकप्रिय बलिउड अभिनेता करिब ३००+ हिन्दी फिल्ममा अभिनय |
प्रारम्भिक जीवन
धर्मेन्द्रको जन्म १९३५ डिसेम्बर ८ मा पंजाबको नासराली गाउँमा एक साधारण किसान परिवारमा भएको थियो। उहाँ बाल्यकालमै ग्रामीण जीवनको सरलता र कडाइ दुबै अनुभव गर्दै हुर्किनुभएको थियो। बच्चैदेखि उहाँलाई कृषि तथा गाउँका नियमित काममा रुचि थियो, जसले उहाँको स्वभावमा कडा परिश्रम, इमानदारी र भौतारो जीवनप्रति सम्मान विकास गरायो। विद्यालयमा अध्ययनरत हुँदाहुँदै नै उहाँलाई चलचित्र हेर्न मन पर्थ्यो, विशेषगरी दिलीप कुमार र अशोक कुमार जस्ता अभिनेताले उनलाई अत्यधिक प्रभावित पारेका थिए। यही प्रभावले नै बाल्यकालमा नै उहाँमा चलचित्रप्रतिको आकर्षण बढ्दै गयो।
किशोरावस्थामा धर्मेन्द्रले रामगढ़िया कलेज, फगवारामा अध्ययन गरे जसले उनलाई गाउँको सीमित वातावरणबाट केही बाहिर निकाल्यो। तर पढाइभन्दा उहाँलाई चलचित्रको संसारले बढी तान्थ्यो। सिनेमा हेर्नका लागि उहाँले निकै समय खर्चिन्थे, र कहिलेकाहीँ पढाइभन्दा सिनेमाप्रतिको मोहले उहाँलाई अलग मार्गतिर धकेल्थ्यो। पढाइ समाप्त भएपछि उहाँले केही समय गाउँमै बिताए, तर भित्रै कतै उनलाई आफू ठूलो पर्दामा देखिने कलाकार बन्न सक्ने सम्भावना जागिरहन्थ्यो। यही आन्तरिक चाहनाले उनको भविष्य बदल्ने निर्णायक मोड तयार गरिरह्यो।
यसरी, गाउँको सामान्य वातावरण र परिवारका परम्परागत मूल्यहरूले धर्मेन्द्रको व्यक्तित्वमा विनम्रता, परिश्रम र आत्मविश्वास जस्ता गुण जन्माइदिए। यी गुणहरूले नै पछि उनलाई हिन्दी फिल्म उद्योगमा एउटा बलियो र विश्वसनीय कलाकारका रूपमा स्थापित गरिदियो। गाउँको एक सामान्य युवकबाट विश्वप्रसिद्ध कलाकार बन्नु कुनै संयोग होइन, यो निरन्तर प्रयास, संघर्ष र आफ्नो सपना पूरा गर्ने अटूट संकल्पको परिणाम थियो। बाल्यकालदेखि नै गढेको परिश्रमले नै उहाँलाई भविष्यमा ‘हिन्दी फिल्मको He-Man’ बन्न सक्षम बनायो।
फिल्म क्षेत्रमा प्रवेश
धर्मेन्द्रको फिल्मी यात्राको सुरुवात १९५८–६० तिर भयो, जब उनले ‘न्यू ट्यालेन्ट हन्ट’ जस्ता प्रतियोगितामा भाग लिन थाले। उनी साधारण ग्रामीण युवक भए पनि उनको व्यक्तित्व, शरीर र आँखामा रहेको गहिरो भावनात्मक शक्ति उद्योगका केही सम्भावित निर्माताहरूले तुरुन्तै पहिचान गरे। संघर्षको समयमा उनले मुम्बईमा सस्तो होस्टलहरूमा बसेर, कहिले भोकै दिन बिताएर, कहिले स्टुडियोका चक्कर काटेर आफ्नो सपना पछ्याइरहे। अन्ततः उनको क्षमता देखेर उनलाई पहिलो फिल्म ‘दिल भी तेरा हम भी तेरे’ मा अवसर प्रदान गरियो, जसले उनको करियरको ढोका खोलेको थियो।
