राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) नेपालको एक प्रमुख राजनीतिक दल हो जुन २०२२ सालको संघीय र प्रदेश निर्वाचनको समयमा स्थापित भएको थियो। यो पार्टी मुख्यत: युवा, स्वतन्त्र सोच भएका व्यक्तिहरूको समूहबाट गठन गरिएको हो र यो नेपालमा लोकतान्त्रिक, पारदर्शी र समावेशी शासनका लागि अग्रसर रहने उद्देश्य राख्छ।

स्थापना

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) ले २०२२ को जुलाई १ मा निर्वाचन आयोगमा दर्ता गरेर नेपालको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा प्रवेश गरेको थियो। पार्टीले २०२२ को प्रतिनिधि सभा चुनावमा १३ सिट जितेर चौथो ठूलो पार्टीको रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको हो, जसले यसको बढ्दो प्रभाव र लोकप्रियता संकेत गर्दछ। यस चुनावमा पार्टीको चिन्ह गोलाकार भित्र घण्टी रहेको थियो, जसले पार्टीको नयाँ र स्वतन्त्र दृष्टिकोणको प्रतीकको रूपमा काम गरेको छ।

मुख्य उद्देश्य

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको मुख्य उद्देश्य जनताका समस्यामा आधारित एक केन्द्रीकृत सरकारको निर्माण गर्नु हो, जसले राजनीतिक प्रक्रिया र निर्णयहरूलाई अधिक पारदर्शी, जवाफदेह, र जनता सँगको प्रत्यक्ष संलग्नता सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राख्दछ। पार्टीले नेपालका नागरिकहरूको दैनिकीका चुनौतीहरूलाई पहिचान गर्दै, त्यसको समाधानका लागि सरकारको कार्यप्रणालीलाई जिम्मेवार र असरदार बनाउने पहल गरेको छ।

यस उद्देश्यलाई अघि बढाउन, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्रमुखतया दुई चीजहरूमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ:

पारदर्शिता र जवाफदेहीता: पार्टीले नेपालका सरकारी प्रक्रियामा पारदर्शिता र जवाफदेहीताको सुनिश्चितता गर्ने उद्देश्य राख्छ। यसले भ्रष्टाचार र सरकारको अपारदर्शी कामकाजी शैलीलाई समाप्त गर्नका लागि कदम चाल्नेछ। यसको अर्थ सरकारका निर्णय र योजनाहरूलाई जनताको पहुँचमा ल्याउने, र त्यस्तो निर्णय प्रक्रियामा जनताको विचार र प्रतिकृयालाई प्रमुख स्थान दिने योजना बनाइएको छ।

जनता सँगको प्रत्यक्ष संलग्नता: राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको अर्को प्रमुख उद्देश्य भनेको सरकार र जनताको बीचमा सम्वाद र प्रत्यक्ष संलग्नता सुदृढ गर्नु हो। यसका लागि, पार्टीले सामूहिक निर्णय प्रक्रियामा जनताको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्ने, साथै नीति निर्माण र कार्यान्वयनका स्तरमा जनताका विचार र आवश्यकताहरूलाई समावेश गर्ने योजना बनाएको छ।

यसरी, पार्टीको मुख्य लक्ष्य नेपालको लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा सुधार ल्याउनु र सरकारलाई जनताको वास्तविक आवश्यकता र समस्यामा आधारित बनाउनु हो।

संरचना र नीतिहरू

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आन्तरिक संरचनामा कुनै पनि सहायक संगठन नराख्ने नीति अपनाएको छ। यसले पार्टीको स्पष्टता र समग्र राजनीतिक सोचमा एकता र कडाईको संकेत गर्दछ, जहाँ केवल पार्टीको केन्द्रीय संरचनामार्फत नै निर्णय प्रक्रिया अघि बढाइन्छ। यस नीति मार्फत पार्टीले यसको नेतृत्व र कार्यप्रणालीलाई प्रष्ट र निर्दिष्ट बनाउन चाहन्छ, जसले पार्टीको समग्र उद्देश्यलाई बढी स्पष्टता र सशक्त बनाउँछ।

