काठमाडौँ
अमेरिकी इञ्जिनियर स्टिभ सासनले १९७५ मा पहिलो ह्यान्डहेल्ड डिजिटल क्यामेरा आविष्कार गरेका थिए, जसले पारम्परिक फिल्म फोटोग्राफीको दुनियाँ नै परिवर्तन गर्यो। सासन, जसले इष्टम्यान कोडक कम्पनीमा काम गर्थे, फिल्म प्रयोग नगरी इलेक्ट्रोनिक रूपमा तस्वीर कैद गर्ने विचारबाट प्रेरित भए। उनले चार्ज–कपल्ड डिभाइस प्रयोग गरेर क्यामेरा तयार गरे र तस्वीरलाई अडियो क्यासेटमा सुरक्षित गर्ने तरिका विकास गरे।
सासनको पहिलो क्यामेरा ठूलो, झोला हाल्न मिल्ने र ८ पाउन्ड तौल भएको थियो, जसले केवल १०० पिक्सेलको ब्ल्याक एण्ड ह्वाइट तस्वीर कैद गर्न सक्थ्यो। उनको पहिलो फोटोमा अनुहार अस्पष्ट भए पनि क्यामेराले काम गरिरहेको प्रमाण मिल्यो। उनले क्यामेरा निर्माणका लागि प्रयोगशालाका पार्ट्स चोरी गरेर प्रयोग गरेका थिए र प्रोटोटाइप तयार पारे।
यस आविष्कारले कोडक कम्पनीभित्र नयाँ डिजिटल फोटोग्राफीको सम्भावना प्रस्तुत गर्यो। तर कम्पनीका प्रबन्धकहरू सुरुमा डिजिटल क्यामेरा उपभोक्ताका लागि कहिले उपलब्ध हुनेछ भन्ने विषयमा धेरै शंकित थिए। सासनले अनुमान लगाए कि फिल्म जत्तिकै गुणस्तर प्राप्त गर्न १५–२० वर्ष लाग्न सक्छ, र १९९५ मा कोडकले पहिलो कन्जुमर डिजिटल क्यामेरा DC40 बजारमा ल्यायो।
सासनको पहिलो डिजिटल क्यामेरा अहिले वासिङ्टन डीसीको स्मिथसोनीयन राष्ट्रिय अमेरिकी इतिहास संग्रहालयमा राखिएको छ। सासनलाई २००९ मा राष्ट्रिय प्राविधिक र नवप्रवर्तन पदक प्रदान गरिएको थियो। आजका स्मार्टफोनहरू जसले उच्च गुणस्तरका तस्वीरहरू लिन सक्छन्, सासनको कल्पना र आविष्कारको प्रत्यक्ष फल हुन्।