फिल्म क्षेत्रमा प्रवेशसँगै धर्मेन्द्रले प्रारम्भिक वर्षहरूमा आफ्नो अभिनयको विविधता प्रमाणित गर्न थाले। उनी रोमांटिक भूमिकामा सहज देखिन्थे, उनले नाटकीय, संवेदनशील तथा चरित्रप्रधान भूमिकामा पनि आफूलाई उभ्याउन सके। निर्माण पक्षले उनको अनुहारमा नायकत्व, संवेदनशीलता र मर्दानापनको अनौठो मिश्रण देख्थ्यो, जसले उनलाई नयाँ प्रकारका भूमिकाहरूमा निरन्तर अवसर दिलायो। पहिलो दशकमै उनले धेरै चर्चित अभिनेत्रीसँग काम गर्न पाउने अवसर पाए, जसले उनका कौशललाई अझ परिष्कृत बनायो।
यो प्रवेश केवल कुनै नयाँ कलाकारको सामान्य सुरुवात मात्र थिएन, यो हिन्दी फिल्म इतिहासमा एक शक्तिशाली नायकको जन्म थियो। धर्मेन्द्रले आफ्नो परिश्रम, आफ्नो अनुशासन र कलाप्रति सम्मानका कारण उद्योगभित्र राम्रो छवि निर्माण गरे। संघर्षका कठिन दिनहरूले नै उनलाई स्थायी बनाउने दृढता दियो, र यही दृढताले उनलाई १९६० र ७० को दशकमा सुपरस्टारको तहमा पुर्यायो। उनको यो त्यसयात्राले मात्र होइन, उनले चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गर्दा देखाएको नम्रता र कौशलका कारण आज पनि धेरै कलाकारहरूले उनलाई आफ्नो प्रेरणाका रूपमा लिन्छन्।
चरित्र र अभिनय शैली
धर्मेन्द्रको अभिनय शैलीको सबैभन्दा उल्लेखनीय विशेषता ‘विविधता’ थियो। उनी प्रेमिल पात्रदेखि एक्शन नायक, भावनात्मक पात्रदेखि हास्य भूमिकासम्म सबैमा समान रूपमा प्रभावकारी देखिन्थे। उनको अनुहारका भावनाहरूले सहजै कथाको गहिराइ दर्शाउँथ्यो दुःख, क्रोध, प्रेम वा निराशा जसलाई जसरी प्रस्तुत गर्नुपरे पनि उनले चरित्रको आत्मालाई पहिचान गरेर नै अभिनय गर्थे। उनी केवल संवाद बोल्ने कलाकार होइन, मनोभाव अभिव्यक्त गर्ने ‘भावनात्मक अभिनेता’ पनि थिए। यिनै कारणहरूले उनी दर्शकको मनमा छाप छोड्ने शक्ति राख्थे।
उनको एक्शन शैली फिल्म क्षेत्रमा अद्वितीय मानिन्थ्यो। उनका अभिनयमा प्राकृतिक शक्ति, दह्रो शारीरिक बनावट र दृढ भावभंगिमा निकै प्रभावकारी देखिन्थे। उनको यही मर्दानापनकै कारण उनलाई ‘He-Man’ उपनाम दिइयो। यद्यपि बाहिरी रूपमा कठोर देखिने धर्मेन्द्र, पर्दामा धेरै संवेदनशील पात्र पनि उत्तिकै सशक्त रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्थे। उदाहरणका लागि ‘सत्यकाम’ जस्ता फिल्महरूमा उहाँले प्रस्तुत गरेको आन्तरिक द्वन्द्व र संवेदनशीलता भारतीय सिनेमामा आज पनि प्रशंसनीय मानिन्छ।
उनको हास्य अभिनयलाई पनि त्यति नै उच्च मान दिइन्छ। सीता और गीता, शोले जस्ता फिल्महरूमा उनका हल्का–फुल्का संवाद, समय–समयमा आउने हाँसो, र प्रतिवादात्मक शैलीले उनलाई बहुमुखी कलाकारको रूपमा स्थापित गरायो। धेरै निर्देशकहरूले उनलाई स्वाभाविक कलाकार भनेर सम्बोधन गर्थे। धर्मेन्द्रको अभिनय शैली समयसँगै परिवर्तन हुँदै गए पनि उनको मौलिकता कहिल्यै हराएन। उनी भूमिकाभित्र डुब्दा, पात्रलाई जिउँदो बनाउन सक्ने कलाकार थिए, र यही कारणले उनको अभिनय आज पनि अध्ययन गर्न योग्य मानिन्छ।
