काठमाडौँ
सेन्ट्रल क्यानडाको नेशनल ग्यालेरीमा प्रदर्शनमा आएको वेंडी रेड स्टारको कृति शिशिरले पहिलो दृष्टिमा सामान्य आदिवासी हिउँ दृश्य जस्तो देखिए पनि, यो वास्तवमा आदिवासी जीवनका क्लिशे र मिथकहरूलाई व्यंग्यात्मक रूपमा चुनौती दिने काम हो। रेड स्टारले आफ्नो जातीय परम्परागत पोशाक लगाएर फोटोग्राफको केन्द्रमा आफूलाई राख्छिन् र दर्शकहरूलाई प्रायः पश्चिमी दृष्टिले निर्माण भएका मिथक र वास्तविकतालाई छुट्याउन प्रेरित गर्छिन्।
यस दृश्यमा प्रयोग भएका वस्तुहरू प्राकृतिक नभएर कृत्रिम छन्—प्लास्टिक चिप्सले हिउँको भ्रम सिर्जना गरेको छ, प्लास्टिकको बल हिउँको सट्टा प्रयोग गरिएको छ, र अन्य दृश्य वस्तुहरू जस्तै उल्लु, काग, र रक्सीको खप्पर कृत्रिम छन्। यसले आदिवासी जीवनप्रति स्थापित गरिएको स्टीरियोटाइपहरूलाई उपहासपूर्ण तरिकाले देखाउँछ।
रेड स्टारले आफ्नो चार ऋतु श्रृंखलामा प्रत्येक ऋतुको लागि फरक फोटोग्राफ बनाइरहेकी छन्, जसले दर्शकहरूलाई आदिवासी इतिहास र संस्कृतिको वास्तविकता र गलत धारणाबीचको अन्तर बुझ्न मद्दत गर्छ। उनका कृतिहरूले ठट्टा र व्यंग्यको माध्यमबाट दर्शकहरूलाई शिक्षित गर्ने उद्देश्य राख्छन्, लाज नलाग्ने तर चेतना फैलाउने उद्देश्यसहित।
रेड स्टारको कामले अमेरिकी प्राकृतिक इतिहास संग्रहालयहरूमा आदिवासीहरूको चित्रण गर्ने परम्परागत दृष्टिकोणलाई पनि चुनौती दिन्छ, जसले उनीहरूलाई समयमै स्थिर र अतीतमा मात्र बाँचेका व्यक्तिहरूको रूपमा प्रस्तुत गर्छ। उनी भन्छिन्, “हामी यहाँ छौं, हामी कतै जान लागेको छैनौं,” र आफ्ना पोशाकमार्फत आफ्नो जातीय इतिहास र सांस्कृतिक पहिचानको निरन्तरतालाई पुष्टि गर्छिन्। उनका कृतिहरूले दर्शकहरूलाई अतीतको मिथक र वास्तविकता छुट्याउन मद्दत गर्दै, आदिवासीहरूको निरन्तर उपस्थितिलाई उजागर गर्छ।