काठमाडौँ
अफगानिस्तानको उत्तरी क्षेत्रमा ६.३ म्याग्निच्युडको भूकम्प आएपछि कम्तीमा २० जनाको मृत्यु भएको छ र सयौँ घाइते भएका छन्। स्थानीय अधिकारीहरूले उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृतक संख्या अझै बढ्न सक्ने बताएका छन्। भूकम्प आइतबार राति १ बजे मजार–ए–शरिफ नजिकै केन्द्रित भएको थियो, जुन अफगानिस्तानका सबैभन्दा ठूला शहरमध्ये एक हो र झन्डै पाँच लाख जनसंख्या रहेको छ। अमेरिकी भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणका अनुसार भूकम्प २८ किलोमिटर गहिराइमा गएको थियो र “महत्वपूर्ण मानवीय क्षति” सम्भावना रहेको सुन्तला चेतावनी स्तरमा वर्गीकृत गरिएको छ।
तालिबान सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार ५३० भन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएका छन्। बाल्ख प्रान्तका प्रवक्ता हाजी जैदका अनुसार मजार–ए–शरिफ दक्षिणको शोलगारा जिल्लामा धेरै मानिस घाइते भएका छन्। उनले सबै जिल्लाबाट साना चोटपटक र सामान्य क्षतिको रिपोर्ट आएको बताएका छन्। अधिकांश मानिसहरू अग्ला भवनबाट लड्दा घाइते भएका हुन्। भूकम्पको झट्का महसुस भएपछि स्थानीय बासिन्दाहरू आफ्ना घर छाडेर सडकमा निस्किएका थिए, किनभने उनीहरूलाई भवन ढल्ने डर थियो।
भूकम्पपछि उज्बेकिस्तान र ताजिकिस्तानबाट आउने विद्युत् लाइनमा क्षति पुग्दा देशभर बिजुली आपूर्ति अवरुद्ध भएको थियो, जसमा राजधानी काबुल पनि प्रभावित भयो। बाल्खका तालिबान प्रवक्ताले एक्समा एक भिडियो पनि पोस्ट गरेका छन्, जसमा मजार–ए–शरिफको प्रसिद्ध निलो मस्जिद (ब्लु मोस्क) वरिपरि भग्नावशेष देखिन्छ। यो मस्जिद १५औँ शताब्दीमा बनेको मानिन्छ र पहिलो शिया इमाम, पैगम्बर मोहम्मदका ज्वाईं र दाजुभाइ अलीको समाधि रहेको स्थान भनेर विश्वास गरिन्छ।
छिमेकी सामनगान प्रान्तमा पनि मृत्यु र क्षतिको रिपोर्ट आएको छ। यो भूकम्प यसअघि अगस्टमा पूर्वी अफगानिस्तानमा आएको ६.० म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि आएको हो, जसमा १,१०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो। अफगानिस्तान भौगोलिक रूपमा भारतीय र युरेसियन टेक्टोनिक प्लेटहरूको मिलन बिन्दुमा परेकाले भूकम्पको उच्च जोखिममा छ। त्यसमाथि कमजोर संरचना र सञ्चार प्रणालीका कारण उद्धार कार्य कठिन बन्ने गरेको छ।