करियरको उत्कर्ष र लोकप्रियता
धर्मेन्द्रको करियरको वास्तविक उत्कर्ष १९६० को मध्यदेखि १९८० को दशकसम्म फैलिएको छ। यो दुई तिहाइ दशक नै उनको स्वर्णकाल मानिन्छ। यस अवधिमा उनले लगातार सुपरहिट फिल्महरू दिए, जसले उनलाई भारतीय सिनेमाको सबैभन्दा लोकप्रिय नायक बनायो। उनको स्टारडम केवल भारतमै सीमित थिएन, विदेशमा बसेका भारतीय समुदायले पनि उनीप्रति अत्यधिक प्रेम व्यक्त गर्थे। फिल्म हलको बाहिर ‘धर्मेन्द्र’ नाम नै टिकट बिक्ने आधार बन्थ्यो, जुन केवल महान सुपरस्टारहरूद्वारा सम्भव हुन्छ।
उनको लोकप्रियताको कारण केवल आकर्षक शारीरिक बनावट वा संवाद मात्र थिएन। उनी दर्शकसँग जोडिन सक्ने कलाकार थिए, जसले आम मानिसका पीडा, संघर्ष र भित्री चाहनालाई पर्दामा वास्तविकतासँग जस्तै उत्थान गर्न सक्थे। शोले, यादों की बारात, चुपके-चुपके, मेरा गाँव मेरा देशमेरा गाँव मेरा देश जस्ता फिल्महरूले दर्शायो कि उनले हरेक विधामा असाधारण प्रभाव छाड्न सक्छन्। निर्देशकहरूका लागि उनी सुरक्षित कलाकार मानिन्थे मेहनती, अनुशासित र कथालाई बुझेपछि पूर्ण समर्पित।
लोकप्रियताको चरम अवस्थामा पनि धर्मेन्द्रले आफ्नो सरलता कहिल्यै गुमाएनन्। सुपरस्टार भए पनि उनी घमण्डरहित थिए र सहकलाकार, प्राविधिक, निर्देशक सबैको सम्मान गर्थे। यसले उद्योगमा उनको छवि अझ ‘मानवीय सुपरस्टार’ रूपमा स्थापित गरिदियो। ठूलो सङ्ख्यामा आएका फिल्म प्रस्तावहरू र लगातार हिटहरूले उनलाई दशकौँसम्म बुलन्दीको शिखरमा राख्यो। उनी केवल नायक होइन, ‘युग’ थिए हिन्दी सिनेमामा मर्दानापन, संवेदनशीलता र मनोरञ्जनको परिभाषा पुनर्लेखन गर्ने कलाकार।
व्यक्तिगत जीवन
धर्मेन्द्रको व्यक्तिगत जीवन पनि त्यति नै रोचक र भावनात्मक छ, जति उनको चलचित्र जीवन। उनको पहिलो विवाह प्रकाश कौरसँग भएको थियो र यो विवाह पारिवारिक वातावरणमा भएको थियो। प्रकाश कौरसँगका उनका चार सन्तानमध्ये सनी देओल र बबी देओल आज बलिउडका प्रसिद्ध नाम हुन्। धर्मेन्द्र प्रेमी स्वभावका थिए, तर परिवारप्रति दायित्व र सम्मान पनि उत्तिकै थियो। आफ्ना छोराछोरीहरूको भविष्य सुरक्षित बनाउन उनले सदैव प्रयत्न गरे र आफ्नो संघर्षका दिनका अनुभवहरूले उनलाई सजग पिता बनाएको थियो।