पार्टीको दृष्टिकोण नेपालका नागरिकहरूको दैनिक समस्यामा आधारित छ, जसमा बेरोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, र समान अवसरका सवालहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ। यसका अतिरिक्त, पार्टीले नेपालमा समग्र विकासको अवधारणा ल्याउने र सम्पूर्ण मुलुकलाई एकीकृत र सशक्त बनाउनको लागि पहल गर्ने योजना बनाएको छ।

यसरी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले नयाँ र ताजगी ल्याउने उद्देश्य राखेर नेपालको राजनीतिमा एक महत्त्वपूर्ण स्थान बनाएको छ र जनताको विश्वास जित्नका लागि निरन्तर संघर्ष गर्दै आएको छ।

निर्वाचन प्रदर्शन

२०२२ को प्रतिनिधि सभा चुनावमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) ले १३ सिट जितेर २० सिटको प्रतिनिधि सभा सदस्यता प्राप्त गर्यो, जुन पार्टीको लागि एक महत्वपूर्ण उपलब्धि थियो। यस चुनावमा, पार्टीले १०.७०% पार्टी सूची मत प्राप्त गरेर आफ्नो प्रभावशाली प्रदर्शन दर्सायो। RSP को सफलता मुख्यत: सिधा निर्वाचन प्रणाली (FPTP) अन्तर्गत ७ सिट जितेर हासिल गरिएको थियो, जसले पार्टीलाई जनताको सशक्त समर्थन र विश्वासको प्रतीक बनायो। यस सफलता मार्फत, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले नेपालको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा आफ्नो स्थान मजबुत बनायो र आगामी वर्षहरूमा थप प्रभाव पार्ने सम्भावना पनि खुला गर्यो। यो प्रदर्शनले पार्टीलाई चौथो ठूलो दलको रूपमा स्थापित गरायो, जसले आगामी चुनावमा यसको प्रभाव र शक्ति विस्तार गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ।

सरकारमा सहभागिता

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) ले २०२२ को डिसेम्बरमा पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) को नेतृत्वमा बनेको सरकारमा सहभागी भएको थियो। यस सहभागितामा, पार्टीका नेता रबी लामिछानेले गृहमन्त्रीको रूपमा कार्यभार सम्हालेका थिए, जसले सरकारमा एक महत्वपूर्ण भूमिका निभाएका थिए। रबी लामिछानेको गृहमन्त्रीको पदमा नियुक्ति पार्टीका लागि ठूलो राजनीतिक उपलब्धि थियो, तर २०२३ को जनवरीमा सर्वोच्च अदालतको निर्णयले लामिछानेको नागरिकता विवादमा निर्णय जारी गर्‍यो, जसका कारण उनलाई गृहमन्त्रीको पदबाट हटाइयो। अदालतले लामिछानेको नागरिकता विवादलाई महत्त्वपूर्ण मान्दै उनको पद खोसिएको थियो।

तर, रबी लामिछानेले यो विवादलाई चुनौती दिँदै नागरिकता पुनः प्राप्त गरे र २०२३ को उपनिर्वाचनमा चितवन-२ बाट जित हासिल गरे। यस जीतसँगै, उनले आफ्नो राजनीतिक करियरलाई पुनः उचाईमा पुर्याए र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई अझ शक्तिशाली बनायो। यस घटनाले पार्टीको राजनीतिक प्रभाव र स्थिरता दर्साएको छ, जसले आगामी वर्षहरूमा नेपाली राजनीति मा थप सक्रिय भूमिका खेल्नको लागि आधार तयार गरेको छ।

विचारधारा

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) को विचारधारामा संविधानिक समाजवाद, सहभागी लोकतन्त्र, आर्थिक उदारीकरण, र राजनीतिक स्वतन्त्रता प्रमुख अंशहरू छन्। पार्टीले संविधानिक समाजवादलाई आफ्नो आधार मान्दै, समाजका सबै वर्गका लागि समान अवसर र सामाजिक न्यायको पक्षमा आवाज उठाउँछ। यसले सरकारको कामकाजी प्रणालीमा पारदर्शिता र उत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राख्दछ, जसका लागि पार्टीले नागरिक र सरकारको बीचमा अझ राम्रो संवादको स्थापना गर्न चाहन्छ।

