काठमाडौँ
सुडानका अर्धसैनिक बल ‘र्द्रुत समर्थन बल’का प्रमुख मोहम्मद हमदान दगालो (हेमेद्ती) ले दारफुरको एल-फासर शहरमा द्रुत समर्थन बल लडाकूहरूले गरेको भनिएको हत्याकाण्डबारे छानबिन गर्ने घोषणा गरेका छन्। शहर नियन्त्रणमा लिएपछि आम नागरिकमाथि भएका सामूहिक हत्या र अत्याचारका भिडियो सार्वजनिक भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय दबाब बढेको थियो। हेमेद्तीले ती घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै आफ्नो बलका केही सदस्यहरूले ‘उल्लङ्घन’ गरेको स्वीकार गरे र छानबिनका लागि समिति पठाएको दाबी गरे। तर विगतमा पनि उनले यस्तै वाचा गरेपनि परिणाम नआएको इतिहास छ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले एल-फासरको अन्तिम सञ्चालनमा रहेको साउदी अस्पतालमा भएका हत्या घटनाप्रति गहिरो आघात प्रकट गरेको छ। रिपोर्ट अनुसार ४६० भन्दा बढी नागरिक, जसमा बिरामी र उनीहरूका परिवार समेत थिए, द्रुत समर्थन बल लडाकूहरूले गोली हानेर मारेका छन्। युकेको सुडान डाक्टर नेटवर्कका प्रवक्ता मोहम्मद फैसलका अनुसार लडाकूहरूले अस्पतालका वार्ड र क्लिनिक दुवैतिर प्रवेश गरी बिरामी, स्वास्थ्यकर्मी र कुरुवा सबैलाई मारेका थिए। केही चिकित्सक भाग्न सफल भए भने अन्य अझै पनि घेराबन्दीमा फसेका छन्।
घेराबन्दीका १८ महिनाभन्दा बढी अवधिमा द्रुत समर्थन बलले बारम्बार अस्पतालमाथि ड्रोन आक्रमण र तोप प्रहार गरेको बताइन्छ। हालसम्म ५,००० भन्दा बढी मानिसहरू एल-फासरबाट भागी ६० किमी टाढा रहेको तविला पुगेका छन्, जहाँ उनीहरू धेरैजसो शारीरिक र मानसिक रूपमा कमजोर अवस्थामा छन्। सहायता संस्था ‘सोलिडारिटेज इन्टरनेसनल’ का अनुसार तीमध्ये धेरैजना बलात्कार र हिंसाका सिकार बनेका छन्। यसबीच, संयुक्त अरब इमिरेट्सले द्रुत समर्थन बललाई सहयोग गरेको आरोपमा आलोचना बढिरहेको छ, तर संयुक्त अरब इमिरेट्सले आरोप अस्वीकार गरेको छ।
एल-फासर कब्जा गरेपछि सुडानको भूगोलिक विभाजन अझ स्पष्ट भएको छ पश्चिम र दक्षिणको ठूलो भाग अब द्रुत समर्थन बलको नियन्त्रणमा छ भने राजधानी खार्तुम र पूर्वी क्षेत्र सेना अधिनमा छन्। अफ्रिकी सङ्घले तत्काल मानवीय सहायता पहुँचका लागि मार्ग खोल्न र अपराधीहरूलाई न्यायको कठघरामा ल्याउन माग गरेको छ। अफ्रिकी सङ्घका विशेष प्रतिनिधि मोहम्मद इब्न चाम्बसका अनुसार सुडान हाल विश्वकै सबैभन्दा गम्भीर मानवीय संकटमा छ, र समस्याको मूल कारण देशभित्रको विभाजन र समावेशी शासनको अभाव हो। उनले सैन्य समाधान सम्भव नभएको भन्दै सबै पक्षबीच समावेशी राजनीतिक संवादको आवश्यकता दोहोर्याए।