१९८० को दशकमा धर्मेन्द्रको जीवनमा अर्को मोड आयो—हेमा मालिनीसँगको सम्बन्ध। दुवैले ‘शोले’ लगायत धेरै फिल्ममा सँगै काम गरेका थिए। उनीहरूको जवानीको समीपता, कला र कामप्रतिको जवाफदेहीपनले सम्बन्धलाई प्रेममा रूपान्तरण गरिदियो। हेमा मालिनी भारतीय सिनेमाको ‘ड्रीम गर्ल’ मानिन्थिन्, र धर्मेन्द्रसँगको सम्बन्ध बलिउडकै चर्चित प्रेमकथामध्ये एक बन्यो। उनीहरूले विवाह गरे र दुई छोरी एषा देओल र आहाना देओल जन्मिए। धर्मेन्द्रले दुवै परिवारप्रति समान दायित्वका साथ व्यवहार गर्दा उनको व्यक्तिगत जीवन विवाद रहित त भएन, तर परिपक्वता र जिम्मेवारीका कारण उनको लोकप्रियता कहिल्यै घटेन।
उनको व्यक्तिगत जीवनको खास विशेषता ‘सादगी’ थियो। सुपरस्टार हुँदा पनि उनी जमिनसँग जोडिएको, सरल खाने–बस्ने बानी अपनाउने र परिवारलाई प्राथमिकता दिने मान्छे थिए। परिवारमा कुनै निर्णय लिन, छोराछोरीको करियरका विषयमा सुझाव दिन वा समय बिताउन उनी निकै सक्रिय देखिन्थे। धर्मेन्द्रको दुई परिवार, दुई पुस्ता र विशाल चलचित्र परिवारबीचको सन्तुलन राख्ने क्षमता उनलाई न केवल महान कलाकार, बरु जिम्मेवार पति र पिता पनि बनाउँछ।
राजनीतिमा कदम
धर्मेन्द्रले आफ्नो जीवनमा अर्को नयाँ अध्याय तब सुरु गरे जब उनी २००४ मा भारतीय राजनीति प्रवेश गरे। लोकप्रियता, जनसमर्थन र सामाजिक मुद्दाप्रतिको संवेदनशीलता उनको राजनीतिक यात्राका आधार थिए। उनी बीजेपी (भारतीय जनता पार्टी) का तर्फबाट राजस्थानको बिकानेर क्षेत्रबाट लोकसभा चुनावमा उम्मेदवार बने र भारी मतले विजयी भए। यो विजय उनले कलाकार मात्र नभई सामाजिक व्यक्ति पनि भएको प्रमाण थियो। उनलाई जनताले केवल पर्दामा मात्र होइन, यथार्थ जीवनमा पनि विश्वास गरेका थिए।
सांसदका रूपमा धर्मेन्द्र सक्रिय, सरल र प्रायः जमिनमा आधारित व्यक्तित्व भएर परिचित भए। उनी चम्किला राजनीतिक भाषणभन्दा व्यवहारिक समाधानलाई प्राथमिकता दिन्थे। बिकानेर क्षेत्रका पानी समस्या, स्थानीय विकास, सडक निर्माणजस्ता मुद्दाहरूमा उनले खास ध्यान दिए। यद्यपि संसदमा उनको उपस्थिति अपेक्षाकृत कम भएको जस्तो टिप्पणी पनि गरिन्थ्यो, तर जनतासँगको प्रत्यक्ष संवादमा उनी धेरै सक्रिय देखिन्थे। गाउँ–बस्ती भेटघाटमा जाने, किसानका समस्या सुन्ने र स्थानीय नेतृत्वसँग समन्वय गर्ने काममा उनी अग्रस्थानमा थिए।
यद्यपि उनको राजनीतिक यात्रा लामो भएन। २००९ पछि उनले पुनः चुनाव लडेन्, किनकि उनी स्वभावले राजनीतिभन्दा अभिनय र परिवारप्रति नजिक थिए। राजनीति उनको लागि कुनै दीर्घकालीन महत्वाकांक्षा होइन, जनताको प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व थियो। आफूलाई राजनीतिक भाषण र संसदको कठोर अनुशासनमा सहज महसुस नगरे पनि उनले सांसदको रूपमा दिएको योगदानलाई जनताले स्वीकार गरेका छन्। यसरी, धर्मेन्द्रको राजनीतिक अध्यायले उनको व्यक्तित्वमा 'बहुआयामिकता' थप्यो कलाकार, पिता, निर्माता मात्र होइन, एक जनप्रतिनिधि पनि।
सम्मान र पुरस्कार
