काठमाडौँ
ब्राजिलको अमेजन वर्षावनमा दीर्घकालीन रूपमा लागू गरिएको सोया मोरेटोरियम (२००८ पछि फडानी गरिएको जमिनमा उत्पादन भएको सोया बिक्री निषेध) हटाउने प्रयासले पुनः ठूलो स्तरको वन विनाशको खतरा बढेको छ। यो प्रतिबन्धले वर्षौंदेखि अमेजनमा सोया खेतीका कारण हुने फडानीलाई रोक्ने सफल मोडलका रूपमा विश्वभर प्रशंसा पाएको छ। तर शक्तिशाली कृषिकर्मीहरू र केही ब्राजिली राजनीतिज्ञहरूले यसलाई “अन्यायपूर्ण कार्टेल” भन्दै उठाउने प्रयास गरिरहेका छन्।
पर्यावरणविद्हरूले प्रतिबन्ध हटाइए म्यासिभ फडानी, जमिन कब्जा र सोया खेती विस्तारको नयाँ लहर सुरु हुने चेतावनी दिएका छन्। वैज्ञानिकहरूले पनि निरन्तर फडानी र जलवायु परिवर्तनको संयुक्त प्रभावले अमेजनलाई "टिपिङ पोइन्ट" नजिक पु-याइरहेको बताएका छन्—जहाँ पुगेपछि जंगल आफैँलाई कायम राख्न नसक्ने अवस्थाले ग्रहका लागि ठूलो संकट निम्त्याउन सक्छ।
ब्राजिल विश्वकै सबैभन्दा ठूलो सोया उत्पादक हो, र यो पशु आहारका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण प्रोटिन स्रोत हो। बेलायतका उपभोग्य मासु—जस्तै कुखुरा, गाई, बंगुर र खेती गरिएको माछा—मध्ये धेरैमा अमेजन क्षेत्रबाट आएको सोया प्रयोग हुन्छ, करिब १०% सोया आयात त्यसै क्षेत्रबाट हुने बताइन्छ।
टेस्को, सेन्सबरी, एम&एस, आल्डी, लिडल, म्याक्डोनाल्ड्स, ग्रेग्स र केएफसी जस्ता थुप्रै प्रमुख बेलायती कम्पनीहरू यूके सोया म्यानिफेस्टोका सदस्य छन्, जसले सोया आपूर्ति शृंखला फडानी-मुक्त राख्न प्रतिबन्धलाई समर्थन गर्छन्। डब्ल्यूडब्ल्यूएफ को सर्वेक्षणअनुसार, बेलायतका ७०% जनताले पनि आपूर्तिशृंखलाबाट अवैध वन फडानी हटाउन सरकारले कडा कदम चाल्नुपर्ने समर्थन जनाएका छन्।