काठमाडौँ
रामेछापका किसानहरू हाल बेमौसमी वर्षाको कारण ठूलो संकटमा परेका छन्। धान भित्र्याउने समयमै लगातार तीन दिनसम्म परेको वर्षाले खेतमा काटिएको धान भिजेर कुहिन थालेको छ भने नकाटिएको धान पनि ढलेर नोक्सानी भएको छ। किसानहरूका अनुसार राम्रो उत्पादन हुने आशा रहे पनि पानीले सबै बिगारेको छ। खेतमा सुकाइरहेको धान पानीमा डुबेकाले उठाउन नपाउँदै गुणस्तर घट्ने अवस्था आएको छ।
माढी फाँट लगायतका प्रमुख धानखेती क्षेत्रहरूमा क्षति अत्यधिक देखिएको छ। किसान पाण्डव प्रसाईंका अनुसार काटिसकेका धान पानीले बिगारेका छन् र केही ठाउँमा त भिजेको धान अंकुरिन पनि थालेको छ। मन्थली, कुनौरी, खिम्ति, देवीटार, सिरिसे, ढाँडे, भटौली, गागल लगायतका फाँटहरूमा पनि उस्तै समस्या देखिएको छ। किसानहरूले भन्छन्, “धान फलेको थियो, तर पानीले उठाउन नपाउँदै नष्ट गर्यो।”

कृषि विभाग कार्यालयका तथ्यांकअनुसार रामेछापमा यस वर्ष करिब ७ हजार २ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ गरिएको थियो। गत वर्षको तुलनामा उत्पादन राम्रो हुने अनुमान गरिए पनि बेमौसमी वर्षाले अपेक्षित नतिजा ल्याउन सकेको छैन। गत वर्ष औसत २.५४ मेट्रिक टन प्रति हेक्टर उत्पादन भएको भए पनि यस वर्ष गुणस्तर र परिमाण दुवै घट्ने सम्भावना रहेको कार्यालयले जनाएको छ।
धान मात्र होइन, कोदो बाली पनि वर्षाले प्रभावित भएको छ। उमाकुण्डा गाउँपालिकाका किसान मणिराज सुनुवारका अनुसार, टिप्ने बेला परेको पानीले कोदोका दाना उम्लिन थालेका छन् र झर्ने अवस्था आएको छ। बाली सुकाउने र उठाउने बेलामा आएको वर्षाले किसानलाई दोहोरो मार पारेको छ, एकातिर बाली नष्ट हुने भय र अर्कोतिर पुनः खेती तयारीमा श्रम र खर्च दुवै बढ्ने चिन्ता ।