धर्मेन्द्रले आफ्नो ६५ वर्षभन्दा लामो करियरमा असंख्य पुरस्कार र सम्मान प्राप्त गरेका छन्। यी सबै सम्मानहरू केवल चलचित्र क्षेत्रमा बिताएका वर्षहरूको मूल्याङ्कन मात्र होइन, भारतीय चलचित्र उद्योगमा उनको गहिरो प्रभावको प्रमाण पनि हुन्। उनलाई पद्म भूषण—भारतीय गणतन्त्रको तेस्रो उच्च नागरिक सम्मान—दिइनुले मात्र होइन, उनले दशकमै भारतीय चलचित्रलाई दिएको योगदानलाई राष्ट्रले औपचारिक रूपमा मान्यता दिएको संकेत हो। यो सम्मानले उनलाई नायक मात्र होइन, राष्ट्रिय संपत्ति जस्तो स्थान प्रदान गर्यो।
उनले विभिन्न फिल्मफेयर अवार्डहरू, राष्ट्रिय स्तरका पुरस्कार, र विभिन्न संस्थाहरूको जीवनगौरव पुरस्कार समेत प्राप्त गरेका छन्। उनको अभिनय ‘सत्यकाम’, ‘शोले’, ‘चुपके-चुपके’ जस्ता फिल्महरूले समीक्षकहरूको उच्च प्रशंसा जितेका छन्। जीवनगौरव पुरस्कार पाउँदा उनले दर्शक र चलचित्रकर्मीहरूलाई भनेका शब्दहरू "म कला र दर्शकलाई माया गर्छु, गल्तीहरु भए पनि म मेहनतमा कहिल्यै कमजोर परिनँ" उनको जीवन दर्शन समेट्ने वाक्य मानिन्छ।
पुरस्कार मात्र होइन, उनको सम्मान र लोकप्रियता जनस्तरमा पनि अत्यन्त बलियो छ। आज पनि धेरै कलाकार र निर्देशकहरूले उनलाई प्रेरणा स्रोत मान्छन्। धेरै नयाँ पुस्ताका स्टारहरूले आफ्नो अभिनय यात्रा सुरु गर्दा "धर्मेन्द्रको अनुशासन र अभिनय शैलीबाट सिकेका छौँ" भन्ने अभिव्यक्ति दिँदै आएका छन्। उनको नामले भरिने सभागृह, अभिवादनमा उठ्ने जनसमुदाय र उनको विरासतलाई सम्मान गर्ने चलचित्रकर्मीहरूले देखाउँछन् कि धर्मेन्द्र कुनै युगको मात्र नायक होइन हिन्दी सिनेमाको एक स्थायी धरोहर हुन्।
पछिल्लो समय र उत्तराधिकारी
उमेर बढ्दै जाँदा धर्मेन्द्रले आफूलाई सक्रिय अभिनयबाट अलि टाढा राखे पनि उनले कहिल्यै चलचित्र उद्योगसँग सम्बन्ध विच्छेद गरेनन्। पछिल्लो दशकहरूमा उनले वृद्ध पात्र, पिता, गाउँले नेता, र कथानकलाई बलियो बनाउने चरित्रहरू निभाउन थाले। यी भूमिकाहरूमा पनि उनको अनुशासन, भावनात्मक गहिराइ र सरल प्रस्तुतिले दर्शकहरुलाई प्रभावित पारिरहे। एक समयका सुपरस्टारले उमेरसँगै भूमिकामा आएको परिवर्तनलाई स्वीकार गर्दै आफूलाई नयाँ पुस्तासँग समायोजित गरेको देखिन्छ। उनकी उपस्थिति आज पनि पर्दामा सम्मान, अनुभूति र इतिहासको प्रतीकझैँ महसुस हुन्छ।
उनका सन्तानहरूले उहाँको विरासतलाई अर्को स्तरमा पुर्याइरहेका छन्। सनी देओल एक्शन र गम्भीर अभिनयका लागि चर्चित छन्, जबकि बबी देओल विभिन्न वेब–सिरीज र आधुनिक कथामा पुनरागमन गर्दै नयाँ उचाइमा पुगेका छन्। छोरी एषा देओलले पनि केही वर्ष चलचित्र क्षेत्रमा राम्रो योगदान दिएकी छिन्। देओल परिवार आज भारतीय सिनेमामा एउटा ‘फिल्मी वंश’ को रूपमा प्रतिष्ठित छ, जहाँ धर्मेन्द्रले न केवल करियर निर्माण गरे, तर मूल्य, अनुशासन र संस्कारका पाठ पनि हस्तान्तरण गरे। उनी परिवारको केन्द्रबिन्दु र प्रेरणाका मुख्य स्रोत हुन्।
