काठमाडौँ
उपत्यकाका विभिन्न सुकुमबासी बस्ती हटाइएपछि प्रभावित परिवारहरूलाई होल्डिङ सेन्टरमा स्थानान्तरण गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। थापाथली, सिनामंगल, मनोहरा, शंखमूल, बालाजु लगायतका क्षेत्रबाट विस्थापित भएकाहरूलाई अस्थायी रूपमा व्यवस्थापन गरिएको हो।
हाल दशरथ रंगशालामा प्रारम्भिक ‘स्क्रिनिङ’ गरी उनीहरूलाई राधा स्वामी व्यास सत्सङ्ग (कीर्तिपुर), बोडेस्थित कृषि विकास बैंकको तालिम केन्द्र तथा भक्तपुरको खरिपाटी क्षेत्रमा राखिएको छ। सरकारले अस्थायी बसोबासको व्यवस्था गरे पनि त्यहाँ रहेका परिवारहरू विभिन्न समस्यासँग जुधिरहेका छन्।
होल्डिङ सेन्टरमा बस्दै आएका परिवारहरूको प्रमुख चिन्ता बालबालिकाको पढाइ बनेको छ। कीर्तिपुरस्थित केन्द्रमा बस्दै आएका अभिभावकहरूले विद्यालयको निरन्तरता टुट्ने डर व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले अस्थायी बसाइका कारण बालबालिकाको भविष्य प्रभावित हुने भन्दै वैकल्पिक शैक्षिक व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्।
यससँगै रोजगारी गुम्नु पनि अर्को ठूलो समस्या बनेको छ। दैनिक ज्याला–मजदुरी गर्दै आएका धेरैजसो व्यक्तिहरू अहिले कामविहीन भएका छन्। बस्ती हटाउनुअघि गर्दै आएका काम छोड्नुपरेपछि उनीहरू होल्डिङ सेन्टरमै बस्न बाध्य भएका छन् र छिटो स्थायी बसोबास तथा रोजगारीको व्यवस्था गरिदिनुपर्ने माग गरिरहेका छन्।
यद्यपि, होल्डिङ सेन्टरको भौतिक अवस्था भने क्रमशः सुधार हुँदै गएको छ। राधा स्वामी व्यास सत्सङ्गले खानपानको जिम्मा लिएपछि बिहान–बेलुका खाना, खाजा र चियाको व्यवस्था नियमित गरिएको छ। सुरुका दिनमा देखिएका खानाको गुणस्तरसम्बन्धी गुनासोहरू अहिले घटेका छन्।
त्यसैगरी, टेन्टको व्यवस्था भएपछि खुला आकाशमुनि बस्नुपर्ने समस्या हटेको छ। सुत्केरी महिला र शिशुका लागि पौष्टिक आहारको व्यवस्था गरिएको छ भने स्वास्थ्य डेस्कमार्फत नियमित स्वास्थ्य परीक्षण पनि सञ्चालनमा ल्याइएको छ। अस्थायी रूपमा व्यवस्थापन सुधारिए पनि दीर्घकालीन समाधानका लागि सरकारको पहल आवश्यक रहेको प्रभावितहरूको भनाइ छ।