RSP ले सहभागी लोकतन्त्रको अवधारणा प्रस्तुत गर्दै, प्रत्येक नागरिकलाई राजनीतिक प्रक्रियामा सक्रिय र प्रत्यक्ष सहभागिता दिनको लागि आह्वान गर्छ। यसले पार्टीको संरचनामा प्रत्यक्ष र खुला सहभागिता सुनिश्चित गर्नको लागि कदम उठाएको छ। आर्थिक उदारीकरणको पक्षमा पनि पार्टी रहेको छ, जसको उद्देश्य व्यापार र उद्योग क्षेत्रको विकासलाई प्राथमिकता दिँदै, देशको अर्थतन्त्रलाई थप प्रतिस्पर्धी र समृद्ध बनाउन हो।

पार्टीको घोषणापत्रमा असन्तुष्ट सांसदलाई हटाउने, श्वेत मतको अधिकार र अनलाइन मतदानको पक्षमा पनि स्पष्ट धारणा राखिएको छ। यसका माध्यमबाट, पार्टीले लोकतान्त्रिक प्रणालीमा सुधार ल्याउने र जनताको सशक्तिकरणमा विश्वास राख्दछ। अनलाइन मतदानको प्रस्तावले डिजिटल युगसँग मेल खाने, नागरिकलाई सजिलो र सुरक्षित मतदान प्रणालीमा समावेश गर्ने दृष्टिकोणलाई जोड दिन्छ।

कानूनी विवाद र आरोप

रबी लामिछाने, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) का प्रमुख र गृहमन्त्री, आफ्नो राजनीतिक यात्रा दौरान कानूनी विवाद र आरोपहरूको सामना गरेका छन्। २०१९ मा, उनी पत्रकार शालिकराम पुडासैनीको आत्महत्यामा संलग्नताको आरोपमा पक्राउ परेका थिए। यस आरोपले उनको छवि र राजनीतिक भविष्यलाई प्रभावित बनायो। तथापि, अदालतले उनलाई सफाइ दिँदै, उक्त आरोपमा दोषी नठहराएको थियो। यस निर्णयले लामिछानेलाई एक खुट्टा अघि बढ्न मौका दिएको थियो, र उनले पुनः राजनीतिक जीवनमा सक्रियता देखाएका थिए।

२०२३ मा, लामिछानेको नागरिकता विवादले राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ मोड ल्यायो। सर्वोच्च अदालतको निर्णय अनुसार, लामिछानेको नागरिकता अस्वीकृत गरिएपछि उनी गृहमन्त्रीको पदबाट हटाइएका थिए। यो घटनाले उनलाई कानूनी र राजनीतिक जटिलतामा पारी, केही समयको लागि उनको क्यारियरमा असमर्थता उत्पन्न गरायो।

साथै, २०२५ को अप्रिल ४ मा, लामिछानेलाई सहकारी घोटालासम्बन्धी आरोपमा लुम्बिनी उच्च अदालतको आदेशमा पक्राउ गरिएको थियो। यो घटनाले उनका समर्थक र विरोधी पक्षमा विवाद उत्पन्न गराएको छ, र यसले उनको राजनीतिक प्रभाव र भविष्यमा थप कठिनाइ ल्याउन सक्दछ।

काठमाडौँ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ श्रीलंकाको पाँचदिने राजनीतिक भ्रमण सम्पन्न गरी आइतबार स्वदेश फर्किएका छन्। जुलाई १५ मा श्रीलंका प्रस्थान गरेका उनले त्यहाँ आयोजित ‘ह्यान्ड्स अफ एसिया’ अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रमुख वक्ताका रूपमा सम्बोधन गरेका थिए।भ्रमणका क्रममा प्रचण्डले श्रीलंकाको सत्तारुढ दल जनता विमुक्ति

सामग्रीको तालिका