धर्मेन्द्रले निर्माण कार्य, स्टुडियो विकास र नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन दिने काममा पनि हात बाँधे। उनले ‘विजेता फिल्म्स’ मार्फत धेरै परियोजनाहरू अगाडि बढाए, जसले उद्योगमा नयाँ अवधारणा र नयाँ अवसरहरू थप्यो। आफ्नो अनुभवलाई उनले कहिल्यै लुकाएनन् कहिलेकाहीँ भिडियो सन्देशमार्फत, कहिलेकाहीँ कार्यक्रममा उपस्थित भएर युवा कलाकारलाई निरन्तर प्रेरित गरिरहे। यसरी, उनको उत्तरार्ध जीवन पनि उद्योगसँग गहिरो सम्बन्ध राख्दै बितिरहेको छ।
धरोहर र मृत्युपछि प्रभाव
धर्मेन्द्रको योगदान हिन्दी चलचित्रको इतिहासमा अभिलेख भएर मात्र छैन, चलायमान प्रेरणा भएर बाँकी छ। उनको ३०० भन्दा बढी फिल्महरूको यात्रा केवल अभिनयको मात्र प्रमाण होइन, भारतीय समाजका कथाहरू, संघर्षका स्मृतिहरू र मनोरञ्जनको बदलिँदो परिभाषाको साक्ष्य पनि हो। उनले एक युगको पहिचान निर्माण गरे जहाँ नायक केवल बलियो र आकर्षक मात्र होइन, संवेदनशील, विनम्र र मानवीय पनि हुन सक्छ। यही मिश्रणले धर्मेन्द्रलाई कालजयी बनाएको छ। उहाँको मृत्युले भारतीय फिल्म उद्योग स्तब्ध भए पनि उहाँको काम र स्मृतिले अहिले पनि मानिसको मनमा भावनात्मक छाप छाड्छ।
उनको धरोहरमा केवल फिल्महरू मात्र छैनन् उहाँले निर्माण गरेको संस्कार, कामका बानी र अनुशासन पनि उस्तै महत्त्वपूर्ण भाग हुन्। धेरै कलाकारहरूले आफूले धर्मेन्द्रबाट सिकेको 'जमिनसँग जोडिएको रहनु', 'कठोर परिश्रम गर्न नडराउनु' र 'व्यक्तिगत जीवनलाई सम्मानपूर्वक सन्तुलित राख्नु' जस्ता मूल्यलाई जीवनमा अपनाउने गरेका छन्। चलचित्रका विद्यार्थीहरूले पनि उनको अभिनय शैलीलाई अध्ययन गर्छन्, विशेषतः भावनात्मक गहिराइ र प्राकृतिक प्रदर्शनका दृष्टिले।
दर्शकका लागि धर्मेन्द्र केवल अभिनेता होइन उनी एउटा स्मृति, एउटा भावनात्मक सम्पर्क र भूत–वर्तमान–भविष्यलाई जोड्ने सेतु हुन्। उनको संवाद, हाँसो, रोदन र क्रोध सबैले एउटा सांस्कृतिक छाप छोढेको छ, जुन आज पनि पुनःस्मरण हुँदैन, बरु ‘जीवन्त’ रहन्छ। मृत्युपछि पनि उनको नामले हल भरिने कार्यक्रमहरू आयोजना हुन्छन्, उनका फिल्महरूको पुनःप्रदर्शन चलिरहन्छ, र संसारभरिका भारतीयहरूले उनको योगदानलाई सम्मानपूर्वक सम्झिरहन्छन्। धर्मेन्द्र अब शरीरले छैनन्, तर उहाँले छोडेको विरासत भारतीय सिनेमामा सदैव जीवित रहनेछ यही नै उनको वास्तविक धरोहर हो।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
मुख्य समाचार
Loading footer...