काठमाडौँ
प्रसिद्ध वास्तुकार फ्र्यांक गेहरीको ९६ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। उनले आफ्नो अवान्ट–गार्डे शैली र प्रयोगात्मक डिजाइनका लागि विश्वभर प्रसिद्धि पाएका थिए। १९९७ मा स्पेनको बिबलाओमा स्थित गगनहाइम म्यूजियमको टाइटेनियमले आवरण गरिएको डिजाइनले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिलाएको थियो। प्रारम्भिक दिनमा उनले क्यालिफोर्नियाको सांता मोनिका स्थित आफ्नै घरलाई असामान्य सामग्री जस्तै चेन-लिंक फेन्सिङ, प्लाइवुड र कर्लग्ड स्टील प्रयोग गरेर पुनःनिर्माण गरेका थिए।
गेहरीको जन्म १९२९ मा टोरन्टो, क्यानडा, भएको थियो। उनले लस एन्जलसमा विश्वविद्यालयमा वास्तुकला अध्ययन गरेपछि हार्वर्ड ग्रेजुएट स्कूल अफ डिजाईनबाट अध्ययन पूरा गरे। उनले आफ्नो फर्म स्थापना गरेपछि परम्परागत वास्तुकलाका नियमबाट अलग भएर असमान ज्यामितीय आकार र अपूर्ण सामग्री प्रयोग गर्ने शैली, जसलाई डिकन्स्ट्रक्टिभिज्म भनिन्छ, अपनाए। उनका डिजाइनले विश्वभरका शहरहरूमा चिनिने संरचनात्मक र मूर्तिकला समान आकृतिहरू ल्याए।
उनले १९८९ मा ६० वर्षको उमेरमा प्रित्जकर आर्किटेक्चर पुरस्कार पाए। गगनहाइम म्यूजियम बिबलाओले शहरको पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याएको थियो। उनका अन्य चर्चित कामहरूमा सिकागोको जे प्रित्जकर पाभिलियन, जर्मनीको गेहरी टावर, पेरिसको लुई भुइटन फाउन्डेशन, सिड्नीको बिसिनेस स्कूल र वल्ट डिज्नी कन्सर्ट हल रहेका छन्। उनका डिजाइनहरू प्रायः अनियमित, अभिनव र सबैभन्दा उन्नत प्रविधि प्रयोग गरेर बनाइएका थिए।
उनको निधनमा क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कर्नेले परिवारप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै उनका विश्वभरका प्रतिष्ठित भवनहरूले उनको अमिट योगदानलाई प्रमाणित गरेको बताएका छन्। बिबलाओको गगनहाइम म्यूजियमले पनि उनको योगदानको सम्मान गर्दै भिडियो श्रद्धाञ्जली पोस्ट गरेको छ।